Praktijkonderwijs en vmbo

Mevrouw Rooderkerk (D66): Veel dank, voorzitter. Het is goed om te zien dat er zo veel belangstelling is voor dit onderwerp. Tegelijkertijd zou dit ook vaker besproken moeten worden, omdat er best wat is waarvan wij zeggen: als je echt wilt zorgen voor een volwaardig praktijkonderwijs en verbeteringen op het vmbo ten aanzien van lezen en schrijven, dan moet daar gewoon heel veel aandacht voor zijn en moeten er sneller stappen worden gezet. Dat gezegd hebbende heb ik onlangs de Staat van het Praktijkonderwijs met veel plezier in ontvangst genomen op het Hofstede College. Leerlingen vertelden mij daar waarom zij het zo belangrijk vinden dat zij op het praktijkonderwijs zitten. Een meisje beschreef het heel treffend door te zeggen dat zij op haar vorige school, een vmbo-school, "aanvallend" leerde rekenen, en hier op een rustige manier en met vertrouwen de kans kreeg om zich te ontwikkelen. Een andere leerling beschreef het als de plek waar je kunt groeien en bloeien en aan je toekomst kunt werken. Ik zou het niet beter kunnen zeggen dan dat. Als we willen dat kinderen op een passende plek belanden, dan moeten we er ook voor zorgen dat het advies dat zij krijgen na de doorstroomtoets daarbij past. Op dat gebied zien we toch een probleem met het kansrijk adviseren, wat er vaak juist toe leidt dat een leerling die op het praktijkonderwijs goed terecht zou kunnen, naar het vmbo gaat en later na een faalervaring weer terugstroomt. Dat zouden we moeten voorkomen. Daarom vraag ik de staatssecretaris of zij wil komen tot een oplossing voor die dubbelfunctie. Wat ons betreft stappen we daarvan af, om ervoor te zorgen dat kinderen een passend advies krijgen in plaats van een kansrijk advies dat hen niet verder helpt. Daarnaast heeft D66, samen met GroenLinks-PvdA, BBB en heel veel steun van andere Kamerleden, al eerder, in 2024, een motie ingediend om de toelaatbaarheidsverklaring af te schaffen en over te gaan naar directe bekostiging zonder bekostigingsplafond, om ervoor te zorgen dat het praktijkonderwijs een volwaardige plek is binnen het onderwijs, net als elke andere onderwijssoort, maar wel een heel mooie plek. Ik hoor graag van de staatssecretaris wanneer ze die motie gaat uitvoeren. We zien ook dat er onderzoek is gedaan dat daar bezwaren bij opwerpt, maar het is ons niet helemaal duidelijk, zoals de vorige spreker ook aangaf, wat de staatssecretaris daar precies aan gaat doen. Wat ons betreft: maak er een volwaardige vorm van onderwijs van. Dan ten aanzien van lezen en schrijven. We zien hoe er in het praktijkonderwijs hard wordt gewerkt aan het bijspijkeren daarvan. In de kooklessen wordt er bijvoorbeeld ook gewerkt met cijfers en getallen, om op die manier ook te leren rekenen en schrijven. Ook in het vmbo ligt daar een hele grote zorg. Als we het hebben over een op de drie kinderen die van school komt of dreigt te komen zonder dat goed genoeg te kunnen, gaat dat voor een groot deel over het vmbo. Mijn vraag aan de staatssecretaris is: hoe gaat zij ervoor zorgen dat er in de komende jaren grote verbeteringen plaatsvinden richting de PISA-scores over drie jaar? Daarbij ben ik ook benieuwd hoe zij kijkt naar de ouderbetrokkenheid. Uit internationaal onderzoek blijkt dat die in Nederland enorm gedaald is tussen 2018 en 2022. Ik ben benieuwd of zij bereid is dit te onderzoeken, bijvoorbeeld met de Onderwijsraad, die aangaf hier ook aandacht voor te hebben. Wat kunnen we doen om die ouderbetrokkenheid te vergroten? Er wordt weleens gezegd "it takes a village to raise a child", maar ik zou zeggen: it takes a village to educate a child. Voor hoe goed kinderen het doen op school weten we dat het heel belangrijk is dat ouders daarin een stimulerende rol spelen. Een leescampagne zou daar bijvoorbeeld ook een mooie bijdrage aan kunnen leveren, zodat iedereen weet: leren lezen begint met voorlezen. Tot slot, voorzitter. Laten we alle vormen van onderwijs op waarde schatten. Het gaat om een waaier. Het gaat erom dat kinderen een passende plek krijgen in het onderwijs. Dat vraagt om meer dan alleen mooie woorden. Dat vraagt echt om keuzes en meer snelheid, om ervoor te zorgen dat we kinderen deze kansen ook echt bieden. Dank u wel.