f95b6b27-a2af-4b44-b4bd-06578faf3b06

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2024–202536 725 XIIIWijziging van de begrotingsstaten van hetMinisterie van Economische Zaken (XIII) voorhet jaar 2025 (wijziging samenhangende met deVoorjaarsnota)Nr. 2 MEMORIE VAN TOELICHTING A. ARTIKELSGEWIJZE TOELICHTING BIJ HET WETSVOORSTEL Wetsartikelen 1 en 2De begrotingsstaten die onderdeel zijn van de Rijksbegroting, worden opgrond van artikel 2.3, eerste lid, van de Comptabiliteitswet 2016 elkafzonderlijk bij wet vastgesteld en derhalve ook gewijzigd. Het onder-havige wetsvoorstel strekt ertoe om voor het jaar 2025 wijzigingen aan tebrengen in:de departementale begrotingsstaat van het Ministerie van EconomischeZaken;de begrotingsstaat inzake de agentschappen van dit ministerie;De in de begrotingsstaten opgenomen begrotingsartikelen worden inonderdeel B van deze memorie van toelichting toegelicht (de zgn.begrotingstoelichting).De Minister van Economische Zaken,D.S. Beljaarts kst-36725-XIII-2ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2025Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 21 B. BEGROTINGSTOELICHTING 1. Leeswijzer Opbouw 1e suppletoire begroting 2025Deze 1e suppletoire begroting geeft een geactualiseerd beeld van debegrotingsuitvoering 2025. Onderdeel B, de begrotingstoelichting, is alsvolgt opgebouwd:1.Leeswijzer.Overzicht belangrijkste suppletoire uitgaven- en ontvangstenmutaties. Debelangrijkste verplichtingenmutaties zijn toegelicht in de artikelen.De beleidsartikelen. Voor ieder beleidsartikel is de tabel «Budgettairegevolgen van beleid» opgenomen. Hierin zijn de begrotingsmutaties voorde verplichtingen, uitgaven en ontvangsten weergegeven.In aansluiting op de ontwerpbegrotingen en de Voorjaarsnota wordenvanaf 2024 ook de mutaties voor het jaar t+5 opgenomen in de tabelbudgettaire gevolgen van beleid van de 1e suppletoire begrotingen. Ditbetreft de extrapolatie van de begroting – het toevoegen van het jaar t+5 –en vervolgens de mutaties tot en met t+5 die tijdens de voorjaarsbesluit-vorming zijn verwerkt.De niet-beleidsartikelen. In de budgettaire tabellen zijn de begrotingsmu-taties voor de verplichtingen, uitgaven en ontvangsten opgenomen.De agentschappen. In deze 1e suppletoire begroting zijn de aanpassingenin de agentschapsparagraaf van de Rijksdienst voor OndernemendNederland (RVO.nl) opgenomen.Ondergrenzen toelichtingenVoor het toelichten van de begrotingsmutaties zijn in deze eerstesuppletoire begroting de ondergrenzen gehanteerd zoals opgenomen inde onderstaande tabel.Tabel 1 Ondergrenzen conform RBVOmvang begrotingsartikel(stand ontwerpbegroting) in €miljoenBeleidsmatige mutaties(ondergrens in € miljoen)Technische mutaties(ondergrens in € miljoen)< 5012=> 50 en < 20024=> 200 < 1.000510=> 1.0001020 2. Beleid 2.1. Overzicht belangrijke uitgaven- en ontvangstenmutaties Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025Tabel 2 Belangrijkste suppletoire uitgavenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)ArtikelnummerUitgaven2025Uitgaven2026Uitgaven2027Uitgaven2028Uitgaven2029Uitgaven 2030Vastgestelde begroting 202513.275.3622.969.1202.618.3422.391.2422.230.42715.822Belangrijkste suppletoiremutatiesAfboeken BAR2– 81.13600000Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 22 ArtikelnummerUitgaven2025Uitgaven2026Uitgaven2027Uitgaven2028Uitgaven2029Uitgaven 2030Sec Fund375.00000000Weerbaarheid22.26523.3630000ETCI310.00000000Toekenning PhotonDelta25.38010.76021.52016.14000Eindejaarsmarge NationaalGroeifonds projecten1&2216.01200000Eindejaarsmarge Regulier4110.66500000Kasschuiven Regulier1,2&3– 45.065– 6288.2968.65723.17721.399Kasschuiven NationaalGroeifonds projecten1&2– 314.109– 70.45020.619109.513110.262144.165Loon- en Prijsbijstelling4179.52978.81876.32676.31574.27273.169Subsidietaakstelling41– 25.000– 25.000– 25.000– 25.000Overige mutaties171.14927.19336.586– 188– 5.6902.061.858Stand 1e suppletoire begroting20253.405.0523.038.1762.756.6892.576.6792.407.4482.291.4131 Incl. ISB’s, NvW en amendementen ToelichtingAfboeken BARDe resterende middelen van de Brexit Adjustment Reserve (BAR) zullenniet meer uitgegeven worden. De BAR-regeling is inmiddels gesloten enNederland heeft de BAR declaratie ingediend bij de Europese Commissie.Deze middelen á € 81,1 mln zijn daarom afgeboekt.SecFundEind 2024 is het SecFund opgericht met een startkapitaal van € 25 mln.Om het instrument een vervolg te kunnen geven is besloten het SecFundop te hogen met € 75 mln. Het totale fondsbedrag van € 100 miljoen isbenodigd om de komende jaren voldoende startups en MKB’ers teondersteunen en zo te komen tot succesvolle ontwikkeling van productendie zowel door Defensie als de civiele markt (dual use) afgenomen kunnenworden. Omdat het Ministerie van Economische Zaken aandeelhouder isvan de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en de juridischegrondslag heeft wordt aanvullend kapitaal van € 75 mln overgeheveld vanhet Ministerie van Defensie teneinde het uit te keren aan de BOM. Voorhet eerste deel van deze middelen is de Kamer middels Kamerstuk 36410-X, nr. 93 geïnformeerd. Voor het tweede deel zal de Kamer gelijktijdigaan de verzending van de 1e suppletoire begroting een CW3.1 kaderontvangen.WeerbaarheidEr worden middelen beschikbaar gesteld uit de BeschermingsvoorzieningEconomische Veiligheid (BEV). Deze middelen worden vanaf artikel 3 vande EZ-begroting ingezet voor de opgaven rondom MaatschappelijkeWeerbaarheid waar het Ministerie van Economische Zaken verantwoor-delijk voor is. Dit betreft onder andere Economische Veiligheid en KritiekeGrondstoffen waarmee zorg wordt gedragen voor de bescherming vankwetsbaarheden en het toerusten van en samenwerking met het bedrijfs-leven rondom deze onderwerpen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 23 ETCIHet European Tech Champions Initiative (ETCI) is een nieuw Europeesfonds dat belegd is b( het Europees Investeringsfonds (EIF). Nederlandneemt sinds 2023 deel aan ETCI voor in totaal € 100 mln. Uitbetalingenaan ETCI vinden plaats op basis van capitall calls, op welk moment alledeelnemende landen middelen overhevelen naar het EIF. In 2024 stond er€ 10 mln gereserveerd om over te maken naar het EIF voor ETCI. Dezeoverheveling is uiteindelijk niet doorgegaan. Omdat de middelen reedsvolledig juridisch verplicht zijn aan het EIF zijn deze weer toegevoegd aanhet budget voor 2025.Toekenning PhotonDeltaVoor het NGF-project PhotonDelta is bij de 1e suppletoire begroting € 53,8mln overgeheveld voor het PIXEurope project, welke eind 2024 definitiefzijn toegekend door de Adviescommissie, toegevoegd aan deEZ-begroting. Deze middelen zullen worden ingezet voor de Nederlandsedeelname aan PIXEurope, een Europees consortium dat een proefproduc-tielijn voor geïntegreerde fotonica opzet.Eindejaarsmarge Nationaal Groeifonds projectenTijdens het voorjaar zijn de middelen die vorig jaar niet tot uitputting zijngekomen weer toegevoegd aan de begroting. Er is bij het NationaalGroeifonds sprake van 100% eindejaarmarge.Eindejaarsmarge RegulierIn de 1e suppletoire begroting is de reguliere eindejaarsmarge toege-voegd aan de begroting voor 2025. Dit betreft 1% van de begroting van2024. Er heeft een korting plaatsgevonden om generale problematiek tedekken.Kasschuiven RegulierVoor een aantal posten is er geld naar achter geschoven om de middelenin een meer realistisch ritme te zetten. De grootste kasschuiven zijnMaritieme Maakindustrie (€ 15,5 mln), Fund to Fund (€ 11,9 mln) en SEED(€ 8,9 mln).Kasschuiven Nationaal GroeifondsVoor een aantal posten is er geld naar achter geschoven om de middelenin een meer realistisch ritme te zetten. De grootste kasschuiven zijnkwantumDelta (€ 147 mln), Material Independence & Circular Batteries(€ 106 mln) en AI-Ned (€ 51,9 mln).Loon- en prijsbijstellingB( Voorjaarsnota 2025 is de loon- en pr(sb(stellingstranche 2025overgeheveld naar de departementale begroting. De loonb(stelling betreftde vergoeding voor de st(ging van de contractloonontwikkeling en dest(ging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever. De pr(sb(-stelling betreft de verwerking van de st(ging van de diverse pr(sindexen.Een deel van de prijsbijstelling is ingezet als dekking voor generaletegenvallers. Ook de loonbijstelling op de uitgaven voor externe inhuur isniet uitgekeerd. De resterende loon- en pr(sb(stellingstranche 2025 zal b(de eerst volgende begrotingsronde verdeeld worden aan de relevanteloon- en pr(sgevoelige onderdelen.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 24 SubsidietaakstellingTer dekking van de rijksbrede problematiek wordt er vanaf 2027 eenombuiging van € 25 mln per jaar gedaan op de subsidies op de begrotingvan Economische Zaken.Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025Tabel 3 Belangrijkste suppletoire ontvangstenmutaties 2025 (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)ArtikelnummerOntvangsten2025Ontvangsten2026Ontvangsten2027Ontvangsten2028Ontvangsten2029Ontvangsten2030Vastgesteldebegroting 20251498.336492.037236.381241.933437.609–BelangrijkstesuppletoiremutatiesTEK- ontvangsten2– 23.716– 21.6543.15811.200––Ontvangsten Bar2– 121.00000000Overige mutaties56.3851.000–––230.081Stand 1e supple-toire begroting 2025410.005471.383239.539253.133437.609230.0811 Incl. ISB’s, NvW en amendementen ToelichtingTEK ontvangstenVoor de Tegemoetkoming Energiekosten-regeling (TEK) is er eenramingbijstelling geweest als gevolg van de hoger dan geraamdeontvangsten in 2024. De TEK is vastgesteld in 2024 en doordat deenergieprijzen lager waren dan verwacht moet een aantal ondernemershun TEK voorschot terugbetalen. De RVO hanteert brede terugbetaalmogelijkheden, maar minder ondernemers dan verwacht hebben hiergebruik van gemaakt waardoor de meeste terugbetalingen al in 2024hebben plaatsgevonden.Ontvangsten BARDe Europese Commissie heeft met instemming van Nederland beslotenom de resterende Brexit Adjustment Reserve (BAR) middelen niet meeruit te betalen aan de verschillende lidstaten en elders in te zetten. Hetgevolg hiervan is dat de geraamde ontvangsten van € 121 mln niet meergerealiseerd worden. De ontvangstenraming is hierop bijgesteld.3. Beleidsartikelen 3.1. Beleidsartikel 1 Goed functionerende economie en markten Budgettaire gevolgen van beleidTabel 4 Budgettaire gevolgen van beleid art. 1 Goed functionerende economie en markten (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen469.7580469.7583.499473.25730.38314.39513.963626322.683Uitgaven465.7630465.763– 1.632464.1312.525– 18.52222.50623.233330.521Subsidies (regelingen)138.7480138.748– 4.723134.025– 199– 18.49321.46722.60711.338Cyber security1.1761.1764911.667Subsidiemaatregel telecomCaribisch Nederland3.5003.5001.7005.2002.5008003.500Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 25 Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030EU-cofinanciering Digital Europe13.05013.050– 96912.081NGF – project AiNed36.84136.841– 14.77522.066– 2.699– 19.29321.46722.6077.838NGF – project Nationaal Onderwijs-lab9.8219.8215.85515.676NGF – project 6G25.75925.75996926.728NGF – projecten Subsidie route20.20120.2012.00622.207Digitale veiligheid28.40028.40028.400Opdrachten47.097047.097– 10.00137.096948– 1.1701.6461.64647.852Onderzoek&opdrachten6.9046.904– 3.1593.7451.8261.8461.8461.8465.468Beleidsvoorbereiding en evaluatiesVeiligheid en Frequenties4.1084.1085404.6481.780– 2305.068Digital trust centre6.9366.936– 1.0995.8377.875Cyber security11.60911.609– 3.1428.46712.901ICT beleid8.3388.338– 3.0105.328– 2.559– 2.5878.612CSIRT – DSP6.9716.971– 1316.840– 99– 199– 200– 2007.928Nationaal Groeifonds2.2312.2312.231Bijdrage aan agentschappen69.372069.37210.11879.490– 529– 836– 794– 77165.769Bijdrage RVO.nl15.78315.78310.27526.058– 56– 114– 114– 11412.965Rijksinspectie Digitale Infrastruc-tuur (RDI)53.58953.589– 15753.432– 473– 722– 680– 65752.804Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s205.8210205.8212.675208.4962.3051.977187– 249200.856Bijdrage Metrologie12.92412.92412.92412.924Raad voor de Accreditatie838838– 182656– 5– 5– 5– 5471Bijdrage ACM899899899899Bijdrage aan het CBS191.160191.1602.857194.0172.3101.982192– 244186.562Bijdrage aan (inter-)nationaleorganisaties4.72504.7252995.02400004.706Bijdrage Nederlands NormalisatieInstituut1.4681.4681.4681468Bijdrage aan internationaleorganisaties3.2573.2572993.5563.238Ontvangsten43.679043.67922743.906000048.235Ontvangsten ACM162162162162Ontvangsten High Trust41.55041.55041.55044.700Diverse ontvangsten1.9671.9672272.1943.373 Tabel 5 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen469.7580469.7583.499473.25730.38314.39513.963626322.683waarvan garantieverplichtingen0waarvan overige verplichtingen469.758469.7583.499473.25730.38314.39513.963626322.683 BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit naar aanleiding van de wijzigingen uit de 1esuppletoire begroting is ongeveer 2%. Dit betekent dat 98% van hetbeschikbare kasbudget juridisch verplicht is. Van de 2% van de flexibelebudgetten is 100% bestuurlijk gebonden. Dit betreft onder anderebudgetten voor het «Opdracht en Onderzoeksbudget Nationaal Groei-fonds» en voor de subsidie-instrumenten «Digital Europe» en «Kennis eninnovatie ICT».Vergeleken met de stand van de Ontwerpbegroting 2024 is het percentagejuridisch verplicht gestegen van 93% naar 98%. Dit komt doordatverschillende verplichtingen zijn aangegaan sinds de start van hetbegrotingsjaar.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 26 ToelichtingVerplichtingenDe verhoging van het verplichtingbudget met € 3,5 mln wordt voorna-melijk veroorzaakt door de opgevraagde eindejaarsmarge van € 50,9 mlnen een verplichtingenschuif van € 13,7 mln voor het NGF-project AiNedom de middelen in een realistischer ritme te zetten. Daarnaast komt dewijziging van het verplichtingenbudget door een verplichtingenschuif van€ 38,7 mln naar latere jaren. Deze heeft betrekking op de bijdrage aan VSLvoor de uitvoering van hun wettelijke taak in het kader van de Metrolo-giewet. Eerder is de verplichtingenruimte naar voren geschoven van 2026t/m 2028 naar 2025, echter het naar voren halen van de verplichtingen-ruimte blijkt in de praktijk niet met de voorziene werkwijze voor eensubsidiekader en jaarlijkse beschikkingen te werken. Daarom wordt ditteruggedraaid.UitgavenSubsidiesNGF – project AINedVoor het NGF-project AINed z(n alle niet bestede middelen opgelopendoor vertragingen uit 2024 (€ 15,8 mln) toegevoegd aan het budget voor2025 via de 100% eindejaarsmarge die voor alle NGF-projecten geldt. Inaanvulling hierop is er door dezelfde vertraging een kasschuif doorge-voerd op basis van het nieuwe uitbetalingsritme welke rekening houdtmet deze vertraging. Hiervoor is € 29,2 mln naar latere jaren geschoven.NGF – project Nationaal OnderwijslabVoor het NGF-project Nationaal Onderwijslab z(n alle niet bestedemiddelen uit 2024 (€ 5,9 mln) toegevoegd aan het budget voor 2025 viade specifieke eindejaarsmarge die voor alle NGF-projecten geldt.Bijdrage RVO.nlVoor de opdracht aan RVO voor het jaar 2025 heeft er een overhevelingvan middelen plaatsgevonden, ter hoogte van € 10,2 mln. Deze middelenbestaan uit uitvoeringskosten van onder meer het Nationaal Groeifonds,het Programmabureau Cybersecurity Dcypher en de subsidieregelingenCyberweerbaarheid en Mijn cyberweerbare zaak.3.2. Beleidsartikel 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voorduurzame welvaartsgroei Budgettaire gevolgen van beleidTabel 6 Budgettaire gevolgen van beleid art. 2 Bedrijvenbeleid: innovatie en ondernemerschap voor duurzame welvaartsgroei (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen2.758.16582.2922.840.457411.1923.251.649– 6.7356.930– 70.504– 63.6852.272.680Uitgaven1.976.01030.7982.006.808– 71.4021.935.40613.32695.72199.60979.9651.310.579Subsidies (regelingen)841.76129.798871.559– 196.028675.5312.61887.397121.01594.039270.185MKB-Innovatiestimulering Topsecto-ren (MIT)24.12424.124– 17.9846.140– 13.286– 12.238– 1.262– 7.17236.313Eurostars22.55822.558– 1.00021.55821.140Bevorderen ondernemerschap37.319– 60036.719– 19.50517.21419.4261.20897– 9415.829Cofinanciering EFRO32.07732.07732.0775.00224.077Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 27 Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Bijdrage aan ROM’s11.62311.62392412.5471.6582.1123.0911.50710.880Verduurzaming industrie000– 5.000Startup beleid4.2144.2144.214Invest-Nl12.23112.23112.231– 1.544– 2.223– 1.778– 3.4446.419Tegemoetkoming vaste lasten30.00030.000– 4.35725.643Europees Defensie Fonds cofinancie-ring1.2001.2001.200Tegemoetkoming vaste lastenStartersregeling500500500Herstructurering winkelgebieden14.88814.888– 1.23513.653R&D mobiliteitssectoren27.90027.90027.900SEG002.4742.474NGF – project Health-RI11.00011.00031711.317NGF – project RegMed XB5.7515.7512.0977.848NGF – project kwantumDeltaNL151.714151.714– 75.76375.951– 50.000– 15.00025.00060.00062.000NGF – project Oncode-PACT40.87540.8755.95946.8345.8555.854NGF – project NXTGEN HIGH TECH58.70558.70558.705NGF – project PhotonDelta53.26153.2614.25257.513– 19.5841.0175.4394.75459.878NGF – project Opschaling PPSberoepsonderwijs35.08935.0893.97339.0622.97636.45836.8206.0435.673NGF – project Biobased Circular004.2714.271– 6.43610.500NGF – project Material Independence& Circular Batteries70.86870.868– 37.04333.82510.19822.60336.92716.8588.776Tegemoetkoming Energiekosten5.3875.387– 1.1074.280IPCEI Cloudinfrastructuur en services14.25214.252– 23514.0171.538IPCEI Micro elektronica20.81120.811– 53320.2782.784Aanvullende tegemoetkomingevenementen004141EuroHPC13.00013.00013.0007.645EuroQCI15.17715.177– 7.5007.6772.5002.5002.500Qredits duurzaamheid4.0004.0004.000Actieplan Groene en Digitale Banen5.0005.0005.000Brexit Adjustment Reserve81.13681.136– 81.1360Ruimte voor economie / bedrijventer-reinen9.7709.770– 5009.270– 16Maritieme Maakindustrie18.00018.000– 15.5502.4504.5853.5403.5402.8235.726PEGA: Ruimte voor economie0035.24035.24027.54027.54010.0579.000Nationaal versterkingsplanmicrochip-talent030.39830.39811.21141.60914.1073.650651651651Overig9.3319.331– 3.3395.992– 363– 124– 67– 1.20910.178Garanties75.9651.00076.965– 36176.604– 361– 3610056.345BMKB40.24840.248– 36139.887– 361– 36135.628Groeifaciliteit8.9728.9728.9728.972Garantie Ondernemersfinanciering11.74511.74511.74511.745Garantie OndernemersfinancieringCorona15.00015.00015.000Maatwerkgaranties01.0001.0001.000Opdrachten9.93909.93917610.115– 18– 25– 144– 599.644Onderzoek en opdrachten6.0396.0391.2187.257– 218– 225– 344– 2595.530Caribisch Nederland799799– 475324200200200200999Regeldruk2.3362.336– 462.2902.450Budget Samenwerking regio765765– 521244665Bijdrage aan agentschappen112.6470112.64738.367151.014– 84– 453– 397– 356105.751Bijdrage RVO.nl111.868111.86838.367150.235– 80– 446– 390– 349104.994Rijksinspectie Digitale Infrastructuur(RDI)779779779– 4– 7– 7– 7757Bijdrage aan ZBO’s/RWT’s428.5460428.54655.952484.4982.414– 1.223– 4.334– 4.728365.735Bijdrage aan TNO237.764237.76451.340289.1044.7861.723– 1.428– 1.914196.766Kamer van Koophandel160.148160.1484.612164.760– 705– 1.462– 1.436– 1.336141.292Bijdrage aan NWO-TTW30.63430.63430.634– 1.667– 1.484– 1.470– 1.47827.677Bijdrage aan medeoverheden19.010019.01011.95230.9629.8608.964000MKB Innovatiestimulering Topsecto-ren (MIT)19.01019.01011.95230.9629.8608.964Bijdrage aan (inter-)nationaleorganisaties488.1420488.142– 11.460476.682– 1.1031.422– 16.531– 8.931502.919Internationaal Innoveren52.75252.7522.25055.0021.2604.010– 7.742– 5.47064.974PPS toeslag189.311189.311– 3.058186.2531.1772.2002.2002.200189.361TO2 (excl. TNO)70.72470.72444971.173250250250062.027Topsectoren overig18.19818.1985918.2573.8574.103– 2.6681.52015.968Ruimtevaart (ESA)85.40385.403– 16085.24382.139Bijdrage NBTC10.28510.28560010.885– 250– 3509.208Overige bijdragen aan organisaties6.1926.192– 436.149201– 57– 100– 1006.242Economische ontwikkeling entechnologie6.6576.657– 6.6570– 3.229– 5.320– 4.931– 6.0443.331EU-cofinanciering JTF16.33116.33116.331156Faciliteiten toegepast onderzoek TO2en RKI24.00024.000– 4.90019.100– 4.619– 3.764– 3.290– 68769.513NGF – projectNXTGEN Ruimtevaart8.2898.2898.289Storting begrotingsreserve00030.00030.00000000Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 28 Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Storting reserve maatwerk garantie0030.00030.000Ontvangsten390.1191.000391.119– 118.516272.603– 21.6543.15811.2000117.489Luchtvaartkredietfaciliteit00Rijksoctrooiwet47.06647.0662.20049.26647.666Eurostars4.2504.2504.2504.000F-3510.57610.57610.57610.576Diverse ontvangsten1.2441.2441.2441.247Bedrijfssteun40.36740.36740.367Tegemoetkoming vaste lasten76.70076.70076.700BMKB33.00033.00033.00033.000Groeifaciliteit8.0008.0008.0008.000Garantie Ondernemingsfinanciering13.00013.00013.00013.000Onttrekking reserve GO0024.00024.000Tegemoetkoming Energiekosten34.91634.916– 23.71611.200– 21.6543.15811.200Maatwerkgarantie01.0001.0001.000Brexit Adjustment Reserve121.000121.000– 121.0000 Tabel 7 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025(3) = (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen2.758.16582.2922.840.457411.1923.251.649– 6.7356.930– 70.504– 63.6852.272.680waarvan garantieverplichtingen1.250.0001.250.000– 38.1001.211.900– 61.100– 61.100– 91.100– 91.1001.165.000waarvan overige verplichtingen1.508.16582.2921.590.457449.2922.039.74954.36568.03020.59627.4151.107.680 BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit naar aanleiding van de wijzigingen uit de 1esuppletoire begroting is ongeveer 11%. Dit betekent dat 89% van hetbeschikbare kasbudget juridisch verplicht is. Van de 11% van de flexibelebudgetten is 10% bestuurlijk gebonden. Dit betreft onder anderebudgetten voor NGF-projecten. De resterende 1% is beleidsmatiggereserveerd.Vergeleken met de stand uit de Ontwerpbegroting 2024 is het percentagejuridisch verplicht gestegen van 86% naar 89%. Dit komt onder anderedoordat nu verplichtingen aan zijn gegaan sinds de start van het begro-tingsjaar. Hierdoor is ook het percentage van bestuurlijk gebondenbudgetten gedaald van 12% bij de Ontwerpbegroting naar 10% bij deeerste suppletoire begroting. Het percentage voor de beleidsmatiggereserveerde budgetten is gedaald van 2% naar 1% gedaald ten opzichtevan de Ontwerpbegroting 2025.ToelichtingVerplichtingenBij de eerste suppletoire begroting is het verplichtingenbudget in 2025opgehoogd met € 412,3 mln. Dit is het saldo van met name de volgendemutaties:–Voor vijf NGF-projecten op de EZ begroting is het verplichtingen-budget bij de eerste suppletoire begroting opgehoogd met in totaal€ 269,3 mln. Dit betreft voor de projecten Material Independence &Circular Batteries (€ 140,3 mln), kwantumDelta (€ 34,6 mln), NXTGENHIGH TECH (€ 24 mln), en PPS opschaling (€ 16,4 mln) het opboekenvan de Eindejaarsmarge over middelen die in 2024 niet besteed zijn.Hiernaast is er voor het NGF-project PhotonDelta € 53,8 mln aanverplichtingenbudget toegevoegd aan de begroting als gevolg van hetomzetten van een deel van de voorwaardelijke toekenning voor hetPIXEurope project.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 29 –Voor de resterende middelen van de Brexit Adjustment Reserve (BAR)zullen de middelen niet meer uitgegeven worden. De BAR-regeling isinmiddels gesloten en Nederland heeft de BAR declaratie ingediend bijde Europese Commissie. Deze middelen á € 81,1 mln zijn daaromafgeboekt.–Voor de Groeifaciliteit is het verplichtingenbudget grotendeelsafgeboekt. Naar aanleiding van het IBO-bedrijfsfinanciering is beslotende Groeifaciliteit te stoppen. De niet meer benodigde garantieruimte isdaarom afgeboekt á € 55 mln per jaar.–Voor de Faciliteiten Toegepast Onderzoek (FTO) is € 46,6 mln aanverplichtingenbudget toegevoegd voor het begrotingsjaar 2025. Doorvertraging in de uitvoering van de deelvoorstellen DigiLab enDuurzaamheid zijn deze verplichtingen eind 2024 niet meer aange-gaan. De kasmiddelen zijn nog beschikbaar op de begroting en debeschikkingen zullen in 2025 worden afgegeven zodat de middelenkunnen worden uitbetaald aan de deelnemende TO2-instellingen enRKI’s.–Het verplichtingenbudget voor Ruimtevaart (ESA) is met € 45,6 mlnopgehoogd in begrotingsjaar 2025. Door een fout in de extrapolatie deafgelopen jaren was het verplichtingenbudget niet juist op debegroting terecht gekomen. Deze fout is bij de 1e suppletoire begro-ting 2025 gecorrigeerd door het verplichtingenbudget weer gelijk testellen aan het beschikbare kasbudget op de EZ-begroting voor dekomende jaren. Hiermee is voor de aankomende Ministeriële Confe-rentie (MC) eind 2025 ongeveer € 225 mln beschikbaar voor deinschrijving op de optionele ESA-programma’s.–Als eigenaar en stelselverantwoordelijke voor de ToegepasteOnderzoeksinstellingen verstrekt EZ de Rijksbijdrage aan TNO. Bij deeerste suppletoire begroting is het verplichtingenbudget voor deRijksbijdrage aan TNO met € 41 mln opgehoogd. De voornaamsteophoging komt door het overhevelen van het budget van het Ministe-rie van Klimaat en Groene Groei (KGG). Door de splitsing van hetvoormalige Ministerie van Economische Zaken en Klimaat dient debijdrage vanuit KGG via de begroting van EZ beschikbaar te wordengesteld aan TNO. Voor begrotingsjaar 2025 is er in totaal € 31,1 mlnovergeheveld vanuit KGG voor de bestaande opdracht vanuit KGG aanTNO. Hiernaast zijn er voor 2025 ook een aantal aanvullende opdrach-ten vanuit andere departementen (o.a. IenW, VWS, en EZ) beschikbaargesteld voor TNO bij de eerste suppletoire begroting.–Voor de uitvoering van de verschillende regelingen van EZ is hetverplichtingenbudget voor het uitvoeringskosten instrument Bijdrageaan RVO opgehoogd met € 40,1 mln.–Voor het instrument «Topsectoren overig», een verzamelinstrumentvoor verschillende kleinere bijdragen aan (internationale-)organisaties,is via interne herschikkingen op de EZ-begroting het verplichtingen-budget met € 33,9 mln opgehoogd in 2025. Dit onder andere door eenverplichtingenschuif op middelen die beschikbaar zijn gesteld voor hetPIXEurope project. Dit verplichtingenbudget is uit latere jaren op debegroting naar begrotingsjaar 2025 gehaald.–Voor de Mkb-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) is het verplich-tingenbudget op het subsidieinstrument naar beneden bijgesteld met€ 35,4 mln in begrotingsjaar 2025. Dit o.a. als gevolg van het overhe-velen van de middelen voor het decentrale deel dat wordt uitgevoerddoor de Provincies middels een specifieke uitkering (SPUK). Deuitbetaling van deze SPUK gebeurt vanaf het instrument MKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) onder de categorie «Bijdragenaan medeoverheden». Voor dit instrument wordt het verplichtingen-budget met € 29,9 mln opgehoogd.–Vanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties iscumulatief € 108,8 mln overgeheveld als onderdeel van PEGA: RuimteTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 210 voor Economie. Deze middelen zijn bestemd voor strategische(internationale) acquisitie dat kan worden ingezet in samenspraaktussen de Provincie Groningen het het Ministerie van EconomischeZaken als onderdeel van de Economische Agenda van Nij Begun.Hierdoor wordt het verplichtingenbudget voor dit instrument met€ 35,7 mln opgehoogd.–Als onderdeel van het project Beethoven is er cumulatief € 31,1 mlntoegevoegd aan artikel 2 vanaf de Aanvullende Post bij het Ministerievan Financiën voor het project-onderdeel LevenLangOntwikkelen.Hiervoor is in begrotingsjaar 2025 het verplichtingenbudget met € 26,1mln opgehoogd voor het Nationaal Versterkingsplan Microchip-talent.–Er is garantieruimte in de vorm van verplichtingenbudget opgevraagdvoor een 50% garantie op een lening van de EIB aan Qredits. Hiermeewordt Qredits voorzien van nieuw kapitaal ter ondersteuning van dereguliere werkzaamheden á € 23 mln.UitgavenSubsidiesMKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT)De MIT-regeling kent een centraal, en een decentraal deel. Het decentraledeel wordt uitgevoerd door de provincies. Het Rijk hevelt hiervoormiddelen over aan de provincies middels een specifieke uitkering (SPUK).De uitbetaling van deze SPUK gebeurt vanaf het instrumentMKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) onder de categorie«Bijdragen aan medeoverheden». Hiertoe is het subsidieinstrument voorde MIT naar beneden bijgesteld en het mede-overheden instrumentopgehoogd. In begrotingsjaar 2025 betreft dit € 17,9 mln.Bevorderen ondernemerschapVoor het instrument Bevorderen Ondernemerschap is het uitgavenbudgetin 2025 met € 19,5 mln naar beneden bijgesteld als gevolg van eeninterne herschikking van de budgetten, voornamelijk als gevolg van hetoverhevelen van middelen naar het uitvoeringskosteninstrument voorRVO. Hiernaast is het budget in begrotingsjaar 2025 opgehoogd met persaldo € 19,4 mln. Onderdeel hiervan is het beschikbaar stellen vanmiddelen uit de Beschermingsvoorziening Economische Veiligheid (BEV)vanaf artikel 3 van de EZ-begroting voor de opgaven rondom Maatschap-pelijke Weerbaarheid waar het Ministerie van Economische Zakenverantwoordelijk is. Dit betreft onder andere Economische Veiligheid enKritieke Grondstoffen, waarmee zorg wordt gedragen voor debescherming van kwetsbaarheden en het toerusten van en samenwerkingmet het bedrijfsleven rondom deze onderwerpen.NGF – project kwantumDeltaNLVoor het NGF-project kwantumDeltaNL worden de middelen voor fase 3van het project welke bij de Ontwerpbegroting 2025 zijn toegevoegd aande begroting in een realistisch ritme gezet. Hiervoor wordt € 82 mln uitbegrotingsjaar 2025, € 50 mln uit begrotingsjaar 2026, en € 15 mln uitbegrotingsjaar 2027 naar latere jaren op de begroting geschoven.Hiernaast is tegelijkertijd € 6,2 mln opgeboekt via de 100% eindejaars-marge die voor NGF-projecten geldt. Deze middelen zijn in 2024 niet totbesteding gekomen en zijn daarom weer toegevoegd aan het budget voor2025 om alsnog voor dezelfde doeleinden te worden besteed binnenkwantumDelta. In totaal wordt met deze twee mutaties het budget voorkwantumDeltaNL in 2025 met € 75,7 mln naar beneden bijgesteld.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 211 NGF project NXTGEN HIGH TECHVoor het NGF-project NXTGEN HIGH TECH worden de resterendemiddelen voor het project in een realistisch ritme gezet door middel vaneen kasschuif. Hiervoor wordt € 51,5 mln uit begrotingsjaar 2025 en€ 19,6 mln uit begrotingsjaar 2026 naar latere jaren in de begrotinggeschoven. Op basis van de huidige uitvoeringsinformatie van RVO is eenander uitbetalingsritme benodigd voor de komende jaren als gevolg vanvertraging in de uitvoering van sommige deel-projecten waardoor vorigbegrotingsjaar niet alle geplande bijdragen zijn uitgekeerd. Als gevolghiervan is er € 55,7 mln opgeboekt via de 100% eindejaarsmarge die voorNGF-projecten geldt. Deze middelen zijn in 2024 niet tot bestedinggekomen en zijn daarom weer toegevoegd aan het budget voor 2025 omalsnog voor dezelfde doeleinden te worden besteed binnen NXTGENHIGH TECH. In totaal wordt het budget voor NXTGEN HIGH TECH in 2025per saldo met € 4,2 mln naar boven bijgesteld.NGF-project PhotonDeltaVoor het NGF-project PhotonDelta is bij de 1e suppletoire begroting € 53,8mln voor het PIXEurope project, welke eind 2024 definitief zijn toegekenddoor de Adviescommissie, toegevoegd aan de EZ-begroting. Dezemiddelen zullen worden ingezet voor de Nederlandse deelname aanPIXEurope, een Europees consortium dat een proefproductielijn voorgeïntegreerde fotonica opzet. Hiernaast is er een kasschuif doorgevoerdom de middelen in een realistisch ritme te zetten. Voor het begrotingsjaar2025 is € 39,6 mln en € 7,8 mln in begrotingsjaar 2026 naar latere jarenop de begroting geschoven. Verder is er € 38,1 mln opgeboekt via de100% eindejaarsmarge die voor NGF-projecten geldt. Deze middelen zijnin 2024 niet tot besteding gekomen en zijn daarom weer toegevoegd aanhet budget voor 2025 om alsnog voor dezelfde doeleinden te wordenbesteed binnen PhotonDelta. In totaal wordt het budget per saldo inbegrotingsjaar 2025 met € 3,9 mln naar boven bijgesteld.NGF – project Material Independence & Circular BatteriesVoor het NGF project Material Independence & Circular Batteries zijn nietalle middelen die in 2024 begroot waren verplicht en besteed. Dezemiddelen zijn opnieuw toegevoegd aan de begroting van 2025. DitNGF-project richt zich op het versterken van de positie van de Neder-landse maakindustrie in de mondiale batterijketen, waarbij duurzaamheiden circulariteit centraal staan. Tevens is een kasschuif doorgevoerd ommet name de kasuitgaven in een realitischer bestedingsritme te zetten. Alsgevolg van de definitieve vormgeving van de regeling is er een anderuitbetalingsritme benodigd dan initieel geraamd. Om dit te reflecteren inde kasraming is er in totaal € 91 mln doorgeschoven naar latere jaren inde begroting.Brexit Adjustment ReserveHet resterende budget voorde Brexit Adjustment Reserve (BAR) zal nietmeer uitgegeven worden. De BAR-regeling is inmiddels gesloten enNederland heeft de BAR declaratie ingediend bij de Europese Commissie.Deze middelen á € 81,1 mln zijn daarom afgeboekt.Maritieme MaakindustrieVoor de Innovatieregeling vanuit het Rijksregiebureau MaritiemeMaakindustrie is de eerste openstelling eind januari gesloten. Vervolgenswordt het resterende deel in de markt gezet, waarbij de verwachting is datTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 212 dit deel in 2026 wordt verplicht. Hiervoor is een kas- en verplichtingen-schuif verwerkt. In het nieuwe kasritme worden de projecten vervolgensuitbetaald. Als gevolg hiervan is het budget met € 15,6 mln verlaagd in2025 en verschoven naar latere jaren op de begroting.Nationaal Versterkingsplan Microchip-talentAls onderdeel van het project Beethoven is er cumulatief € 31,1 mlntoegevoegd aan artikel 2 vanaf de Aanvullende Post bij het Ministerie vanFinanciën voor het project-onderdeel LevenLangOntwikkelen. Hiervoor isin begrotingsjaar 2025 het budget met € 11,2 mln opgehoogd voor hetNationaal Versterkingsplan Microchip-talent.PEGA: Ruimte voor economieVanuit het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties iscumulatief € 101,6 mln overgeheveld als onderdeel van PEGA: Ruimtevoor Economie. Deze middelen zijn bestemd voor ondersteuning b( deEconomische Agenda Groningen onder de noemer EconomischeBedr(vigheid. Het budget is bedoeld voor strategische acquisitie, met alsdoel: het aantrekken van nieuwe (internationale) bedr(vigheid metstrategische, toegevoegde waarde voor de regio. Verder is een deel vanhet budget bestemd voor de Noordel(ke Ontwikkelmaatschapp( (NOM)en de Economic Board Groningen (EBG). Tot slot wordt het budgetgebruikt voor het ondersteunen van de uitvoeringskracht vanuit hetMinisterie van Economische Zaken b( projecten, innovatie en opschaling,het benutten van bestaande regelingen, en in aanmerking komen voornationale en Europese financieringBijdrage aan agentschappenBijdrage RVO.nlVoor de uitvoering van de verschillende regelingen van EZ is het budgetvoor het uitvoeringskosten instrument Bijdrage aan RVO opgehoogd met€ 40,1 mln.Bijdrage aan ZBO’s/RWT’sBijdrage aan TNOAls eigenaar en stelselverantwoordelijke voor de Toegepaste Onderzoeks-instellingen verstrekt EZ de Rijksbijdrage aan TNO. Bij de eerste supple-toire begroting is het budget voor de Rijksbijdrage met € 51,3 mlnopgehoogd. De voornaamste ophoging komt door het overhevelen vanhet budget van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei (KGG). Doorde splitsing van het voormalige Ministerie van Economische Zaken enKlimaat dient de bijdrage vanuit KGG via de begroting van EZ beschikbaarte worden gesteld aan TNO. Voor begrotingsjaar 2025 is er in totaal € 31,1mln overgeheveld vanuit KGG voor de bestaande opdracht vanuit KGGaan TNO. Hiernaast zijn er voor 2025 ook een aantal aanvullendeopdrachten vanuit andere departementen (o.a. IenW, VWS, en EZ)beschikbaar gesteld voor TNO bij de eerste suppletoire begroting.Meerjarig is er een kleine daling in het budget voor TNO door dedoorwerking van de additionele taakstelling als gevolg van het terug-draaien van een aantal bezuinigingen op de OCW begroting eind 2024.Deze additionele taakstelling is voor EZ gedeeltelijk ingevuld met eenefficiency-korting op de taakorganisaties, waaronder TNO.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 213 Bijdrage aan medeoverhedenMKB-innovatiestimulering Topsectoren (MIT)De MIT-regeling kent een centraal, en een decentraal deel. Het decentraledeel wordt uitgevoerd door de provincies. Het Rijk hevelt hiervoormiddelen over aan de provincies middels een specifieke uitkering (SPUK).De uitbetaling van deze SPUK gebeurt vanaf het instrumentMKB-Innovatiestimulering Topsectoren (MIT) onder de categorie«Bijdragen aan medeoverheden». Hiertoe is het subsidieinstrument voorde MIT naar beneden bijgesteld en het mede-overheden instrumentopgehoogd. In begrotingsjaar 2025 betreft dit € 11,9 mln.Storting begrotingsreserversStorting Reserve MaatwerkgarantieDit betreft een storting van € 30 mln in een nieuwe begrotingsreserve.Voor een maatwerkgarantie wordt een risicovoorziening ingericht welkewordt gevuld met een storting van het Ministerie van Defensie en hetMinisterie van Economische Zaken.OntvangstenOnttrekking reserve GOUit de risicovoorziening voor de GO wordt € 24 mln onttrokken. Derisicovoorziening is de reserve voor de garantieregeling GO. Wanneer ermeer schade betalingen moeten worden gerealiseerd dan begroot,voorziet de reserve in dekking.Tegemoetkoming EnergiekostenVoor de Tegemoetkoming Energiekosten-regeling (TEK) is er eenramingbijstelling geweest als gevolg van de hoger dan geraamdeontvangsten in 2024. De TEK is vastgesteld in 2024 en doordat deenergieprijzen lager waren dan verwacht moet een aantal ondernemershun TEK voorschot terugbetalen. De RVO hanteert brede terugbetaalmogelijkheden, maar minder ondernemers dan verwacht hebben hiergebruik van gemaakt waardoor de meeste terugbetalingen al in 2024hebben plaatsgevonden.Brexit Adjustment ReserveDe Europese Commissie heeft met instemming van Nederland beslotenom de resterende Brexit Adjustment Reserve (BAR) middelen niet meeruit te betalen aan de verschillende lidstaten en elders in te zetten. Hetgevolg hiervan is dat de geraamde ontvangsten van € 121 mln niet meergerealiseerd worden. De ontvangstenraming is hierop bijgesteld.Toelichting op de begrotingsreservesDe begrotingsreserves zijn bedoeld om inkomsten uit premies en uitgavenvoor schades, die over de jaren kunnen fluctueren, te verevenen. Dereserve dient als buffer voor uitgaven door EZ in geval bedrijven niet aanhun terugbetalingsverplichtingen kunnen voldoen inzake leningen bijfinancieringsinstellingen waarop EZ een borgstelling heeft afgegeven.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 214 Er zijn begrotingsreserves voor de Borgstelling mkb-kredieten (BMKB,inclusief BMKB-C), de BMKB groen, de Garantie Ondernemings-financiering (GO, inclusief de GO-C), garantiestelling Maritiem, deGroeifaciliteit (GF), de Garantie MKB-financiering en Klein Krediet Corona(KKC). De GO, GF, KKC en Garanties MKB-financiering betreffen kosten-dekkende garanties, waarvan de te realiseren premieontvangsten naarverwachting toereikend zijn voor het afdekken van eventuele verliesdecla-raties. Ultimo 2025 wordt op basis van de gerealiseerde ontvangsten enuitgaven vastgesteld of een onttrekking of storting dient plaats te vinden.Tabel 8 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten (BMKB) (bedragen x € 1 mln)Stand 1/1/2025241,0+ Geraamde storting– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/2025241,0 De begrotingsreserve van de BMKB bestaat uit een begrotingsreservevoor de reguliere BMKB en de BMKB-C. Vooralsnog is geen storting in dereserve BMKB geraamd. Aan het eind van 2025 zal op basis van degerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties de storting ofonttrekking aan de reserve BMKB worden vastgesteld.Tabel 9 Begrotingsreserve Borgstelling MKB-kredieten groen (BMKB groen) (bedragenx € 1 mln)Stand 1/1/202513,1+ Geraamde storting– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/202513,1 De begrotingsreserve van de BMKB groen is in 2022 aangemaakt alsaparte reserve voor het groene luik onder de BMKB. Vooralsnog is geenstorting in de reserve BMKB groen geraamd. Aan het eind van 2025 zal opbasis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedeclaraties destorting of onttrekking aan de reserve BMKB groen worden vastgesteld.Tabel 10 Begrotingsreserve Garantie Ondernemingsfinanciering (GO) (bedragen x € 1mln)Stand 1/1/2025230,0+ Geraamde storting– Geraamde onttrekking– 24,0Stand (raming) per 31/12/2025206,0 De begrotingsreserve van de GO bestaat uit een begrotingsreserve voorde reguliere GO en de GO-C. De regeling is gesloten voor nieuweaanvragen en de openstaande garanties zijn afgenomen. De GO-regelingwordt voor 1 jaar verlengd met een verlaagde openstelling. Er wordt eenonttrekking van de GO-reserve voorzien van € 24 mln. Aan het eind van2025 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en de schadedecla-raties de storting of onttrekking aan de reserve GO worden vastgesteld.Tabel 11 Begrotingsreserve maatwerk garantie (bedragen x € 1 mln)Stand 1/1/2025+ Geraamde storting30,0– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/202530,0 Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 215 Voor de begrotingsreserve maatwerk garantie wordt een nieuwebegrotingsreserve aangelegd. Hierin wordt in totaal € 30 mln gestort in2025. Aan het eind van 2025 zal op basis van de gerealiseerdeontvangsten en de schadedeclaraties de storting of onttrekking aan dereserve worden vastgesteld.Tabel 12 Begrotingsreserve Groeifaciliteit (bedragen x € 1 mln)Stand 1/1/202558,6+ Geraamde storting– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/202558,6 Vooralsnog is geen storting in de reserve Groeifaciliteit geraamd. Aan heteind van 2025 zal op basis van de gerealiseerde ontvangsten en deschadedeclaraties de storting of onttrekking aan de reserve Groeifaciliteitworden vastgesteld.Tabel 13 Begrotingsreserve Garantie MKB-financiering (bedragen x € 1 mln)Stand 1/1/202522,9+ Geraamde storting– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/202522,9 Vooralsnog is geen storting in de reserve Garantie MKB-financieringgeraamd. Aan het eind van 2025 zal op basis van de gerealiseerdeontvangsten en de schadedeclaraties de storting of onttrekking aan dereserve Garantie MKB-financiering worden vastgesteld.Tabel 14 Begrotingsreserve Klein Krediet Corona (bedragen x € 1 mln)Stand 1/1/202514,0+ Geraamde storting– Geraamde onttrekkingStand (raming) per 31/12/202514,0 Vooralsnog is geen storting in de reserve Klein Krediet Corona (KKC)geraamd. Aan het eind van 2025 zal op basis van de gerealiseerdeontvangsten en de schadedeclaraties de storting of onttrekking aan dereserve KKC worden vastgesteld.3.3. Beleidsartikel 3 Toekomstfonds Budgettaire gevolgen van beleidTabel 15 Budgettaire gevolgen van beleid art. 3 Toekomstfonds (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025 (1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen270.4860270.48699.742370.228– 22.424– 2.061– 605– 2.035161.982Uitgaven293.0960293.09682.279375.375– 37.741– 1.7566.40125.747182.630Subsidies (regelingen)3.65003.6501.4105.060– 829– 1.702– 634– 6341.620Thematisch TechnologyTransfer3.6503.6501.4105.060– 829– 1.702– 634– 6341.620Leningen279.9420279.94280.869360.811– 36.864417.13026.476171.553Startups / MKB financieringVolledig revolverendFund to Fund11.90511.905– 11.905011.905ROM’s2.4572.4572.457Dutch Future Fund2.0002.0002.000Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 216 Ontwerpbegroting 2025 (1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Deep Tech Fund50.00050.00050.000Fonds Alternatieve Financie-ring10.00010.00010.000Economische VeiligheidFonds25.00025.000– 2.26522.735– 23.363Secfund0075.00075.000European Tech ChampionsInitiative (ETCI)25.00025.00010.00035.000Deels revolverendInnovatiekrediet50.00050.00019.88569.885– 8.000– 2.000– 1.000– 2.00061.189Risicokapitaal SEED53.92053.920– 4.18449.7368995.58611.45014.95246.916Vroege fase / informalinvestors35.44335.443– 3.58131.862– 5.063– 751– 1.200– 13522.150Start ups / MKB00022.087Met vermogensbehoudOnco research5.5005.500– 1.3754.125– 1.505– 1.605– 2.4551705.759Thematische TechnologyTransfer5.5005.5007406.240850– 4501.9365158.302RegMed XB3.2173.217– 1.4461.771– 682– 739– 1.6011.0695.150Bijdrage aan agentschappen9.50409.50409.504– 48– 95– 95– 959.457Bijdrage RVO.nl9.5049.5049.504– 48– 95– 95– 959.457Ontvangsten40.692040.69210.00050.692– 1.000– 2.000– 2.000– 2.00039.511ROM’s5.5045.5045.504Investeringen in fundamen-teel en toegepast onderzoek777777777551Thematische TechnologyTransfer02.960Smart Industry411411411Innovatiekredieten21.00021.00010.00031.000– 1.000– 2.000– 2.000– 2.00023.000SEED13.00013.00013.00013.000 Tabel 16 Uitsplitsing verplichtingen (bedragen x € 1.000)Budgettaire gevolgen van beleidart. 3... (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025(1)Mutaties via NvW,moties, amende-menten en ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen270.486270.48699.742370.228– 22.424– 2.061– 605– 2.035161.982waarvan garantieverplichtingenwaarvan overige verplichtingen270.486270.48699.742370.228– 22.424– 2.061– 605– 2.035161.982 BudgetflexibiliteitDe budgetflexibiliteit naar aanleiding van de wijzigingen uit de 1esuppletoire begroting is ongeveer 37%. Dit betekent dat 63% van hetbeschikbare kasbudget juridisch verplicht is. Van de 37% van de flexibelebudgetten is 24% bestuurlijk gebonden. De resterende 13% is beleids-matig gereserveerd.Vergeleken met de stand uit de Ontwerpbegroting 2024 is het percentagejuridisch verplicht gedaald van 84% naar 63%. Dit komt onder andere doorde ophoging van het budget voor het SecFund van € 75 mln. Hierdoor isook het percentage van bestuurlijk gebonden budgetten gestegen van 6%bij de Ontwerpbegroting naar 24% bij de eerste suppletoire begroting. Hetpercentage voor de beleidsmatig gereserveerde budgetten is van 10%naar € 13% gestegen ten opzichte van de Ontwerpbegroting 2025.ToelichtingVerplichtingenBij de eerste suppletoire begroting is het verplichtingenbudget in 2025voor artikel 3 opgehoogd met € 99,7 mln. Dit is het saldo van met namede volgende mutaties:–Voor het SecFund dat eind 2024 is opgericht bij de Brabantse Ontwik-kelings Maatschappij (BOM) is € 75 mln aan verplichtingenbudgetovegeheveld vanaf de begroting van het Ministerie van Defensie naarhet Toekomstfonds. Hiermee komt het totale fondsbedrag op € 100Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 217 mln waarmee de komende jaren startups en MKB’ers te ondersteunenen zo te kmen tot succescvolle ontwikkeling van producten die zoweldoor Defensie als de civiele markt afgenomen kunnen worden.–Voor het Innovatiekrediet is het verplichtingenbudget met € 16,8 mlnopgehoogd in begrotingsjaar 2025. Dit betreft onder andere eendesaldering op de ontvangsten voor de komende jaren. Per saldo toten met 2030 betreft het een ophoging van het verplichtingenbudgetvan € 1 mln, waarvan een ophoging van € 10 mln in 2025 en eenneerwaartse bijstelling van cumulatief € 9 mln in de jaren 2026 tot enmet 2030. Hiernaast is er € 6,9 mln aan verplichtingenbudgetopgeboekt via een specifieke eindejaarsmarge naar aanleiding vannieuwe afspraken rondom het vervallen van de 100% eindejaarsmargeop het Toekomstfonds. Voor het Innovatiekrediet geldt op de meeront-vangsten in het voorgaande jaar een 100% eindejaarsmarge voor dehuidige kabinetsperiode. In 2024 was er in totaal € 6,9 mln meerontvangen dan geraamd. Deze budgetten zijn toegevoegd aan hetbudget voor het Innovatiekrediet van 2025.–Voor de regeling Onco research is het verplichtingenbudget met € 6,5mln naar boven bijgesteld. Dit als gevolg van het opvragen van dezeverplichtingenruimte nadat dit in 2024 niet is benut door vertraging inhet openstellen van deze regeling. De regeling is inmiddels geslotenen de verplichting zal begin dit jaar aan worden gegaan.UitgavenLeningenFund to fundVoor de resterende kasbudgetten op de EZ-begroting voor het DutchVenture Initiative (DVI) I en II is bij de eerste suppletoire begroting eenkasschuif doorgevoerd waarbij € 11,9 mln aan kasbudget van begro-tingsjaar 2025 naar begrotingsjaar 2029 is geschoven. Op basis van dehuidige uitvoeringsinformatie van de uitvoerder van DVI I en II, deRegionale Ontwikkelingsmaatschappij OostNL, zijn er voor 2025 geenkasmiddelen benodigd.Economische Veiligheid FondsVoor de opgaven rondom Maatschappelijke Weerbaarheid waar hetMinisterie van Economische Zaken verantwoordelijk is, onder andereEconomische Veiligheid en Kritieke Grondstoffen, is er voor de jaren 2025en 2026 dekking beschikbaar gesteld uit de middelen voor het Bescher-mingsfonds Economische Veiligheid. Dit betreft € 2,3 mln in begro-tingsjaar 2025 en € 23,4 mln in begrotingsjaar 2026. Hiermee wordt zorggedragen voor de bescherming van kwetsbaarheden en het toerusten vanen samenwerking met het bedrijfsleven rondom deze onderwerpen. Ookwordt hiermee het minimaal benodigde voor Grondstoffen gerealiseerd,zoals kennisopbouw en monitoring van kwetsbaarheden in ketens enpositionering van de Nederlandse economie en leveringszekerheid.European Tech Champions Initiative (ETCI)Het European Tech Champions Initiative (ETCI) is een nieuw Europeesfonds dat belegd is b( het Europees Investeringsfonds (EIF). Nederlandneemt sinds 2023 deel aan ETCI voor in totaal € 100 mln. Uitbetalingenaan ETCI vinden plaats op basis van capitall calls, op welk moment alledeelnemende landen middelen overhevelen naar het EIF. In 2024 stond er€ 10 mln gereserveerd om over te maken naar het EIF voor ETCI. Dezeoverheveling is uiteindelijk niet doorgegaan. Omdat de middelen reedsTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 218 volledig juridisch verplicht zijn aan het EIF zijn deze weer toegevoegd aanhet budget voor 2025.SecFundEind 2024 is het SecFund opgericht met een startkapitaal van € 25 mln.Om het instrument een vervolg te kunnen geven is besloten het SecFundop te hogen met € 75 mln. Het totale fondsbedrag van € 100 miljoen isbenodigd om de komende jaren voldoende startups en MKB’ers teondersteunen en zo te komen tot succesvolle ontwikkeling van productendie zowel door Defensie als de civiele markt (dual use) afgenomen kunnenworden. Omdat het Ministerie van Economische Zaken aandeelhouder isvan de Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM) en de juistejuridische grondslag heeft wordt aanvullend kapitaal van € 75 mlnovergeheveld van het Ministerie van Defensie teneinde het uit te kerenaan de BOM.InnovatiekredietVoor het Innovatiekrediet heeft een desaldering op de ontvangstenplaatsgevonden naar aanleiding van een bijstelling van de verwachteontvangsten in de komende jaren. Als gevolg is er cumulatief € 1 mlntoegevoegd aan het budget voor het Innovatiekrediet voor de komendejaren, met een ophoging van € 10 mln in 2025 en een neerwaartsebijstelling van cumulatief € 9 mln in de jaren 2026 tot en met 2030.Hiernaast is er een kasschuif doorgevoerd voor de komende jaren opbasis van de huidige uitvoeringsinformatie van uitvoerder RVO. Hierdooris het kasbudget in de jaren 2025 met € 3 mln opgehoogd en in 2026 met€ 7 mln naar beneden bijgesteld. Verder is er € 6,9 mln toegevoegd aanhet budget voor begrotingsjaar 2025 als gevolg van afspraken rondom hetToekomstfonds waarbij hoger dan geraamde ontvangsten voor o.a. hetInnovatiekrediet uit het voorgaande begrotingsjaar mee worden genomennaar het daaropvolgende begrotingsjaar via een 100% eindejaarsmarge.Per saldo wordt met bovenstaande mutaties het uitgavenbudget van hetInnovatiekrediet opgehoogd met € 19,9 mln in begrotingsjaar 2025 en met€ 8 mln naar beneden bijgesteld in begrotingsjaar 2026.Risicokapitaal SEEDVoor de SEED Capital en SEED Business Angels regelingen is eenkasschuif doorgevoerd op basis van de huidige uitvoeringsinformatie vande uitvoerder RVO. Voor begrotingsjaar 2025 is daarom het kasbudget met€ 8,8 mln naar beneden bijgesteld en naar latere jaren geschoven.Hiernaast is er € 4,6 mln opgeboekt voor de SEED als gevolg vanafspraken rondom het Toekomstfonds waarbij hoger dan geraamdeontvangsten voor o.a. de SEED uit het voorgaande begrotingsjaar meeworden genomen naar het daaropvolgende begrotingsjaar via een 100%eindejaarsmarge. In totaal wordt hiermee het kasbudget van de SEED met€ 4,1 mln naar beneden bijgesteld in 2025.VroegefasefinancieringVoor de Vroegefasefinanciering (VFF) is een kasschuif doorgevoerd opbasis van de huidige uitvoeringsinformatie van de uitvoerder RVO. Voorbegrotingsjaar 2025 is daarom het kasbudget met € 6,2 mln naar benedenbijgesteld en naar latere jaren geschoven. Hiernaast is er € 2,7 mlnopgeboekt voor de VFF als gevolg van afspraken rondom het Toekomst-fonds waarbij hoger dan geraamde ontvangsten voor o.a. de VFF uit hetvoorgaande begrotingsjaar mee worden genomen naar het daaropvol-gende begrotingsjaar via een 100% eindejaarsmarge. In totaal wordtTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 219 hiermee het kasbudget van de VFF met € 3,6 mln naar beneden bijgesteldin 2025.OntvangstenInnovatiekredietenVoor het Innovatiekrediet heeft een desaldering op de ontvangstenplaatsgevonden naar aanleiding van een bijstelling van de verwachteontvangsten in de komende jaren. Als gevolg is er cumulatief € 1 mlntoegevoegd aan het budget voor het Innovatiekrediet voor de komendejaren, met een ophoging van € 10 mln in 2025 en een neerwaartsebijstelling van cumulatief € 9 mln in de jaren 2026 tot en met 2030.4. Niet-beleidsartikelen 4.1. Artikel 40 Apparaat Kerndepartement Op dit artikel zijn de personele en materiële uitgaven en ontvangsten vanEZ en KGG geraamd, voor zover die betrekking hebben op het kerndepar-tement (Directoraten-Generaal en stafdirecties) en de diensten van EZ enKGG (ACM3, CPB en SodM). Enkele stafdirecties van EZ werken alsgemeenschappelijke dienst voor EZ, KGG en LVVN. In deze begroting isenkel het EZ en KGG-aandeel van deze gedeelde diensten geraamd, teweten 57%. De overige 43% van het budget staat op de LVVN-begrotinggeraamd.Tabel 17 Apparaatsuitgaven Kerndepartement (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025 (1)Mutaties via NvW,moties, amendementenen ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie 2030Verplichtingen516.8290516.82923.117539.9464.9944.444– 1.528– 8.330396.558Uitgaven516.8290516.82923.117539.9464.9944.444– 1.528– 8.330396.558Personele uitgaven386.0340386.03413.326399.36014.11811.6695.2758.790335.234eigen personeel231.8180231.81814.935244.57922.99814.62112.94410.351308.024inhuur externen140.5400140.540– 6.112134.428000021.126overige personeleuitgaven13.676013.6764.50318.436– 8.880– 2.952– 7.669– 1.5616.084Materiële uitgaven130.7950130.7959.791140.586– 9.124– 7.225– 6.803– 17.12061.324ICT33.303033.303– 8.27425.029– 10.019– 6.955– 6.803– 5.45823.243bijdrage aan SSO’s28.839028.839028.83900007.389DICTU27.256027.256027.25600002.935overige materiëleuitgaven41.397041.39718.06559.462895– 2700– 11.66227.757Ontvangsten22.846022.84619.95842.8042.0002.0002.0002.00024.846Overig22.846022.84619.95842.8042.0002.0002.0002.00024.846 Toelichting op de verplichtingen en uitgavenDe stijging van het uitgaven- en verplichtingenbudget op het apparaatsar-tikel wordt vrijwel volledig verklaard door de desaldering van een aantalnieuw gebudgetteerde ontvangsten (zie toelichting bij de Ontvangsten).Personele uitgavenHet budget voor personele uitgaven wordt in 2025 per saldo met € 13,3mln verhoogd. De per saldo stijging van de eigen personele uitgaven(€ 14,9 mln) heeft te maken met:3De leden van het Bestuur ACM vormen een ZBO. De uitgaven voor dit ZBO zijn geraamd opbeleidsartikel 1.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 220 –een toename van het personele budget van de ACM met ca. € 8,9 mlnin 2025, o.a. voor het voortzetten van het IV-portfolio;–een toename van het budget voor eigen personeel met € 2,5 mln inverband met de splitsing van EZK in EZ en KGG, m.n. voor waarbor-ging van de financiële functie;–verschillende heralloceringen binnen het apparaatsartikel, waarmeeper saldo ophoging van het budget voor eigen personeel;–het naar beneden bijstellen van het budget eigen personeel met € 6,8mln om invulling te geven aan de apparaatstaakstelling uit hetHoofdlijnenakkoord.De daling van de uitgaven voor externe inhuur met € 6,1 mln heeft temaken met:–het naar beneden bijstellen van het centraal beheerde budget voor deinhuur van externen met € 6,1 mln ter invulling van de apparaatstaak-stelling uit het Hoofdlijnenakkoord, waarin expliciet aandacht isgevraagd voor het terugdringen van de externe inhuur tot de Roemer-norm.De stijging van het budget voor overige personele uitgaven met € 4,5 mlnwordt grotendeels verklaard door:–een correctieve boeking van materiële naar overige personele uitgaven(€ 8,6 mln);–extra middelen voor maatregelen ter verbetering van de sturing encontrol binnen ACM in het kader van het programma Inzicht enVerantwoording (€ 1,7 mln);–een overheveling van ongeveer € 1,7 mln naar SWZ voor hetbesparingsverlies door het niet behalen van de banenafspraak;–verschillende heralloceringen binnen het apparaatsartikel, die persaldo zorgen voor verlaging van de overige personele uitgaven.Materiële uitgavenHet budget voor de materiële uitgaven wordt in 2025 per saldo met € 9,8mln verhoogd. Deze verhoging wordt grotendeels verklaard door:–een toename in het materiële budget van ACM met ongeveer € 8,0mln, waaronder € 5,4 mln om een inhaalslag op het ICT-beheer temaken in het kader van de verbetering van de informatievoorzieningen € 0,2 mln voor uitvoering van de Dataverordening;–ophoging van het budget rondom klimaatcommunicatie met € 4,6 mln;–de overheveling van WaU-middelen (Werk aan Uitvoering) vanuit deAanvullende Post voor 2025 van € 1,3 mln;–de apparaatstaakstelling uit het Hoofdlijnenakkoord is in eersteinstantie met het budget voor overige materiële uitgaven ingevuld.Voor 2025 wordt dit nu doorberekend aan de organisatieonderdelenwaarmee de overige materiële uitgaven weer worden opgehoogd;–een correctieve boeking van € 8,6 mln naar overige personeleuitgaven;–het naar beneden bijstellen van het budget overige materiële uitgavenmet € 1,3 mln om invulling te geven aan de apparaatstaakstelling uithet Hoofdlijnenakkoord;–het naar beneden bijstellen van het budget ICT met € 0,8 mln ominvulling te geven aan de apparaatstaakstelling uit het Hoofdlijnenak-koord.OntvangstenHet budget voor de ontvangsten wordt in 2025 met ongeveer € 20 mlnverhoogd. Deze verhoging wordt verklaard door een bijstelling van deraming voor retributies die ACM in rekening brengt bij de onder toezichtTweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 221 gestelde sectoren. Gelet op de realisaties in afgelopen jaren kan deraming met € 2,0 mln worden verhoogd. Daarnaast wordt de verhogingverklaard door het afromen van het bovenmatig eigen vermogen van RDI(€ 2,9 mln), DICTU (€ 6,8 mln), RVO (€ 7,2 mln) en de NEa (€ 1,0 mln).4.2. Artikel 41 Nog onverdeeld Tabel 18 Nog onverdeeld (Eerste suppletoire begroting) (bedragen x € 1.000)Ontwerpbegroting 2025 (1)Mutaties via NvW,moties, amendementenen ISB’s (2)Vastgesteldebegroting 2025 (3)= (1) + (2)Mutaties 1esuppletoirebegroting (4)Stand 1esuppletoirebegroting (5) =(3) + (4)Mutatie2026Mutatie2027Mutatie2028Mutatie2029Mutatie2030Verplichtingen0– 7.134– 7.13497.32890.19485.95258.46058.44956.40655.303Uitgaven0– 7.134– 7.13497.32890.19485.95258.46058.44956.40655.303Loonbijstelling00066.04366.04365.62363.82564.49263.14462.007Prijsbijstelling00013.48613.48613.19512.50111.82311.12811.162Onverdeeld0– 7.134– 7.13417.79910.6657.134– 17.866– 17.866– 17.866– 17.866Onvoorzien0000000000Ontvangsten0000000000 Toelichting op de verplichtingen en uitgavenLoon- en prijsbijstellingB( Voorjaarsnota 2025 is de loon- en pr(sb(stellingstranche 2025overgeheveld naar de departementale begroting. De loonb(stelling betreftde vergoeding voor de st(ging van de contractloonontwikkeling en dest(ging van de sociale lasten voor de overheidswerkgever. De pr(sb(-stelling betreft de verwerking van de st(ging van de diverse pr(sindexen.Een deel van de prijsbijstelling is ingezet als dekking voor generaletegenvallers. Ook de loonbijstelling op de uitgaven voor externe inhuur isniet uitgekeerd. De resterende loon- en pr(sb(stellingstranche 2025 zal b(de eerst volgende begrotingsronde verdeeld worden aan de relevanteloon- en pr(sgevoelige onderdelen.OnverdeeldBij behandeling van de MJN 2025 is er een taakstelling opgelegd welketoeziet op dekking van het maatregelenpakket voor het gedeeltelijkterugdraaien van bezuinigingen op de OCW-begroting. De taakstellingwordt primair bereikt door een aanvullende, proportionele korting op hetapparaat van de rijksoverheid, met name op personeelskosten, waarbijpolitie (bewaken en beveiligen), krijgsmacht, inlichtingen- en veiligheids-diensten, COA, IND en het rechtsbestel incl. DJI, en uitvoering die ziet opde rechtsbescherming van burgers, zijn uitgezonderd. De taakstelling voorEZ bedroeg € 7,1 mln en wordt nu bij 1e suppletoire begroting gedekt. Deresterende € 10,7 mln in 2025 betreft de uitgekeerde Eindejaarsmargeover de niet bestede middelen in 2024, welke bij de eerstvolgendebegrotingsronde zal worden verdeeld. Tenslotte wordt er vanaf 2027 eenombuiging van € 25 mln per jaar gedaan op subsidies op de begrotingvan Economische Zaken, ter dekking van de rijksbrede problematiek. Dezeombuiging wordt voorlopig geboekt op artikel 41 onverdeeld.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 222 5. Agentschappen 5.1. Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) Tabel 19 Exploitatieoverzicht Baten-lastenagentschap RVO.nl Eerste suppletoirebegroting 2025 (bedragen x € 1.000)(1) Vastge-steldebegroting(2) Mutaties1e supple-toirebegroting(3)=(1)+(2)Totaal geraamdBaten– Omzet1.256.914145.3031.402.217waarvan omzet moederdepartement223.5985.940229.538waarvan omzet overige departementen1.008.574125.4911.134.065waarvan omzet derden24.74213.87238.614Rentebaten7.00007.000Vrijval voorzieningen00Bijzondere baten000Totaal baten1.263.914145.3031.409.217LastenApparaatskosten1.268.452– 36.7301.231.722– Personele kosten735.70284.533820.235waarvan eigen personeel537.06261.710598.772waarvan inhuur externen176.56820.288196.856waarvan overige personele kosten22.0712.53624.607– Materiële kosten532.750– 121.263411.487waarvan apparaat ICT5.3276125.939waarvan bijdrage aan SSO’s293.01233.668326.680waarvan overige materiële kosten234.410– 155.54278.868Kosten uitbesteed werk en andere externekosten0163.761163.761Rentelasten1.13401.134Afschrijvingskosten12.600012.600– Materieel1000100waarvan apparaat ICT000waarvan overige materiele afschrijvings-kosten1000100– Immaterieel12.500012.500Overige lasten000waarvan dotaties voorzieningen000waarvan bijzondere lasten000Totaal lasten1.282.185127.0321.409.217Saldo van baten en lasten gewonebedrijfsuitoefening– 18.27118.2710Agentschapsdeel Vpb-lasten000Saldo van baten en lasten– 18.27118.2710 Als agentschap werkt RVO met het uitgangspunt van een kostendekkendebegroting. De totale mutatie in de baten is € 145,3 mln. Dit is deels teverklaren door een grotere kostenstijging dan was begroot, met alsgevolg een hoger tarief en een hogere omzet. Daarnaast hebben er tenopzichte van de begroting een aantal wijzigingen plaatsgevonden in hetopdrachtenpakket.Toelichting op de batenOmzet moederdepartementDe omzet van het moederdepartement is gestegen met € 5,9 mln tenopzichte van de ontwerpbegroting. Hieronder worden de voornaamstemutaties toegelicht.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 223 De opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie is gedaald met € 8,1 mln.Dit komt voornamelijk door een daling bij de regelingen TegemoetkomingEnergiekosten energie intensief mkb (TEK € 4 mln) en de Coronaregelingen (€ 1 mln).De opdracht van DG Economie en Digitalisering is € 4,7 mln lager dan inde ontwerpbegroting. Deze daling wordt vooral veroorzaakt door hetvervallen van de opdracht Nederlands Cybersecurity Coördinatiecentrum(€ 5 mln).In de omzet moederdepartement zijn nu ook de WaU-gelden (€ 22,7 mln)opgenomen.Omzet overige departementenDe totale omzet van de overige departementen is gegroeid met € 125,4mln ten opzichte van de ontwerpbegroting. Hieronder worden devoornaamste mutaties toegelicht.De opdracht van het Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheiden Natuur stijgt met € 53,5 mln ten opzichte van de ontwerpbegroting. Dedefinitieve jaaropdracht was significant groter dan waar rekening meewas gehouden bij de ontwerpbegroting. Verder is er sprake van een aantalmeewerkopdrachten. Onder anderen; Nationaal Strategisch Plan (€ 7,8mln) en New Delivery Model (€ 3,4 mln).De opdracht van het Ministerie van Klimaat en Groene Groei is gegroeidmet € 33,4 mln. Deze toename is onder anderen te verklaren doorintensiveringen bij de Energie-Innovatie regelingen (€ 5 mln), Netcon-gestie (€ 2,5 mln) en Gebiedsgerichte Aanpak Energie (€ 3 mln).De opdracht van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkre-laties is € 30,8 mln groter dan de ontwerpbegroting. Dit is voornamelijk teverklaren door een stijging van de opdracht van Groningen en Onder-grond (€ 28,0 mln).De opdracht van het Ministerie van Buitenlandse Zaken is in 2025 € 3,8mln groter dan initieel begroot. De belangrijkste oorzaak hiervoor is detoevoeging op de Oekraïne faciliteit (€ 3,2 mln) aan de opdracht. Deopdracht van het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat is € 8 mlngroter dan bij de ontwerpbegroting.Omzet derdenDe totale omzet derden valt € 13,9 mln hoger uit dan initieel begroot.Deze stijging vindt vooral plaats bij Provincies, waar de opdrachtNationaal Strategisch Plan (NSP) € 12,5 mln groter is dan initieel begroot.Toelichting op de lastenDe lasten stijgen met € 127,0 mln. Dit is met name te verklaren door destijging in personele kosten (€ 84,5 mln) ten opzichte van de ontwerpbe-groting. De kosten voor ambtelijk personeel zijn gestegen met € 61,7 mln.De kosten voor externe inhuur zijn gestegen met € 20,3 mln. In demateriële kosten is een modelwijziging verwerkt ten opzichte van deontwerpbegroting. Een deel van de materiële kosten uit de ontwerpbe-groting is opgenomen onder de nieuwe categorie «Kosten uitbesteedwerk en andere externe kosten». Dit betreft een verschuiving van € 163,8mln.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 224 Tabel 20 Kasstroomoverzicht (bedragen x € 1.000)Omschrijving(1) Vastge-steldebegroting(2) Mutaties1e supple-toirebegroting(3)=(1)+(2)Totaal geraamd1.Rekening-courant RHB 1 januari2025 + depositorekeningen143.556120.909264.465Totaal ontvangsten operationelekasstroom (+)1.263.915145.3031.409.217Totaal uitgaven operationelekasstroom (-/-)– 1.269.585– 127.032– 1.396.6172.Totaal operationele kasstroom– 5.67018.27012.600Totaal investeringen (-/-)– 15.000– 24.500– 39.500Totaal boekwaarde desinvesterin-gen (+)0003.Totaal investeringkasstroom– 15.000– 24.500– 39.500Eenmalige uitkering aan moeder-departement (-/-)000Eenmalige storting door hetmoederdepartement (+)20.332– 20.3320Aflossingen op leningen (-/-)– 20.4800– 20.480Beroep op leenfaciliteit (+)15.00024.50039.5004.Totaal financieringskasstroom14.8524.16819.0205.Rekening-courant RHB31 december 2025 (=1+2+3+4)137.738118.847256.585 Toelichting op het kasstroomoverzichtIn het kasstroomoverzicht is zichtbaar dat het grotere opdrachtpakketzorgt voor hogere operationele ontvangsten en uitgaven. Ook deinvesteringen zijn toegenomen en betreft met name de ontwikkeling vansoftware.Tweede Kamer, vergaderjaar 2024–2025, 36 725 XIII, nr. 225