c49eddcf-3f41-4161-a94d-b4cb91c4b4a6

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2025–2026Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden924Vragen van de leden Kathmann en De Hoop (beiden GroenLinks-PvdA) aande Minister van Infrastructuur en Waterstaat en de Staatssecretaris vanBinnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over de vele boetes voor het niet optijd betalen van de e-tol op de A24 (ingezonden 19 december 2025).Antwoord van Minister Tieman (Infrastructuur en Waterstaat) (ontvangen21 januari 2026). Zie ook Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2025–2026,nr. 871.Vraag 1Bent u bekend met de berichten «Regels voor nieuwe e-tol niet voor iedereenduidelijk: 200.000 boetes» (NOS, 19 oktober 2025)1 en «Betaalherinneringvoor e-tolweg A24 kost je vanaf nu geld» (NU.nl, 7 december 2025)2?Antwoord 1Ja.Vraag 2Wat is uw reactie op deze berichten? Ontvangt u ook signalen over dedigitale toegankelijkheid van de e-tolweg, en zo ja, wat is daarvan destrekking?Antwoord 2De tolheffing op de A24 is voor het merendeel van de gebruikers duidelijk;echter nog niet voor iedereen. Dat is ook in lijn met de verwachtingen vooraf:een nieuw systeem vergt gewenning van gebruikers. De inzet is erop gerichtdat steeds meer gebruikers de tol tijdig betalen, zodat het aantal betalings-herinneringen en boetes afneemt. Hierin is ook een duidelijke positieve trendwaarneembaar. In de eerste helft van 2025 werd ca. 80% van de tolritten optijd betaald. Begin december was dit gestegen tot ca. 90%. Dit resulteert ineen daling van het aantal verstuurde betalingsherinneringen en boetes. Naarverwachting zet deze dalende trend de komende maanden verder door.Er zijn signalen bekend over de digitale toegankelijkheid van het systeem. Zoheeft de Nationale ombudsman aangegeven dat het tolsysteem onnodigelasten legt bij burgers, en mensen uitsluit die niet digitaal vaardig zijn. Bij het1NOS, 19 oktober 2025, Regels voor nieuwe e-tol niet voor iedereen duidelijk: 200.000 boetes2NU.nl, 7 december 2025, Betaalherinnering voor e-tolweg A24 kost je vanaf nu geld ah-tk-20252026-924ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2026Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel1 klantcontactcentrum van e-TOL betreft het merendeel van de vragenalgemene vragen over tolheffing, de wijze van betalen of vragen naaraanleiding van betalingsherinneringen of boetes. Er zijn slechts enkelemeldingen binnengekomen die specifiek betrekking hebben op de digitaletoegankelijkheid. Dit betrof personen die niet in staat waren om digitaal tebetalen. In dergelijke gevallen wordt ondersteuning geboden om aan deverplichtingen te voldoen.Het feit dat digitale toegankelijkheid in het klantcontact niet specifiek naarvoren komt neemt niet weg dat het systeem ingewikkeld kan zijn voormensen die minder digitaal vaardig zijn. Er is daarom ingezet op goedecommunicatie (ook via niet-digitale middelen zoals verkeersborden enkranten), goede ondersteuning en coulance bij de handhaving. Zie verder hetantwoord op vraag 10.Vraag 3Bent u het met de indieners eens dat meer dan 200.000 uitgedeelde boeteswijst op een structurele tekortkoming in de voorlichting over de e-tolheffing?Antwoord 3Nee, deze stelling wordt niet gedeeld. De A24 is de eerste weg in Nederlandmet een elektronisch tolsysteem. Een nieuw systeem vergt gewenning vangebruikers. Dit is ook gebleken bij vergelijkbare elektronische tolwegen in hetbuitenland. Zoals toegelicht in het antwoord op vraag 2 werd begin decemberal 90% van de tolritten tijdig betaald en is het de verwachting dat ditpercentage verder toeneemt. Hiermee neemt het aantal betalingsherinnerin-gen en boetes af.Vraag 4Klopt het dat één op de vijf automobilisten die via de e-tolweg reizen de tolniet op tijd betalen? Is deze verhouding in lijn met wat u vooraf hadverwacht?Antwoord 4Ten tijde van de berichtgeving van de NOS (19 oktober jl.) werd inderdaad ca.één op de vijf tolritten niet tijdig betaald. Ca. 80% van de tolritten werddaarmee wel tijdig betaald. Dat is in lijn met de inschattingen die voor hetjaar 2025 in de ontwerpbegroting van het Mobiliteitsfonds 20263 zijnopgenomen. Zoals toegelicht in het antwoord op vraag 2 werd begindecember al 90% van de tolritten tijdig betaald en is het de verwachting datdit percentage verder toeneemt. Hiermee neemt het aantal betalingsherinne-ringen en boetes af.Vraag 5Is in de geplande periode van 25 jaar waarin tol zal worden geheven rekeninggehouden met deze hoge inkomsten uit boetes en aanmaningen? Zo ja,waarom? Zo nee, wat betekent dit voor de duur van die periode?Antwoord 5In de ramingen in de begroting is rekening gehouden met inkomsten uitbetalingsherinneringen en boetes. Dit omdat in artikel 11 van de Wet tijdelijketolheffing Blankenburgverbinding en ViA15 (Wet TTH) is vastgelegd dat denetto-opbrengsten uit tolheffing, betalingsherinneringen en boetes volledigten goede komen aan de aflossing van de tolopgave. Met de tolheffing op deA24 wordt een financieringsbehoefte gedekt van € 405 miljoen (bedrag incontante waarde en in prijspeil 2025). De tolheffing wordt beëindigd als dezetolopgave, plus de in- en uitvoeringskosten van tolheffing, is voldaan.De duur van de tolheffing hangt af van het aantal gebruikers van de A24, hetbetaalgedrag van deze gebruikers en de uitvoeringskosten van tolheffing.Deze factoren zijn momenteel nog sterk in ontwikkeling, waardoor de preciezeduur van de tolheffing nu nog onduidelijk is. De ramingen in de begrotingover betalingsherinneringen en boetes betreffen slechts indicatieve inschattin-gen. Er wordt niet gestuurd op het realiseren van de geraamde inkomsten: erwordt gestuurd op naleving van de tolplicht.3Kamerstukken 36 800 A, nr. 2.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel2 Vraag 6Kunt u verklaren waarom maar liefst één op de vijf automobilisten de e-tolniet (kunnen) betalen? In hoeverre is dit een gevolg van problemen met dedigitale toegankelijkheid?Antwoord 6Er zijn verschillende redenen waarom gebruikers de tol niet tijdig betalen. Zozijn er gebruikers die de verkeersborden over het hoofd zien, het systeem(nog) niet helemaal begrijpen of simpelweg vergeten te betalen. Ook zijn ergebruikers die de herinneringsbrief (ten onrechte) als een factuur hebbenbeschouwd. Er zijn geen indicaties dat specifiek de digitale toegankelijkheideen verklaring is voor het feit dat de tolheffing niet tijdig wordt betaald. Zieverder het antwoord op vraag 2.Vraag 7Heeft u inzicht in de achtergrond van de mensen die beboet worden? Zo ja,raakt dit disproportioneel doelgroepen in een kwetsbare sociaaleconomischepositie?Antwoord 7Bij de handhaving van de tolheffing worden geen gegevens verwerkt over deachtergrond of sociaaleconomische positie van personen. Conform de WetTTH worden alleen gegevens verwerkt die nodig zijn om een betalingsherin-nering of boete te kunnen versturen. Het gaat dan onder meer om de naam,het adres en de woonplaats van de houder van het voertuig waarvoor niettijdig tol is betaald.Wel komt de achtergrond of sociaaleconomische positie van personen somsaan de orde in het klantcontact dat plaatsvindt. Het komt voor dat iemandmeerdere boetes van soms verschillende overheidsorganisaties heeftontvangen en deze niet allemaal (tegelijkertijd) kan betalen. Waar mogelijkwordt in dit soort gevallen maatwerk toegepast. De tolheffing is om dezereden aangesloten op de Betalingsregeling Rijk4, waarmee het CJIB alsRijksincasso-organisatie namens de aangesloten overheidsorganisaties toteen betalingsregeling kan komen die rekening houdt met de afloscapaciteitvan de betrokkene.Vraag 8Heeft u zicht op het aantal automobilisten dat herhaaldelijk de boete nietheeft (kunnen) betalen? Kunt u een beeld schetsen van hoeveel automobilis-ten door het niet (kunnen) betalen van de boetes een aanzienlijk bedragverschuldigd is?Antwoord 8Er is recent een analyse uitgevoerd naar gebruikers die meerdere boeteshebben ontvangen en hun betaalgedrag. Hieruit blijkt dat er na één jaartolheffing 3.466 personen of bedrijven zijn die 10 of meer tolboetes hebbenontvangen. In 1.730 van deze gevallen is nog geen enkele boete betaald.Conform het beleid dat handhaving op maatschappelijk verantwoorde wijzeplaatsvindt, wordt getracht in contact te komen met gebruikers met meerdereopenstaande herinneringen of boetes. Doel hiervan is ondersteuning biedenbij het betalen en voorkomen dat personen in de problemen komen. Dehandhaving kan daarbij tijdelijk worden gepauzeerd. Ook wordt in bepaaldegevallen coulant opgetreden.Vraag 9Erkent u dat, door de tolheffing uitsluitend digitaal te doen, er een verhoogdrisico is dat de ongeveer 2,5 miljoen mensen5 die moeite hebben met digitaledienstverlening disproportioneel beboet worden?4Beleidsregels betalingsregelingen Rijk 2026. Staatscourant 2025, 42773.5Algemene Rekenkamer, 2016, Aanpak van laaggeletterdheidTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel3 Antwoord 9Nee, dit wordt niet erkend. Zoals aangegeven in het antwoord op vraag 2 kanhet systeem ingewikkeld zijn voor mensen die minder digitaal vaardig zijn. Eris daarom ingezet op goede communicatie (ook via niet-digitale middelenzoals verkeersborden en kranten), goede ondersteuning en coulance bij dehandhaving. Hiermee wordt zoveel mogelijk voorkomen dat mensen dieminder digitaal vaardig zijn nadeel ondervinden of disproportioneel wordenbeboet. Zie verder het antwoord op vraag 10.Vraag 10Welke maatregelen heeft u genomen om automobilisten in een kwetsbaresociaaleconomische positie of met weinig digitale vaardigheden in staat testellen om tijdig en gemakkelijk de tol te betalen?Antwoord 10De tol kan op twee manieren worden betaald: door aan te melden voorautomatisch betalen of door per rit te betalen op e-tol.nl. Gebruikers hebbeneen vrije keuze hoe ze willen betalen, maar geadviseerd wordt om automa-tisch te betalen. Daarmee worden immers herinneringen en boetes voorko-men. Het aanmelden voor automatisch betalen is zo makkelijk mogelijkgemaakt en wordt ook in de communicatie benadrukt.Gebruikers die vragen hebben over de tolheffing of ondersteuning nodighebben bij het verrichten van betalingen of het aanmelden voor automatischbetalen, kunnen terecht bij het klantcontactcentrum. Dat geldt uiteraard ookvoor personen in een kwetsbare sociaaleconomische positie of met weinigdigitale vaardigheden. Ook met ondersteuning van het klantcontactcentrum ishet verrichten van betaalhandelingen niet voor iedereen mogelijk. In hetklantcontact wordt in dergelijke gevallen aangeraden om hulp te vragen aanfamilie, vrienden of buren. Ook kunnen mensen terecht bij een InformatiepuntDigitale Overheid (IDO). IDO’s zijn vaak gevestigd in bibliotheken en biedenhulp en ondersteuning bij digitale overheidsdiensten. Alle IDO’s hebben vanRDW informatie ontvangen over de tolheffing. Medewerkers van IDO’s in deomgeving van de A24 hebben daarnaast een aanvullende training gekregen.Vraag 11Waarom heeft u besloten om ook de betalingsherinnering geld te latenkosten als een automobilist niet binnen 72 uur digitaal tol betaalt? Is dit nieteen impliciete vorm van dwang om mensen te bewegen tot automatischebetalingen?Antwoord 11Reeds bij de parlementaire behandeling van de Wet TTH in 2015 was bekenddat alleen in het eerste jaar van de tolheffing geen vergoeding voor debetalingsherinnering in rekening zou worden gebracht. Dit om gebruikers telaten wennen aan het tolsysteem. Op 7 december jl. is het eerste jaartolheffing geëindigd en is gestart met het in rekening brengen van devergoeding van € 9 bij een betalingsherinnering. Dit bedrag is bedoeld omde kosten te dekken die worden gemaakt met het versturen van eenbetalingsherinnering en de verdere afhandeling daarvan. Het is niet bedoeldals (impliciet) dwangmiddel om mensen te bewegen tot automatischebetalingen. Wel wordt verwacht dat deze maatregel als bijeffect heeft dat hetaantal tijdige betalingen toeneemt. Dit mede omdat sommige weggebruikersde herinneringsbrief tot aan 7 december jl. (ten onrechte) als een factuurbeschouwden.Vraag 12Op welke manier zijn ervaringsdeskundigen, laaggeletterden en kennisorgani-saties voor digitale toegankelijkheid betrokken bij het inrichten van dee-tolheffing? Voldoet dit volledig aan de eisen voor digitale toegankelijkheid?Antwoord 12Bij het ontwerpen van het tolsysteem is aandacht geweest voor digitaletoegankelijkheid. Zo zijn bijvoorbeeld zogeheten klantreizen opgesteld,waarbij potentiële gebruikers met verschillende achtergronden en kenmerkende processtappen van het tolheffingsproces hebben doorlopen (van het zienvan een verkeersbord over tolheffing tot het ontvangen van een boete en deTweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel4 processtappen daartussenin). Deze klantreizen hebben waardevolle inzichtenopgeleverd die zijn meegenomen om het systeem gebruiksvriendelijk temaken.Ook bij de communicatie over tolheffing (in bijvoorbeeld brieven, de websitee-tol.nl en campagnemateriaal) is aandacht voor toegankelijkheid. Bijvoor-beeld door het gebruik van begrijpelijke taal op taalniveau B1. Daarnaastgeldt dat overheidswebsites (zoals de website e-tol.nl) moeten voldoen aande toegankelijkheidseisen zoals beschreven in de Wet digitale overheid(Wdo). De website heeft status B6 en voldoet daarmee aan de wettelijkeeisen. Het streven is de website verder te verbeteren naar status A.Vraag 13Welke mogelijkheden hebben mensen die de tol niet digitaal kunnen of willenbetalen om alsnog hun betaling te doen? Zijn deze mogelijkheden voldoendehelder en toegankelijk?Antwoord 13De betaling van de tol is alleen digitaal mogelijk, door te betalen via dewebsite e-tol.nl (met iDEAL of creditcard) of door aan te melden voorautomatisch betalen. Bij automatisch betalen zijn er, afhankelijk van degekozen aanbieder, opties om te betalen per factuur, creditcard, automatischeincasso of door een saldo op het account te storten (prepaid). Informatie overbetaalmogelijkheden is beschikbaar op de website e-tol.nl en kan ook wordenopgevraagd bij het klantcontactcentrum.Vraag 14Welke kosten-batenanalyse ligt ten grondslag aan de keuze voor e-tolheffing?Welke alternatieven zijn onderzocht, zoals een ouderwets tolhuisje?Antwoord 14In de memorie van toelichting bij de Wet TTH7 is uitgebreid ingegaan op deafweging om bij de A24/Blankenburgverbinding en de toekomstige ViA15 tekiezen voor een free flow-tolsysteem en niet voor een «klassiek» systeem meteen tolplein met slagbomen. Aspecten die een rol hebben gespeeld in deafweging zijn gebruikersgemak, doorstroming, verkeersveiligheid, betaalmo-gelijkheden en handhaving. Bij de A24 bleek een tolplein met slagbomenfysiek onmogelijk inpasbaar in het wegontwerp en zou het daarnaast leidentot filevorming en reistijdverlies. Dit terwijl de A24 bedoeld is om dedoorstroming in de regio Rijnmond te verbeteren.Vraag 15Bent u het met de indieners eens dat, gezien de nieuwigheid van de e-tol enhet risico dat vooral mensen met weinig digitale vaardigheden wordenbeboet, terughoudendheid en ruimhartigheid moet worden betracht bij detolheffing?Antwoord 15Een nieuw systeem vergt gewenning van gebruikers. Zoals toegelicht in hetantwoord op vraag 9 en 10 is daarom ingezet op goede communicatie overde tolheffing, goede ondersteuning aan gebruikers en op coulance bij dehandhaving. Ook zijn in het eerste jaar van de tolheffing gratis betalingsherin-neringen gestuurd aan gebruikers die de tol niet tijdig hebben betaald.Vraag 16Bent u bereid om, vanwege de zorgen rondom de digitale toegankelijkheidvan de e-tolheffing, de periode waarin geen administratiekosten wordengerekend te verlengen?Antwoord 16Nee, dit is niet wenselijk. Zoals toegelicht in het antwoord op vraag 2 zijn erbij het klantcontactcentrum slechts enkele meldingen binnengekomen diespecifiek betrekking hebben op de digitale toegankelijkheid van het systeem.6Zie www.toegankelijkheidsverklaring.nl.7Kamerstukken 34 189, nr. 3.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel5 Conform de Wet TTH is in het eerste jaar van de tolheffing geen vergoedingvoor de betalingsherinnering in rekening gebracht en wordt dat sinds7 december jl. wel gedaan. Die vergoeding is nodig omdat voor het versturenen afhandelen van betalingsherinneringen substantiële uitvoeringskostenworden gemaakt. Daarnaast is een gratis betalingsherinnering niet rechtvaar-dig ten opzichte van gebruikers die wel op tijd tol betalen, omdat zij indirectmeebetalen aan de kosten hiervan.Vraag 17Kunt u deze vragen zo spoedig mogelijk en afzonderlijk van elkaar beant-woorden?Antwoord 17Ja.Tweede Kamer, vergaderjaar 2025–2026, Aanhangsel6