f95b6b27-a2af-4b44-b4bd-06578faf3b06

Toerisme en recreatie

Minister Beljaarts: Dank, voorzitter. We zijn hier vandaag bij elkaar om te spreken over de gastvrijheidssector. Voor mij, met een achtergrond in de horeca, voelt het gesprek heel dichtbij. Ik weet nog goed hoe de dynamiek is om met je team klaar te staan voor je gasten. Vandaag hebben we gereflecteerd op nut en noodzaak van horeca, toerisme en recreatie. De laatste keer dat we een commissiedebat hadden over toerisme en recreatie is inmiddels alweer drie jaar geleden. Dat is natuurlijk volledig onterecht, want de sector blijft onverminderd een belangrijke bijdrage leveren aan Nederland. De toegevoegde waarde van de toeristische sector voor de Nederlandse economie stijgt jaar na jaar. In 2023 was de omzet 104,9 miljard euro. Ook het aantal beschikbare banen in de sector neemt toe. In 2023 waren dat er 768.000. Met andere woorden, de gastvrijheidssector doet er toe. Hij vergroot de kwaliteit van leven, maakt mensen gezonder en gelukkiger en verbindt groepen mensen. Ik ben het dan ook eens met uw Kamer: recreëren is de zuurstof van de samenleving. Hard werken is belangrijk, maar genieten van vrije tijd en ontspanning zijn ook van groot belang. Tegelijkertijd moeten we oog hebben voor de uitdagingen die ondernemers in de sector ervaren. Denk aan de druk op kermissen en evenementen waarbij exploitanten te maken krijgen met overlast door toenemende regelgeving, maar ook met hoge kosten en beperkingen, zoals het verbod op single-use plastics. Ook veroorzaken jongeren soms overlast op kermissen; denk aan vandalisme, geweldsincidenten en intimiderend gedrag. Dat maakt het voor kermisexploitanten steeds moeilijker om hun werk te doen. Die zorgen moeten we serieus nemen. We moeten samen zoeken naar oplossingen die werkbaar zijn voor ondernemers en die bijdragen aan de veiligheid en gezelligheid op kermissen. Maar, voorzitter, laten we het grotere plaatje niet uit het oog verliezen. Toerisme en recreatie brengen mensen samen, stimuleren economische activiteiten en maken Nederland aantrekkelijk voor bezoekers en bewoners. Het is van groot belang dat ondernemers in de gastvrijheidssector de ruimte en vrijheid behouden om te ondernemen, met oog voor innovatie en duurzaamheid. Hoewel de sector na de coronacrisis in 2022 en 2023 een sterk herstel doormaakte, heeft de afgelopen periode ook laten zien dat de sector kwetsbaar is voor externe factoren, zoals personeelstekorten, stijgende kosten, lage marges, gebrek aan ruimte, extreme weersomstandigheden en geopolitieke spanningen. De afgelopen jaren is succesvol ingezet op het stimuleren en faciliteren van samenwerking in de sector om de gastvrijheidseconomie verder te ontwikkelen. Daarbij gaat het om voortdurende afstemming en samenwerking met stakeholders om de partijen bij elkaar te brengen en te motiveren om bij te dragen aan concrete acties, onder andere via de publiek-private samenwerking. De oprichting van de Landelijke Raad voor Recreatie en Toerisme is hiervan een mooi voorbeeld. Ik heb vertegenwoordigers van de landelijke raad op 15 mei op het ministerie ontvangen en met hen kennisgemaakt. Vooruitkijkend is het belangrijk dat de rijksoverheid de juiste randvoorwaarden schept voor een goed ondernemersklimaat, waarmee we het vermogen van de sector om in te spelen op veranderingen en ontwikkelingen in de toekomst versterken. Daarom ben ik, in gesprek met de sector, aan de slag gegaan met een EZ-actieagenda toerisme, die ook spoedig naar uw Kamer zal worden gezonden. Voorzitter. Dan zal ik nu overgaan tot de beantwoording. Dat zal ik in chronologische volgorde doen. Mevrouw Van Meetelen stelde mij een aantal vragen. Die heb ik gecombineerd in mijn beantwoording. Het ging over het gemeentelijke kermisbeleid. Ze vroeg of ik herken dat er geen opvolging en evaluatie is van dit beleid en of ik bereid ben om met de kermissector opvolging te geven aan het gemeentelijke kermisbeleid en een evaluatie te doen. Ook sprak zij over de school- en inkomensafhankelijkheid. Zij zei: zonder rijdende school geen kermis. Zij vroeg mij of ik bereid ben om mij daarvoor in te zetten. Ik moet zeggen dat dat specifieke voorbeeld mij wel heeft aangegrepen, want dat laat naast iets cultuur waardevols ook de afhankelijkheid van dit belangrijke onderdeel zien. Naar aanleiding van de eerdere toezeggingen in 2022 heeft mijn voorganger inderdaad, in samenwerking met de kermissector en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, een handreiking voor de kermissector ontwikkeld. Bij de begrotingsbehandeling in oktober heb ik zelf al aangegeven dat ik bereid ben om in gesprek te gaan. Inmiddels is het eerste contact gelegd om met de kermissector in gesprek te gaan om te bezien of deze handreiking toereikend is, of dat er nog aanvullende maatregelen nodig zijn. Het eerste contact is dus gelegd. De locaties voor de salonwagens en rijdende school zijn een gemeentelijke verantwoordelijkheid. Dat is hun dienstverlening, maar ik ga graag, gezien het belang, het gesprek aan met de VNG over dit onderwerp. Ik heb dat belang net ook benadrukt.

Minister Beljaarts: Sta me toe dat ik dat toch even doe. Elk debat hebben we een verdieping van lid Van Meetelen op dit onderwerp. Dat helpt mij om meer inzicht te krijgen in de problematiek en in de complexiteit. Als ik me probeer te verplaatsen in de situatie van de kermisexploitanten, dan bouwt die frustratie zich ook bij mij op door de complexiteit en de zorgen die daar leven. Ik ben dus oprecht dankbaar voor die opbouw aan input die ik mee ga nemen in de gesprekken met de VNG.

Minister Beljaarts: Dank voor de toevoeging. Die context is helder.

Minister Beljaarts: De heer Kisteman vroeg mij of ik de Winkeltijdenwet zo wil aanpassen dat ondernemers zelf mogen bepalen of ze opengaan op zondagen. Ik ben uiteraard voor zo veel mogelijk vrijheid voor ondernemers, maar we moeten als kabinet natuurlijk ook een balans vinden tussen deze vrijheid en de wensen van bewoners. Daar komt ook bij dat de wensen van de ondernemers hierin ook niet altijd even eenduidig zijn. Op dit moment is in de Winkeltijdenwet flexibiliteit ingebouwd door gemeenten zelf de ruimte te geven om een lokale afweging te maken. Zij kunnen namelijk zelf bepalen of en in hoeverre ze de vrijstelling verlenen voor ruimere openingstijden. Hiermee wordt maatwerk mogelijk gemaakt. De Winkeltijdenwet wordt in 2026 al geëvalueerd. Ik stel voor aan lid Kisteman dat ik de wensen van die ondernemers over die openingstijden dan expliciet meeneem. Ik zal aanjagen dat zo veel mogelijk van die input in de evaluatie meegenomen wordt, zodat die stem goed zal doorklinken.

Minister Beljaarts: Nou, dat antwoord is wetgeving en die wetgeving is zoals die nu is. En ja, ik ben het met het lid Kisteman eens dat ook ik zo veel mogelijk vrijheid nastreef voor ondernemers. Daarom is de evaluatie van de Winkeltijdenwet hét moment om al die input mee te nemen, zodat we breed, ook binnen het kabinet, de afweging kunnen maken of dit het moment is om de Winkeltijdenwet aan te passen. Maar lopende de wetgeving en de geldigheid van de wetgeving is dit naar mijn inzicht niet het moment om het open te breken. De evaluatie staat al gepland voor 2026. Dat is op redelijk korte termijn. Om de heer Kisteman comfort te geven heb ik ook aangegeven dat ik echt actie wil ondernemen, ook richting werkgeversverenigingen en brancheverenigingen, om te zorgen dat zo veel mogelijk input in de evaluatie terechtkomt. Ik zal in die evaluatie ook mijn rol nemen om ervoor te zorgen dat de wens van de ondernemers zo veel mogelijk meegenomen wordt.

Minister Beljaarts: Op het gevaar af om de wat-alsvraag te beantwoorden, zeg ik dat het goed is om terug te gaan naar wat ik eerder zei. Juist die zorgvuldige afweging is van belang om te zorgen dat we iets gaan repareren wat in de ogen van de ondernemers ook gerepareerd moet worden. Dat betreft dus breed input ophalen, zodat beide buren de input voor de evaluatie geven. Ik denk dat dat het juiste moment is. Het is geen onderzoek, maar het is een evaluatie van de wet zelf, die breed uitgezet wordt. Daarin kan alle input worden meegenomen.

Minister Beljaarts: Over de tijdigheid kan ik in de tweede termijn uitsluitsel geven. Op het bredere proces, alle betrokken partijen en het chronologische proces kan ik schriftelijk terugkomen bij de heer Kisteman.

Minister Beljaarts: De heer Kisteman vroeg mij ook om de bijschrijfplicht voor de dagleidinggevenden te laten vallen. Dat is een bekend onderwerp. Dank voor het opbrengen daarvan, maar helaas kunnen we de bijschrijfplicht nu niet laten vallen. In de zomer van 2024 hebben JenV en VWS besloten tot het behoud van de bijschrijfplicht. Samen met JenV is er wel gezocht naar alternatieven, maar die zijn tot mijn spijt niet gevonden. De noodzaak is te groot in relatie tot het voorkomen van problemen op het gebied van de openbare orde en het voorkomen van criminele activiteiten. Zie ook de Kamerbrief over de uitwerking van de motie over de bijschrijfplicht voor dagleidinggevenden, van 28 juni 2024. Daarin hebben we de toelichting gegeven. Maar ik zal het signaal nadrukkelijk ook bij JenV en VWS opnieuw onder de aandacht brengen, want ik weet dat het een grote frustratie is.

Minister Beljaarts: Om te beginnen kan ik als minister natuurlijk niet de kwalificatie van het lid Kisteman over de intenties van de vier grote gemeenten overnemen. Hoe graag ik het gevraagde ook zou willen doen — want ook in andere debatten hebben we het over regeldruk en de lasten die daarmee gemoeid zijn — het is natuurlijk ook een competentie van JenV en van VWS. Dus al zou ik het willen, ik kan het daadwerkelijk niet alleen. Daar heb ik echt mijn collega's voor nodig. De noodzaak om hier te handelen is mij meer dan duidelijk. Aan mijn inzet zal het niet liggen, maar dit is echt een gedeelde competentie met de andere collega-bewindspersonen.

Minister Beljaarts: Dank voor de vraag en dank voor het delen van de frustratie. Die deel ik met de heer Kisteman. Alleen is het niet zo eenvoudig gebleken aan deze kant van de tafel om de bijschrijfplicht te laten vallen. Ik heb me in de afgelopen tien maanden in die complexiteit verdiept en ook de argumentatie van de collega's tot mij genomen. Ik heb niet gezegd "we gaan het niet doen en we gaan het nooit doen". Maar het heeft iets meer tijd nodig in de afstemming om ervoor te zorgen dat de zorgen welke leven bij de collega's van JenV en VWS goed geadresseerd worden, en om ervoor te zorgen dat het op een andere manier kan. Ik heb dus niet gezegd dat we er niets aan gaan doen. Dat zou ook de inzet vanuit mijn ministerie echt tekortdoen. Alleen kan ik er nu, ten tijde van dit debat, geen uitsluitsel over geven dat we het binnen een maand gaan regelen, hoe graag ik dat ook zou willen.

Minister Beljaarts: Een begrijpelijke vraag. Ik heb tegen het lid Kisteman gezegd dat ik opnieuw zal refereren aan het eerdere contact — want het is niet zo dat er geen contact over is geweest; dat contact is er al eerder geweest — om te kijken wat we nu wél kunnen doen. Maar er is nu geen uitgelijnd plan over hoe we dat verder gaan aanpakken. Op dit punt kan ik de heer Kisteman niet heel concreet comfort bieden. Ik wil in de richting van de heer Kisteman nogmaals herhalen dat ik het niet laat vallen. Dat is zeker niet het geval. Maar ik wil ook geen beloftes doen terwijl ik weet dat ik die beloftes niet in mijn eentje kan nakomen. Ik hoop dat we elkaar in het midden kunnen treffen.

Minister Beljaarts: Ik moet me als minister baseren op de feiten, dus ik heb net ook aangegeven dat ik niet op de kwalificatie van het lid Kisteman in kan gaan. Mij is niet feitelijk bekend dat dit het geval is.

Minister Beljaarts: Ik heb net getracht uit te leggen dat de realiteit, gezien de complexiteit vanwege de gedeelde verantwoordelijkheid met onder andere JenV en VWS, wat weerbarstiger is dan hoe ogenschijnlijk makkelijk het lijkt. Ik zou niets liever willen dan dat we dit soort concrete verzoeken eigenlijk al gelijk kunnen inwilligen, maar er is gewoon meer tijd voor nodig. Misschien ten overvloede — dan ga ik misschien tegen de regeldrukvermindering in — maar er zijn natuurlijk ook wel gewoon regels nodig. Die zijn ook ooit ontstaan met een valide reden. Het is daarom ook van belang om te weten: "Waar zit de zorg bij de verschillende departementen waardoor dit per se in stand gehouden moet worden? Waar kunnen we vanuit EZ en waar kan de sector het comfort geven dat het ook een tandje minder kan of dat dit bijvoorbeeld helemaal geschrapt kan worden?" Dat proces is gaande. Ik heb ook aan het lid Kisteman aangegeven dat ik me daar wederom nadrukkelijk voor ga inzetten.

Minister Beljaarts: Ik kan natuurlijk niet toezeggen dat dit voor het tweeminutendebat komt, maar ik vind het heel terecht dat wordt gevraagd om meer inzicht te krijgen in de complexiteit van de vraag waarom de bijschrijfplicht er gekomen is. Het is een plezier om daar in overleg met de andere departementen inzicht in te geven. Die toezegging kan ik doen. Ik kan niet de garantie geven dat dat voor het tweeminutendebat lukt, want dat moet ten eerste nog aangevraagd worden en daarna moet dat nog gepland worden. En ik heb die afstemming nodig met de collega's. Maar gezien de controlerende taak van de Kamer is het uiteraard geen enkel probleem om daar wat meer inzicht in te geven.

Minister Beljaarts: Misschien is het toch goed om even de zorgvuldigheid te herpakken. Ik heb eerder ook uitgesproken dat ik natuurlijk nooit de kwalificatie aan gemeenten kan geven dat zij een dergelijke bijschrijfplicht misbruiken voor andere doeleinden. Die conclusie kan ik niet trekken. Dat kan ik dus ook niet als aanleiding gebruiken om hier verder mee aan de slag te gaan. Maar er is daarnaast al reden genoeg — ook u heeft namens Koninklijke Horeca Nederland geuit waarom het anders zou kunnen en waarom dit belemmerd werkt — om hiermee aan de slag te gaan. Dat heb ik net ook toegelicht.

Minister Beljaarts: Ik denk niet dat dat de juiste vraagstelling is, met alle respect naar de heer Kisteman. Ik kan in de brief als antwoord op het lid Thijssen met de andere collega's uiteenzetten hoe het ontstaan is en daarin kan ik de context schetsen. Dat kan ik doen. Anders ga ik toch ergens, linksom of rechtsom, in kwalificaties mee. Daar voel ik geen comfort bij.

Minister Beljaarts: Dan ga ik door naar de vragen van de heer Thijssen over de btw-verhoging in de sector, de risico's die hieruit volgen en de tweedeling die groter wordt omdat zakelijke reizigers dit kunnen terugvorderen. De heer Thijssen vroeg hoe ik dit zie. De fiscale regelingen zijn natuurlijk in het verleden ook op basis van de toen gemaakte politieke keuzes ingevoerd. Het kabinet heeft op basis van de afspraken in het hoofdlijnenakkoord nu andere politieke keuzes gemaakt. Dat zakelijke reizigers dit kunnen terugvorderen, is ook een politieke keuze. Er is natuurlijk een verschil tussen het zakelijk gebruik van faciliteiten en het recreatief, particulier gebruik van faciliteiten. De commissie voor Financiën heeft op donderdag 13 februari gesproken over de alternatieven voor het afschaffen van de verlaagde btw-tarieven voor de culturele goederen en diensten, waaronder sport. Het btw-tarief voor logies is, zoals u weet, in stand gebleven. De keuzes sluiten ook aan bij de wens van een vereenvoudiging van het belastingstelsel. Daarbij schrijven de begrotingsregels voor om negatief geëvalueerde regelingen aan te passen of af te schaffen. De heer Thijssen vroeg mij ook of ik erken dat het terugdringen van emissies door vlieg- en cruiselijnen in lijn ligt met de Glasgow Declaration en of dat noodzakelijk is voor de toekomstbestendigheid van de sector. Allereerst is de minister van KGG natuurlijk verantwoordelijk voor het klimaat. Daarnaast wil ik ook benadrukken dat er al heel veel gebeurt op het gebied van duurzaamheid, vooral ook bij de ondernemers zelf. Er zijn voorbeelden te over. Ze worden daarbij door de overheid ondersteund door bijvoorbeeld een breed scala aan programma's en regelingen die het mkb helpen met de verduurzaming, waarvoor sinds 2022 al 4,6 miljard per jaar aan rijksmiddelen beschikbaar is gesteld. Dat is ook niet niets. Daarnaast heeft het kabinet aandacht voor de effecten van de klimaatverandering op de bestemming Nederland. Het kabinet heeft ook opdracht gegeven voor een onderzoek naar de effecten van klimaatverandering op de gastvrijheidssector. Dat resultaat wordt na de zomer van dit jaar verwacht. De resultaten kunnen ondernemers en overheden helpen bij de ontwikkeling van adaptatiestrategieën en om toekomstbestendig te blijven. Daarnaast werken het NBTC en de regionale overheden aan klimaatplannen en zetten ze in op duurzaam aanbod, om gasten op een duurzame manier te verleiden naar Nederland te komen. Zo werk ik ook samen met de sector en mijn collega's aan toekomstbestendig beleid. Daarna vroeg de heer Thijssen mij naar mijn bereidheid om fossiele reclames in het land te verbieden. De heer Thijssen verwijst dus naar de casus specifiek in de gemeente Den Haag. Dat is een zaak van het lokale bestuur. Daar ga ik me als minister natuurlijk niet in mengen. Het is ook aan de reissector zelf om te kijken hoe ze hiermee om willen gaan. Ook daar wil ik me niet in mengen. Als het gaat om een nationaal verbod, is dit echt een vraag aan mijn collega van KGG, omdat het deel over het klimaat betrekking heeft op haar portefeuille. De heer Thijssen vroeg mij ook naar de bevindingen van Envisioning …

Minister Beljaarts: Ja, dat mag hij van mij. Ga uw gang.

Minister Beljaarts: Ik was inderdaad bij de vraag over Envisioning 2030. De bevinding is dat toerisme kan groeien mits het aantal gevlogen kilometers afneemt. Zoals u weet, ligt luchtvaart bij het ministerie van IenW en duurzame luchtvaart weer bij KGG. De heer Thijssen kan de vraag het beste aan een van mijn collega's stellen. Dat zeg ik niet om het daarmee af te doen, maar omdat het niet zo chic is om hier antwoord te geven op vragen die betrekking hebben op hun portefeuilles. Om het af te maken: de laatste vraag, ook van de heer Thijssen, is op welke manier ik van plan ben de reisbedrijven te helpen om klimaatrisico's af te bouwen. Ik ga in gesprek met de reisbranche over de actieagenda. Hierbij zal ik met de sector spreken over de opgave rondom klimaat. Waar nodig betrek ik mijn collega, de minister van KGG, daarbij. Daarmee ben ik aan het einde gekomen, voorzitter.

Minister Beljaarts: Misschien een kleine reflectie van mijn zijde. Ik denk niet dat dat de grootste uitdaging voor de sector is. Ik denk dat voor veel ondernemers overleven de grootste uitdaging is op dit moment, kijkend naar de achterstanden die opgebouwd zijn in coronatijd en dat soort zaken. Dus als de heer Thijssen dat stelt, dan zou ik dit graag daartegenover willen stellen. Ten tweede denk ik dat de sector al heel veel doet om te verduurzamen: er zijn allerlei initiatieven voor warmtepompen, zonne-energie et cetera et cetera. Er is echter wel een grens tussen wat dit kabinet wil opleggen en de dwang die het wil toepassen om dit te realiseren, en de vrijheid die het ondernemers toch vooral wil bieden om zelf te bepalen hoe ze hun bedrijfsvoering inrichten. Dat doen we volgens de afspraken. Daarom verwees ik ook naar mijn collega van KGG, want die is hier elke dag druk mee bezig. Maar ik ga de sector natuurlijk geen zaken opleggen en ga de ondernemersvrijheid niet beperken door te zeggen dat ze alleen gasten mogen ontvangen als ze met de elektrische auto aankomen en ze die niet mogen ontvangen als ze per vliegtuig aankomen. Dat ga ik niet doen. Ik denk dat de heer Thijssen dat ook niet van een minister van Economische Zaken kan vragen.

Minister Beljaarts: Nee, dat is niet wat ik gezegd heb. We doen wel degelijk iets. Alleen, in dit toerismedebat — ik heb ook een klimaatdebat en deels een verkiezingsdebat tussen de Kamerleden gehoord — wilde ik me toespitsen op het deel waar ik verantwoordelijk voor ben. Deze vragen, die terechte vragen zijn — dat weet ik van de heer Thijssen; dat respecteer ik oprecht — kunnen echt worden beter gesteld aan de minister die hiervoor verantwoordelijk is. Dat is de minister van KGG of, als het gaat om de vliegbewegingen, de minister van IenW. Zo zijn de verantwoordelijkheden in de portefeuilles verdeeld.

Minister Beljaarts: Ik ben niet per se geïnspireerd, want ik heb ook veel geluiden gehoord over het beperken van vrijheid, betutteling en dat soort zaken. Het is aan ons als kabinet om altijd alle belangen goed af te wegen en een plek te geven. In dit specifieke geval ga ik natuurlijk niet op de stoel van de minister van KGG zitten. Als het klimaatgerelateerde reclame betreft, zou zij degene zijn die daar iets van moet vinden. Het zou heel gek zijn als ik daar namens haar en zonder afstemming iets over zou roepen in het toerismedebat.

Minister Beljaarts: Op het gevaar af dat we weer een hoofdlijnenakkoorddebat gaan doen, want ik heb hier toch al wel een aantal keren bij stilgestaan: natuurlijk is dit een hele vervelende maatregel, maar die is, ook na de laatste ronde door de Kamer, als enige overeind gebleven. Niemand van het kabinet zal ontkennen dat het een vervelende maatregel is. Maar we hebben het er al vaker over gehad, in veel gevallen met de heer Thijssen, dat we als kabinet ook gewoon keuzes hebben moeten maken. We hebben niet de luxe, en luxe is geen kwalificatie, van eerdere kabinetten gehad dat er enorm veel gelden over waren en te verdelen waren. We zijn in een andere context geïnstalleerd en hebben keuzes moeten maken. We hebben ook keuzes gemaakt voor de koopkracht, om te zorgen dat alle Nederlanders er iets op vooruitgaan. We hebben ook keuzes gemaakt om te investeren in zaken als zorg, infrastructuur en, niet te vergeten, veiligheid. In die context is dit de uitkomst geweest waar we onze periode mee aangevangen zijn. Niemand in het kabinet heeft ooit gezegd dat dit een maatregel is waar we bij staan te juichen, noch voor de particulieren — het is natuurlijk een particuliere heffing en geen bedrijfsheffing — noch voor de ondernemers, die misschien een deel van hun marge moeten absorberen om dit te compenseren. Daar zijn we altijd heel helder in geweest. Daar zijn we nooit voor weggelopen, ik ook niet. Maar in de context van keuzes maken zijn we hierop uitgekomen.

Minister Beljaarts: Vergeef me, ik heb de vraag geïnterpreteerd zoals die letterlijk uitgesproken is, in het kader van de salonwagens en de schoolwagen. Maar in een ander debat hebben we het ook gehad over de intimidatie en de onveiligheid en dat is het gesprek dat ik met de collega van JenV aanga. Die belofte staat onverminderd.

Minister Beljaarts: Het is een oude belofte, die ik bij dezen herhaal, en een nieuwe belofte naar aanleiding van het debat van vandaag.

Minister Beljaarts: Dank u wel, voorzitter. Ik begin met de vraag van mevrouw Van Meetelen over de kleine evenementen en haar zorg dat die niet georganiseerd kunnen worden door de hoge kosten, regels en dergelijke. Zoals mevrouw Van Meetelen weet zijn evenementenvergunningen de competentie van gemeenten, dus als minister past mij een bescheiden rol om daar iets van te vinden, maar ik wil dit wel meenemen in het gesprek met de VNG. Mevrouw Van Meetelen heeft deze zorg eerder geuit, dus ik was al voornemens om dit mee te nemen. Hoge kosten zijn een realiteit waar eenieder mee te maken heeft, dus daar kan ik niets aan doen, maar in het gesprek met de VNG wil ik absoluut meenemen dat er gekeken wordt naar waar en hoe beperkingen van evenementenvergunningen in de weg zitten, hoe die ervaren worden en welke rol gemeenten daarin kunnen spelen. Die toezegging wil ik doen. Dan het antwoord op de vraag van de heer Kisteman. De evaluatie van de wet is voorzien in het derde kwartaal. Voor de zomer wordt al begonnen met die evaluatie. De heer Thijssen vroeg naar de studies van ABN AMRO. Op die vraag heb ik net eigenlijk al antwoord gegeven. Ik heb de twee vragen gecombineerd. Dit is een onderzoek en dat nemen we uiteraard ter harte. Er zijn meerdere inzichten die ons bereiken. De collega's van Financiën hebben ook een evaluatie van de effecten aangekondigd. Daar wil ik niet op vooruitlopen. Dat loopt. Dat wordt een eigen bevinding, los van andere inzichten en rapporten, die we natuurlijk ook ter harte nemen. Maar we hebben dus ook een eigen inzicht, mede naar aanleiding van het debat in de Eerste Kamer dat is gevoerd met mijn collega's van Financiën. Dat onderzoek naar de effecten loopt nog. Het moet immers nog ingaan. Ik denk dat het verstandig is om dat af te wachten, want dan hebben we daar een goed en objectief oordeel over.

Minister Beljaarts: Voor de zomer, voorzitter.

Minister Beljaarts: Ja, ik heb daar getracht wat coulance van de heer Kisteman te krijgen, omdat ik nog afstemming moet hebben met mijn collega's van JenV en VWS. Om hen niet onnodig onder druk te zetten probeer ik wat flexibiliteit te krijgen. Als uiterlijk derde kwartaal akkoord is en de heer Kisteman erop vertrouwt dat ik er alles aan zal doen om het zo snel mogelijk te doen: heel graag.