f95b6b27-a2af-4b44-b4bd-06578faf3b06

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202526 488Programma doorontwikkeling F-35Nr. 478 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN DEFENSIE EN DEMINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 4 juni 2025Hierbij bieden wij u de vijfentwintigste en tevens laatste voortgangsrap-portage over het project «Verwerving F-35» (VF-35) aan. Deze rapportagebeslaat de periode 1 januari 2024 tot en met 31 december 2024. Zoalsgebruikelijk zijn in deze rapportage enkele recente ontwikkelingenverwerkt.De financiële verantwoording over het jaar 2024 van het project VF-35 isals bijlage opgenomen in de voorliggende rapportage.Het accountantsrapport van de Auditdienst Rijk (ADR) over dezerapportage wordt, in overeenstemming met de uitgangspuntennotitievoor de informatievoorziening over het project VF-35 en de RegelingGrote Projecten, als afzonderlijk document meegezonden. De ADRrapporteert integraal over zowel het project VF-35 als de jaarlijksefinanciële verantwoording.Het project VF-35 verloopt volgens planning. Tot en met eind 2024 zijn 40vliegtuigen geleverd. Het is de verwachting dat in 2025 nog acht vlieg-tuigen worden afgeleverd. Tot en met 2028 worden de resterendevliegtuigen geleverd, tot aan het totaal van 57 F-35’s. Op 26 september2024 heeft CLSK de mijlpaal Full Operational Capability (FOC) gehaald enheeft de F-35 alle taken van de F-16 overgenomen. Zoals in de voort-gangsrapportage van 2024 hebben wij aan uw Kamer gecommuniceerd,dat de afzonderlijke rapportage van het project VF-35 in 2025 tot eenafronding komt.1Over de voortgang van het project VF-35 wordt uw Kamer na 2025 jaarlijksvia het Defensie Projectenoverzicht (DPO) en de Defensiebegrotinggeïnformeerd. Aansluitend aan het beëindigen van het project wordt deDefensie Materieel Proces-E fase in de tweede helft van 2025 opgestart.1Kamerstuk II 2023/2024, 26 488, nr. 476 kst-26488-478ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 488, nr. 4781 Tegelijkertijd is Defensie in 2024 gestart met het programma «doorontwik-keling F-35.»2 Met dit programma is Defensie in staat de F-35 te blijvenmoderniseren. Over de voortgang hiervan wordt uw Kamer ook via hetDPO geïnformeerd.Defensie heeft met het F-35 programma een jachtvliegtuig van denieuwste generatie aangeschaft. De F-35 is reeds operationeel ingezet,bijvoorbeeld voor de Enhanced Air Policing (EAP) missie. Tevens is deNederlandse industrie betrokken bij de ontwikkeling en productie vanF-35-toestellen. De potentiële totale Nederlandse F-35 productieomzet tothet eind van de productieperiode in 2045 wordt geraamd op meer dan$ 9 miljard.De Staatssecretaris van Defensie,G.P. TuinmanDe Minister van Economische Zaken,D.S. Beljaarts2Kamerstuk II, 2024–2025, 26 488, nr. 477.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 26 488, nr. 4782