f95b6b27-a2af-4b44-b4bd-06578faf3b06

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–2025Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2158Vragen van de leden Saris en Postma (beiden Nieuw Sociaal Contract) aan deMinisters van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van Economische Zaken envan Klimaat en Groene Groei over de «crisismodus» bij Apollo Vredestein inEnschede (ingezonden 25 april 2025).Antwoord van Minister Beljaarts (Economische Zaken), mede namens deMinister van Klimaat en Groene Groei (ontvangen 12 mei 2025).Vraag 1Heeft u kennisgenomen van het krantenartikel ««Crisismodus» bij Vredestein:fabriek plat, 500 medewerkers bijeen geroepen»?1Antwoord 1Ja, ik heb kennisgenomen van het betreffende bericht. Ik begrijp de zorgenvan de medewerkers van Apollo Vredestein goed. Voor hen en hun gezinnenbreekt een ingrijpende en onzekere periode aan. Ook voor Enschede en deregio is dit een verdrietig besluit.Vraag 2Herinnert u zich de antwoorden op eerder gestelde Kamervragen overeerdere ontslagrondes bij Apollo/Vredestein?Antwoord 2Ja. In de afgelopen vijf jaar zijn er meerdere keren Kamervragen gesteld overdit onderwerp. De beantwoording daarvan is mij bekend.Vraag 3Heeft u signalen ontvangen van een dreigende sluiting en hebt u contact metde directie van Apollo/Vredestein met betrekking tot de recente ontwikkelin-gen?1Tubantia, 24 april 2025, ««Crisismodus» bij Vredestein: fabriek plat 500 medewerkers bijeengeroepen» (www.tubantia.nl/enschede/spanning-in-enschede-vredestein-ligt-vrijdagmiddag-stil-personeel-opgetrommeld-dit-wordt-groot~ae92e42e/). ah-tk-20242025-2158ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel1 Antwoord 3In 2020 en 2021 zijn wij intensief in gesprek geweest met zowel de Indiaseeigenaren als het bestuur van Vredestein. Minister-President Rutte heefttweemaal persoonlijk contact gehad, en ook verschillende van mijn voorgan-gers hebben zich hiervoor ingezet. Vervolgens is het contact overgedragenaan de regionale ontwikkelingsmaatschappijen, die ons sindsdien regelmatigop de hoogte hebben gehouden van ontwikkelingen. Recentelijk is er opambtelijk niveau contact geweest met een lid van de Raad van Commissaris-sen van Apollo Vredestein.Wij hebben geprobeerd het bedrijf te overtuigen van de voordelen vanproductie in Nederland, met name door te focussen op hoogwaardige,innovatieve productie. Daarbij hebben wij ondersteuning aangeboden om debusiness case hier aantrekkelijker te maken.De eigenaren hebben echter steeds benadrukt dat het bedrijf zich, vanwegede ervaren concurrentiedruk, genoodzaakt ziet vooral op kosten te sturen.Deze aanpak sluit niet aan bij de Nederlandse strategie, die gericht is op eenhoogwaardige, kennisintensieve maakindustrie. Uiteindelijk bleek het verschilin visie te groot om tot een gezamenlijke oplossing te komen. Om die redenhadden wij dan ook verwacht dat dit besluit vroeg of laat genomen zouworden.Vraag 4Zo ja? Wat waren de grootste uitdagingen waar het bedrijf mee te makenhad?Antwoord 4Het is primair aan het bedrijf zelf om inzicht te geven in de overwegingenachter de voorgenomen reorganisatie. Het bedrijf noemt als voornaamsteredenen macro-economische verstoringen, fors gestegen energie- enloonkosten, en een afnemende vraag naar de banden die in Enschede wordengeproduceerd.Vraag 5Heeft u gesprekken gehad over de hoge personeelskosten en hoge energie-kosten?Antwoord 5Ja, deze onderwerpen zijn circa vijf jaar geleden, in de nasleep van eeneerdere ontslagronde, besproken met de directie van het bedrijf. In dieperiode is vanuit mijn ministerie, in samenwerking met de provincieOverijssel, de gemeente Enschede, de Netherlands Foreign InvestmentAgency (NFIA) en de regionale ontwikkelingsmaatschappij Oost NL, actiefmeegedacht over mogelijkheden om kosten te reduceren, onder meer doorinzet op innovatie en efficiëntere productieprocessen.Vraag 6Bent u het met ons eens dat bedrijven als deze belangrijk zijn voor de regio?Antwoord 6Ja, bedrijven zoals Apollo Vredestein spelen een belangrijke rol in deregionale economie. Ze zorgen voor directe en indirecte werkgelegenheid enleveren een bijdrage aan de economische vitaliteit en sociale cohesie in deregio. Tegelijkertijd moeten we realistisch zijn over de uitdagingen waar desector mee te maken heeft, zoals wereldwijde concurrentie en de toenemendedruk op kostenbeheersing.Vraag 7 en 8Herinnert u zich dat in de beantwoording van eerdere Kamervragen aangege-ven wordt dat door middel van inzet van onder andere Netherlands ForeignInvestment Agency (NFIA) en regionale ontwikkelmaatschappijen, getrachtwordt hoogwaardige industriële bedrijven zoveel mogelijk te binden aan deregio, door het scheppen van juiste voorwaarden?22Aanhangsel Handelingen II, vergaderjaar 2020–2021, nr. 1908.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel2 Hoe heeft u hier opvolging aan gegeven en is dit in uw ogen voldoendegeweest? Zo ja waarom?Antwoord 7 en 8Ja, die beantwoording ken ik. In zijn algemeenheid kan ik u zeggen, dat deNFIA en haar regionale partners van het Invest in Holland-netwerk zichrichten op het aantrekken van buitenlandse bedrijven die waarde toevoegenaan nationale, regionale en lokale ecosystemen en de Nederlandse economie.Daarnaast proberen ze dit soort bedrijven, na hun vestiging in Nederland, teverankeren in onze ecosystemen. Daartoe horen ook inspanningen voorbehoud van deze bedrijven voor Nederland als het vestigings- en onderne-mingsklimaat onder druk komt te staan.De bovenstaande werkwijze geldt zeker voor hoogwaardige industriëlebedrijvigheid. De NFIA en haar regionale partners hebben hiertoe verschil-lende instrumenten. Het verstrekken van feitelijke informatie over vergun-ningsprocedures, wet- en regelgeving, financiering, subsidies en regelingenen het makelen en schakelen tussen relevante partijen als gemeenten,provincies, departementen, netbeheerders, toezichthouders en andereuitvoeringsorganisaties als RVO zijn hiervan voorbeelden.Specifiek in de casus van Apollo Vredestein hebben de NFIA en Oost NL deafgelopen jaren gezamenlijk contact onderhouden met het bedrijf. In deperiode 2020–2021 is door NFIA, OostNL, provincie Overijssel en EZ eenvoorstel gedaan waarin werd uitgewerkt hoe Apollo Vredestein haarhoogwaardige industriële activiteiten in Nederland zou kunnen voortzetten enontwikkelen, met gebruik van beschikbare instrumenten van de Nederlandseoverheid. Zoals eerder genoemd in de beantwoording van vraag 3, gaf hetbedrijf echter aan zich vanwege de hoge concurrentiedruk vooral te moetenrichten op kostenbeheersing. Hierdoor is het niet gelukt om gezamenlijk toteen duurzame oplossing te komen.Oost NL heeft sinds dit traject intensief contacten onderhouden met dedirectie van de fabriek in Enschede. Zo is er onder meer informatie uitgewis-seld over technieken om energie te besparen en andere mogelijk relevanteinnovaties. Ook heeft Oost NL, samen met NFIA in New Delhi, in 2023 dedirectie van het moederbedrijf in India bezocht om de waardering voor defabriek in Enschede uit te spreken en om over vestigingsklimaatfactoren tepraten.Vraag 9Kunt u aangeven in hoeverre de hoge energiekosten onderdeel zijn geweestvan de hogere kosten die het bedrijf heeft?Antwoord 9Volgens Apollo Vredestein hebben de hoge energiekosten een belangrijke rolgespeeld in de stijgende bedrijfskosten en daarmee bijgedragen aan hetbesluit om de fabriek in Enschede te sluiten. Het bedrijf noemt als voornaam-ste redenen macro-economische verstoringen, fors gestegen energie- enloonkosten, en een afnemende vraag naar de banden die in Enschede wordengeproduceerd.Vraag 10Kunt u aangeven wat de energiekosten zijn in Hongarije en kunt u aangege-ven of en welke daar steun maatregelen worden gegeven?Antwoord 10Het geven van een algemeen antwoord over energiekosten in verschillendelanden is complex, vooral als het gaat om de kosten voor bedrijven. Deelektriciteitskosten voor burgers en bedrijven bestaan uit drie componenten:1) de elektriciteitsprijs/gasprijs 2) de nettarieven en 3) belastingen en overigeheffingen.Volgens gegevens van Eurostat3 bedroegen in de tweede helft van 2024 deelektriciteitsprijzen voor niet-huishoudelijke verbruikers (bedrijven) in3[nrg_pc_205] Electricity prices for non-household consumers - bi-annual data (from 2007onwards)[nrg_pc_203] Gas prices for non-household consumers - bi-annual data (from 2007 onwards)Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel3 Hongarije € 0,21 per kWh, terwijl die in Nederland € 0,16 per kWh waren. Degasprijzen lagen in Hongarije op € 0,055 per kWh en in Nederland op€ 0,043 per kWh.Een volledige vergelijking van de energiekosten, inclusief nettarieven enheffingen, is echter zeer complex. Hiervoor zijn vaak uitgebreide studiesnodig waarbij gegevens uit uiteenlopende bronnen worden samengebracht.Deze informatie hebben wij op dit moment niet beschikbaar.Wat betreft de steunmaatregelen is er, op 12 april 2020, in antwoord opKamervragen door mijn voorganger informatie verstrekt over de steunmaat-regelen die destijds zijn toegekend aan de Hongaarse vestiging van ApolloTyres. Bij de opening van de nieuwe fabriek in 2017 heeft de Hongaarseoverheid, volgens de Europese Commissie, 48,2 miljoen euro aan directesubsidie verleend, 2,8 miljoen euro aan werkgelegenheidssubsidie toegekenden daarnaast belastingvoordelen verstrekt die kunnen oplopen tot 44,7miljoen euro. In totaal komt dit neer op een maximale steun van circa 95,7miljoen euro.Vraag 11Welke steunmaatregelen/subsidie heeft dit bedrijf de afgelopen vijf jaarontvangen?Antwoord 11Apollo Vredestein heeft in de afgelopen vijf jaar gebruikgemaakt van diversegenerieke Nederlandse coronasteunmaatregelen. In 2020 ontving het bedrijfruim 6 miljoen euro via de NOW-regeling (Tijdelijke Noodmaatregel Over-brugging voor Werkgelegenheid). Daarnaast kreeg het bedrijf bijzonder uitstelvan belastingbetaling in het kader van de coronamaatregelen.Verder ontving Apollo Vredestein circa 2 miljoen euro aan subsidies via deRijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO), specifiek binnen deregelingen Circular Plastics NL (CPNL) en Praktijkleren (PL).RVO mag niet rapporteren over fiscale instrumenten op individueel bedrijfsni-veau. Daarom kunnen wij geen uitspraken doen over eventuele steun dieApollo Vredestein via bijvoorbeeld de WBSO (Wet Bevordering Speur- enOntwikkelingswerk) heeft ontvangen.Vraag 12Kunt u aangeven of Apollo Vredestein aan het wachten was op een aanslui-ting op het elektriciteitsnet?Antwoord 12Deze informatie is niet openbaar en is niet bij mij bekend.Vraag 13Bent u bereid om de komende week naar Enschede af te reizen, om inoverleg te treden met betreffende partijen? Zo nee? Waarom niet?Antwoord 13Voordat ik een dergelijk bezoek overweeg, is het van belang dat er eerst meerduidelijkheid ontstaat over de verdere stappen die de directie van ApolloVredestein voornemens is te nemen. Het kabinet wil hier niet op vooruitlo-pen.Vraag 14Kunt u aangegeven of u anticipeert op eventuele ontslagen en wat kunt udoen om de klap op te vangen?Antwoord 14Een bedrijfssluiting betreft een bedrijfseconomische beslissing die, rekeninghoudende met geldende wet- en regelgeving, in beginsel behoort tot deverantwoordelijkheid van de ondernemer. Dat geldt ook in geval van devoorgenomen beëindiging van de bedrijfsactiviteiten bij Apollo Vredestein inEnschede.Het is in eerste instantie de verantwoordelijkheid van de ondernemer om alswerkgever met werknemers, vaak vertegenwoordigd door de ondernemings-raad en de vakbonden, afspraken te maken over de gevolgen van eensluiting, vermindering van werk of verlies van werkgelegenheid. Ander werk,Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel4 omscholing en herplaatsing zijn onderwerpen die thuishoren in het gesprektussen werkgever en werknemer. Hierover zijn, naar ik begrepen heb, reedsgesprekken gaande.In aansluiting op de afspraken tussen werkgever en werknemers kan hetvinden van nieuw werk worden ondersteund door de werkgeversdienstverle-ning vanuit UWV en gemeenten. Vanuit het Werkplein en op termijn hetWerkcentrum Twente (dit Werkcentrum is in oprichting) is goed zicht op devraag naar personeel binnen de desbetreffende arbeidsmarktregio en kan ookdienstverlening aan werkzoekenden worden geboden. Binnen het Werkcen-trum werken werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties, gemeenten,UWV, onderwijsinstellingen en de samenwerkingsorganisatie Beroepsonder-wijs Bedrijfsleven (SBB) samen. Zij kunnen binnen het Werkcentrum gebruikmaken van elkaars expertise gericht op het ondersteunen naar nieuw werk.Vraag 15Bent u bereid om, samen met de provincie Overijssel, naar Brussel af tereizen om Europese middelen aan te vragen?Antwoord 15Voordat we verdere stappen overwegen, is het belangrijk om eerst goed inkaart te brengen welke verdere stappen genomen gaan worden door dedirectie. Zolang daarover nog geen uitsluitsel is, wil het kabinet niet op dezaken vooruitlopen.Vraag 16Kunt u deze vragen een voor een beantwoorden en zo spoedig mogelijk, liefstbinnen een week aan de Kamer doen toekomen?Antwoord 16Ik begrijp het belang van een snelle beantwoording en hecht eraan om deKamer tijdig te informeren. Wij hebben alles in het werk gesteld om zospoedig mogelijk te antwoorden, maar vanwege het voorjaarsreces en debenodigde interdepartementale afstemming is het helaas niet gelukt ombinnen de gevraagde termijn van een week te antwoorden.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, Aanhangsel5