M. Schenk

Pakket Belastingplan 2027

De heer Schenk (FVD): Ik hoorde de heer Stultiens ergens halverwege zijn betoog praten over lenen uit de eigen bv in box 2. Als ik het goed hoorde, presenteerde hij dat als een soort heel raar of onrechtvaardig belastingvoordeel. Het was natuurlijk €700.000. Het werd €500.000. Nu wordt het stapsgewijs afgebouwd naar €100.000. Maar schulden boven die grens worden natuurlijk gewoon fiscaal behandeld als dividend; zo wordt daar ook gewoon belasting op geheven. Wat denkt PRO nou dat er gebeurt als je dat gaat afschaffen, dus naar nul brengt, of zelfs als je dat naar €100.000 brengt? Dat zou namelijk ook al een drastische maatregel zijn voor ondernemers die uit hun eigen bv lenen.

De heer Schenk (FVD): Ik zit bijna met mijn oren te klapperen. Het is namelijk niet zo dat dit over allemaal multimiljonairs gaat. Dit gaat in heel veel gevallen gewoon om mkb'ers, mensen met een familiebedrijf, mensen met een winkel. Als PRO zegt dat werken moet lonen, dan geldt dat blijkbaar niet voor deze mensen. Dit zijn bijvoorbeeld mensen die hun pensioen regelen door uit hun eigen bv te lenen, daar vastgoed van te kopen en dat bijvoorbeeld te verhuren. Zo regelen ze bijvoorbeeld hun oudedagsvoorziening. Ik zou mijn vraag eigenlijk nog een keer willen stellen: wat denkt PRO nou dat er gebeurt als je dat lenen uit eigen bv naar nul brengt?

De heer Schenk (FVD): Tot slot. Als het kabinet deze maatregel doorzet, en zeker als het kabinet PRO daarin ook nog tegemoet gaan komen en het bedrag dus nog lager maakt, worden ondernemers gedwongen om hun vastgoed te verkopen. Er wordt namelijk belasting geheven op geld dat ze helemaal niet hebben; het zit in stenen. Vaak zitten daar huurders in. Zelfs als zij het dan al zouden willen verkopen, zal de waarde ook nog eens verlaagd zijn, want wie gaat er nou een pand kopen waar huurders in zitten? Die ondernemers worden dus gewoon kei- en keihard gepakt op deze manier. Als PRO zegt dat werken moet lonen, waarom geldt dat dan niet voor ondernemers met een eigen bv? Het is overigens ook niet zo heel bijzonder: het gaat om ondernemers met minimaal 5% van de aandelen in hun eigen bv. Nogmaals, dat zijn geen miljonairs; dat kunnen doodnormale mkb-ondernemers zijn. Ik zou de vraag dus eigenlijk nog een keer willen stellen: is dit niet bijzonder onrechtvaardig voor mensen die gewoon hard werken en hun oudedagsvoorziening zelf regelen?

De heer Schenk (FVD): Ik ben nu een beetje in verwarring. Aan de ene kant presenteert PRO de zogenaamde allerrijksten als een soort boze eindbazen met hele diepe zakken die miljoenen achterover drukken, maar nu ik hoor ik: ja, dat zijn mensen die van Nederland houden en graag in dit land willen ondernemen. Wat is het nu precies en over wie spreekt PRO precies als het over de zogenaamde allerrijksten gaat?

De heer Schenk (FVD): Laat ik vooropstellen dat ik vind dat iedereen in Nederland rijker moet kunnen worden, zowel de onder- als de bovenklasse van de samenleving, om het maar even zo te noemen. Het is natuurlijk een illusie om te denken dat je de lastenverzwaring op arbeid van bijna 8 miljard volledig bij de allerrijksten zou kunnen halen. Die moeten dan zo'n beetje al hun vermogen inleveren. Dat gaat natuurlijk niet gebeuren. Die kunnen gewoon de grens over. Die kunnen juridisch advies inwinnen over hoe ze het op zo'n effectief mogelijke manier in kunnen richten. Constateer ik het goed dat je de lasten op arbeid, die nu omhooggaan, niet in z'n geheel kunt dekken van de bijdrage van de rijksten die PRO wil en dat ook in het plan van PRO de lasten op arbeid nog steeds zullen stijgen? Misschien zullen ze wat minder stijgen dan in het kabinetsvoorstel, maar het is een illusie om te denken dat je 8 miljard bij de zogenaamd allerrijksten kunt halen.

De heer Schenk (FVD): Ik heb delen van het PRO-programma zeker gelezen. Ik ben als vanzelfsprekend geïnteresseerd in wat iedereen om mij heen vindt en hoe zij naar de wereld kijken. Echter, PRO gaat aan één ding voorbij in zijn programma, namelijk de Laffercurve. Wanneer je 0% belasting heft, komt er 0% binnen, maar wanneer je 100% belasting heft, komt er ook 0% binnen, want dan werkt natuurlijk helemaal niemand meer. Ergens daartussenin zit het ideale punt. Als je de tarieven gaat wijzigen, gaan mensen hun gedrag aanpassen. Oftewel, als jij de zogenaamd allerrijksten zwaarder gaat belasten, zullen zij hun gedrag aanpassen, waardoor zij bijvoorbeeld naar het buitenland vertrekken, hun vermogen anders gaan inrichten en in andere dingen gaan investeren. Daardoor hoeven zij de belastingen niet meer te betalen en komt de rekening alsnog bij de normale, hardwerkende Nederlander en de mkb'er te liggen. Dit is zo in de plannen van PRO. Vertel dan het eerlijke verhaal. Dit is wat er gebeurt. Mensen passen hun gedrag aan na het wijzigen van belastingtarieven. Het weghalen van miljarden bij de allerrijksten is een illusie. In de plannen van PRO komt de rekening gewoon bij de hardwerkende Nederlander terecht.

De heer Schenk (FVD): Ik ben het er volledig met de heer Vlottes over eens dat box 3 ineens iedereen aangaat. Wij zijn ook heel benieuwd waar het kabinet nu mee gaat komen qua dekking. Een van de dekkingsvoorstellen die het kabinet gedaan heeft om dat overbruggingsjaar als het ware vol te krijgen, is om het heffingsvrije vermogen te halveren voor alleenstaanden, dus van ongeveer €60.000 naar €30.000. Tot mijn grote verbazing stemde de PVV vorige week tegen een motie om die dekking van tafel te halen. Die motie was ingediend bij de Algemene Financiële Beschouwingen. Ik ben heel erg benieuwd — dat is een oprechte vraag — waarom de PVV tegen die motie heeft gestemd. Anders had die het gehaald.

De heer Schenk (FVD): Ik kan me ergens wel voorstellen dat de PVV wil dat het kabinet zo snel mogelijk weggaat. FVD sluit zich volledig aan bij de PVV wat dat betreft. Het is een ramp voor Nederland, maar het is natuurlijk wel zo dat dit plan nu zeer waarschijnlijk gewoon doorgaat. Dat betekent dat hele normale Nederlanders gewoon geraakt gaan worden. Kijk naar het gemiddelde spaargeld van mensen tussen de 35 en 45 jaar. Dat is 35.000 euro. Die mensen gaan nu dus waarschijnlijk geraakt worden vanwege het stemgedrag van de PVV. Ik kan nog wel doorgaan met wat andere voorbeelden. Alleen, de gewone Nederlander, voor wie de PVV zegt op te komen, wordt nu juist geraakt door het stemgedrag van de PVV. Dat verbaast mij toch wel enigszins.

De heer Schenk (FVD): Tot slot. FVD trekt heel graag samen met de PVV op wat betreft het zo snel mogelijk wegkrijgen van dit kabinet. Wij denken namelijk ook dat het beleid onder de streep heel slecht is voor Nederland. Dat neemt niet weg dat dit kabinet er wel zit en dat er voorstellen komen waar wij als Kamer over kunnen stemmen. Dan kun je natuurlijk in sommige gevallen wel zeggen: het zou dan in ieder geval beter zijn als het op een zo zacht mogelijke manier gaat, waardoor in ieder geval zo min mogelijk spaarders en beleggers geraakt worden. Ik hoop van harte dat de PVV dat ook beseft. Dan krijgen heel veel Nederlanders in ieder geval niet die volledige pijn, maar slechts een klein deel van die pijn. Dat is altijd nog beter dan de drastische voorstellen die het kabinet heeft gedaan. We trekken heel graag samen op als het gaat om het wegkrijgen van het kabinet, maar we moeten ook naar de realiteit blijven kijken. Die is dat het kabinet er nu eenmaal zit en dat er dus voorstellen komen die Nederlanders heel hard gaan raken. Laten we die in ieder geval verzachten.

De heer Schenk (FVD): Dank, voorzitter. Ik wil nog even doorgaan op die pseudo-eindheffing, want uiteindelijk is het natuurlijk gewoon een maatregel die volledig is vormgegeven vanuit de klimaatgedachte en is die erop gericht om mensen zo veel mogelijk elektrisch te laten rijden. Door de manier waarop deze nu ingevuld wordt, gaat het straks gewoon zo zijn dat het wanneer je als werkgever ervoor kiest om een benzineauto te kopen en die ook beschikbaar te stellen voor woon-werkverkeer, gewoon duizenden euro's kan kosten. Ik heb dus een vraag aan de VVD, want de VVD presenteert zichzelf als een autopartij en heeft dat altijd zo gedaan. Wat is nu voor de VVD belangrijker: de keuzevrijheid van de ondernemer en de automobilist, of het halen van die klimaatdoelen?

De heer Schenk (FVD): Dat eenvoudiger maken begrijp ik. Alleen willen we het überhaupt voor ondernemers eenvoudiger maken. Daarbij willen we dus ook regels schrappen en ondernemers meer ruimte geven. Dan denk ik: het is toch heel raar als we ze de facto verplichten om een elektrische auto aan te schaffen, die natuurlijk ook qua kostprijs een stuk hoger ligt? Ik zou dus nogmaals mijn vraag willen stellen. Is het nu belangrijker dat die automobilist en die werkgever gewoon de vrijheid hebben om te kiezen voor een benzineauto, wat volgens mij het goed recht van een ondernemer is, of zegt de VVD: allemaal leuk en aardig dat we ooit de autopartij waren of ons in ieder geval zo presenteerden, maar die klimaatdoelen zijn voor ons heilig en die vinden we belangrijker dan de keuzevrijheid die ooit heel belangrijk was voor de VVD, maar dan nu blijkbaar niet meer?

De heer Schenk (FVD): Het is daarbij natuurlijk wel zo dat het duizenden euro's extra belasting kost wanneer de ene keuze gemaakt wordt. Dat is natuurlijk geen vrije keuze. Dat is geen vraag, maar een constatering. Maar goed, dat kan ook. Dan heeft de automobilist dat in ieder geval gehoord van de VVD; dat is wel goed om te weten.

De heer Schenk (FVD): Ik denk dat de heer Hoogeveen gelijk heeft wanneer hij zegt dat het kabinet in zijn zoektocht naar breed draagvlak vooral tegemoet is gekomen aan de wensen van de linkerkant van de Kamer. Ik ben dus heel erg benieuwd wat JA21 zelf nog binnen wil halen voordat zij bereid zijn het kabinet aan een meerderheid te helpen voor de begroting of voor het Belastingplan.

De heer Schenk (FVD): Lastenverlichting over de hele breedte lijkt ons heel goed. Je zult dan echter ook iets toe moeten geven en het lijkt me niet dat álles onderhandelbaar is. Een van de kernpunten van JA21 en iets wat zij geheel delen met FVD, is bijvoorbeeld het drastisch beperken van de immigratie. Het kabinet heeft daar hele grote woorden over, maar in de praktijk zien we vooral dat er nog steeds wekelijks bijna 1.000 asielzoekers naar Nederland komen. Als dat zo door blijft gaan en er dus niks extra's op migratie gebeurt — het beleid werkt gewoon niet hoe het nu gaat, dus dat zal nodig zijn — zegt JA21 dan: jammer dan, maar we kunnen wel ietsje lastenverlichting mogelijk maken; laten we het kabinet dan toch maar aan een meerderheid helpen?

De heer Schenk (FVD): Ik hoorde mevrouw Van Dijk zeggen dat zekerheid voor ondernemers belangrijk is. Dat deel ik vanzelfsprekend volledig met haar. Echter, het kabinet is van plan om de mogelijkheid tot het lenen uit de eigen bv flink aan te passen, wat echt voor hele flinke rekeningen voor ondernemers kan gaan zorgen. Het heeft natuurlijk niks met zekerheid te maken dat de spelregels nu als het ware veranderd worden tijdens het spelen van het spel. Als het CDA daadwerkelijk zekerheid voor ondernemers wil, dan neem ik aan dat het CDA er geen voorstander van is om de mogelijkheid tot lenen uit de eigen bv stapsgewijs te verlagen naar €100.000, waar het nu nog €500.000 is.

De heer Schenk (FVD): Oké. Het is vanzelfsprekend het goed recht van het CDA om daar de prioriteiten te zien. Het is echter natuurlijk wel zo dat ondernemers echt flink in de knel kunnen komen wanneer zij die lening bij hun eigen bv reeds zijn aangegaan. Als dat straks ineens met €80.000 verlaagd wordt, kan dat zomaar voor €20.000 extra belasting gaan zorgen, omdat het als dividend wordt gezien door de Belastingdienst. Ze hebben dat geld natuurlijk niet in hun portemonnee zitten, maar worden wel geacht dat te betalen. Hoe gaan we dat dan oplossen? Is het CDA het in ieder geval met mij eens dat ondernemers die hiermee te maken hebben, flink benadeeld worden wanneer de regels nu aangepast worden?

De heer Schenk (FVD): Dat het in stappen gaat, neemt niet weg dat het voor een rekening van €20.000 aan belasting kan zorgen, terwijl dat nu in principe nul is. Ja, er wordt natuurlijk wat rente afgelost, maar als je €80.000 onder dat bedrag gaat zitten en je hebt het nog niet afgelost, wordt dat gewoon als dividend gezien. 25% belasting daarover is €20.000. Ik ken mensen die dat niet elke dag in hun portemonnee hebben zitten, ook ondernemers. Dat is toch gewoon een flinke benadeling van de ondernemers die een lening bij hun eigen bv zijn aangegaan?

De heer Schenk (FVD): Dank, voorzitter. Bij het bespreken van het Belastingplan voor volgend jaar, zoals wij vandaag doen, moet om te beginnen de meest fundamentele vraag gesteld worden: van wie is het geld dat door een Nederlander verdiend wordt eigenlijk? Het lijkt bijna een revolutionaire gedachte te zijn geworden in politiek Den Haag, maar Forum voor Democratie is van mening dat elke euro die door een Nederlander verdiend wordt van die Nederlander zelf is. Het heffen van belasting door de overheid is slechts gerechtvaardigd om collectieve voorzieningen die voortkomen uit het algemeen belang te bekostigen. De overheid dient zich terughoudend op te stellen. Wanneer mensen verplicht zijn een deel van het geld waarvoor zij hard gewerkt hebben in te leveren, dan moet zij de noodzaak hiervan goed en transparant duidelijk maken. Bovendien moet dit ook duidelijk ten goede komen aan het landsbelang. De overheid pakt dus alleen iets van het geld van Nederlanders af als dat echt nodig is. Voorzitter. Die situatie staat mijlenver af van de situatie waarin we ons bevinden. Nederland is in verval. Ons belastingstelsel werkt niet en is fundamenteel onrechtvaardig. Wat kabinet na kabinet vervolgens doet, is wat punten, details, cijfertjes en getalletjes aanpassen, wijzigen of verschuiven, waardoor het belastingstelsel onrechtvaardig blijft maar bepaalde groepen onderaan de streep net een ander plusje of minnetje hebben. Dat is gepruttel in de marge, waarbij het uitgangspunt niet is om zo veel mogelijk geld bij Nederlanders te houden, maar om zo veel mogelijk kabinetsprioriteiten te bekostigen. Een voorbeeld van dat fundamenteel onrechtvaardige belastingstelsel is de kloof tussen een- en tweeverdieners. Een eenverdienersgezin met een inkomen van bijvoorbeeld €60.000 betaalt in een concreet rekenvoorbeeld volgend jaar ongeveer 26% inkomstenbelasting, terwijl twee partners die ieder €30.000 verdienen gezamenlijk slechts 3,5% betalen. Dat komt doordat beide werkende partners afzonderlijk van de algemene heffingskorting en arbeidskorting profiteren, terwijl die eenverdiener die voordelen maar één keer mag ontvangen en gebruiken. Bij een hoger individueel inkomen worden ze ook nog eens verder en sneller afgebouwd. Hetzelfde gezinsinkomen dus, maar ruim zeven keer zoveel belasting. Meer tekenend wordt het niet. Er wordt in Den Haag gesproken over en omgegaan met belastinggeld alsof het van nature toebehoort aan de Staat, maar de overheid heeft in principe helemaal geen geld. De overheid heeft uitsluitend geld dat eerst door burgers en bedrijven verdiend is. Toch verheft zij ieder maatschappelijk doel tot overheidstaak en groeit zij onbeheersbaar, keer op keer. Het gevolg: de Nederlander houdt steeds minder over voor zichzelf en mag steeds meer overdragen aan de overheid. Wat FVD betreft moeten belastingen dan ook zo laag, zo eenvoudig en zo voorspelbaar mogelijk zijn. De overheid financiert daarmee haar kerntaken, de taken en activiteiten die een land nodig heeft, maar die je om uiteenlopende redenen niet aan particulieren, bedrijven of mensen zelf kunt overlaten. Voorzitter. Het Belastingplan 2027, dat wij hier vandaag bespreken, gaat op elke mogelijke manier aan die uitgangspunten voorbij. Op elke mogelijke manier worden Nederlanders gepakt, Nederlanders die hard werken, hard hebben gewerkt, risico nemen, domme pech hebben gehad of inmiddels van hun oude dag genieten. Alles en iedereen is vroeg of laat de klos vanwege de plannen van dit kabinet. Nederlanders mogen meer en meer opdraaien voor de ideologische prioriteiten van dit kabinet. Denk aan een verpleegkundige op de spoedeisende hulp, die bruto zo'n €50.000 per jaar verdient. Zoals bekend kampt de zorg met grote personeelstekorten, waardoor er geregeld extra weekenddiensten volgen. Een hardwerkende, flexibele verpleegkundige verricht belangrijk maatschappelijk werk. D66, VVD en CDA beloofden dat werken zou gaan lonen, maar omdat in 2027 zowel het tarief in de eerste als in de tweede schijf omhooggaat, betaalt de verpleegkundige uit dit voorbeeld een paar honderd euro extra per jaar aan belasting, niet door minder te werken, maar omdat de Staat meer geld nodig heeft. Zou deze verpleegkundige dan meer moeten gaan werken om zo meer over te houden? Ook dat is niet zo, want door de afbouw van heffingskortingen die het kabinet voorstelt, vloeit van elke extra verdiende euro zo de helft naar de staatskas. Tegelijkertijd zit loonstijging er niet in, omdat de werkgever een hogere premie mag betalen voor arbeidsongeschiktheid, waarmee de Staat zijn NAVO-uitgaven wil dekken, een vrijheidsbijdrage.

De heer Schenk (FVD): Ik durf niet helemaal te zeggen of dat onderaan de streep daadwerkelijk werken meer laat lonen. Als dat zo is, dan zullen wij daar vanzelfsprekend positief tegenover staan. Ik weet niet of mevrouw Van Dijk voorsorteert op een mogelijk amendement of een voorstel waarmee het kabinet alsnog gaat komen. Als het een verbetering oplevert, zijn we daar vanzelfsprekend positief over.

De heer Schenk (FVD): Kijk, dat ging snel! Voorzitter. Tegelijkertijd zit loonstijging er niet in, omdat de werkgever een hogere premie mag betalen voor arbeidsongeschiktheid, waarmee de Staat zijn NAVO-uitgaven wil dekken, de vrijheidsbijdrage. Die wordt natuurlijk vanzelfsprekend doorberekend in het salaris. Lang verhaal kort: de hardwerkende Nederlander trekt aan het kortste tijd als direct gevolg van het beleid van dit kabinet. Laten we een ander voorbeeld bekijken, een installateur die jarenlang voor een baas gewerkt heeft en besluit om zijn eigen onderneming te starten. Heel mooi; wij willen natuurlijk met z'n allen stimuleren dat men een bedrijf begint. Hij koopt gereedschap, schaft een tweedehandsbus aan en sluit de nodige verzekeringen af; dat is logisch. Als deze ondernemer in zijn eerste jaar een winst boekt van €40.000, nog vóór de belasting en nog voordat €1 naar een mogelijk pensioen gegaan is — dat is dus een kwetsbare situatie — dan zou hij nu nog een startersaftrek van €2.123 kunnen gebruiken. Dat scheelt. Of toch niet, want volgend jaar gaat ook de startersaftrek zo'n beetje in zijn geheel de prullenmand in. Eerst gaat die naar €10 en vervolgens naar nul euro. Zodoende mag deze ondernemer over ruim €2.000 extra belasting betalen. Dat zou in dit geval ook honderden euro's extra aan belasting zijn. Dat levert de Staat in totaal slechts 112 miljoen euro op. Dat is natuurlijk volstrekt verwaarloosbaar op een begroting van ruim 500 miljard, maar dit raakt beginnende ondernemers onevenredig hard. Dus ook voor deze ondernemer betekent dit: wel of geen verzekering kunnen afsluiten, wel of geen nieuwe machine kunnen aanschaffen en het zich wel of niet kunnen permitteren van een mindere maand. Ook hier een lang verhaal kort: de startende ondernemende Nederlander trekt aan het kortste eind als direct gevolg van het beleid van dit kabinet. Laten we kijken naar een derde voorbeeld, een ondernemer die 30 jaar heeft gewerkt en zijn pensioen mede heeft opgebouwd via vastgoed, dat hij weer betaalt door te lenen uit zijn eigen bv; we hebben het hier al een aantal keren over gehad. Op die manier betaalt die ondernemer rente aan zijn eigen bv. De bv betaalt weer belasting over die rente. In 2023 paste de lening van deze ondernemer binnen de toenmalige grens van €700.000 die je kon lenen uit je eigen bv. In 2024 werd die grens plotseling verlaagd naar €500.000. De ondernemer moest daardoor bezit verkopen en een aflossingsplan maken. Nu wil het kabinet de grens vanaf volgend jaar ieder jaar met €80.000 verlagen totdat nog maar €100.000 overblijft. De Belastingdienst doet vervolgens alsof die ondernemer ieder jaar €80.000 winst aan zichzelf heeft uitgekeerd, terwijl hij in werkelijkheid geen cent ontvangt. Dat kost hem jaarlijks ruim €20.000 aan belasting en over vijf jaar dus ongeveer een ton. Dat is belasting over geld dat hij niet heeft verdiend, maar over een schuld die al jaren bestaat. Wat moet deze ondernemer doen? Zijn vastgoed verkopen terwijl er huurders in zitten, met alle gevolgen van dien, bijvoorbeeld een lagere waarde? Dit is het veranderen van de spelregels terwijl het spel nog gespeeld wordt. Elke vorm van rechtszekerheid wordt op deze manier onder de ondernemer in kwestie vandaan getrokken. Ook hier een lang verhaal kort: de ondernemende, investerende en de economie draaiend houdende Nederlander trekt aan het kortste eind als direct gevolg van het beleid van dit kabinet. Voorzitter. Wat te denken van de kleine belegger, iemand die bijvoorbeeld elke maand €500 opzijzet en belegt om later wat over te houden? Dat is gewoon een werkende Nederlander die iets van vermogen wil opbouwen. Eerder belastte Nederland jarenlang fictief rendement. Daarna kwam ineens een vermogensaanwasbelasting in beeld, belasting op papieren winst dus. Na grote maatschappelijke druk krijgen we nu een vermogenswinstbelasting, maar wel onder een extreme tijdsdruk, met grote uitvoeringsrisico's en grote tijdelijke verschillen tussen economisch vergelijkbare bezittingen. Hoe dan ook is het belastingtarief 36%. Stel nou dat die kleine belegger na tien jaar €10.000 winst realiseert, €1.000 rendement per jaar — dat is prima mogelijk — dan mag er, als het aan het kabinet ligt, even ruim €3.000 afgetikt worden, terwijl de prijzen in diezelfde periode als gevolg van inflatie fors zijn gestegen en een deel van de winst dus niet eens een verrijking maar vooral koopkrachtbehoud is. Lang verhaal kort, ook hier: de kleine belegger trekt aan het kortste eind als direct gevolg van het beleid van dit kabinet. Voorzitter. Ik noemde een verpleegkundige, een installateur, een ondernemer met een eigen bv en een kleine belegger. Stuk voor stuk komen zij aan de beurt als het aan het kabinet ligt. Het erge is dat ik nog heel veel andere voorbeelden had kunnen noemen: een bloemist of bollenteler die de btw op bloemen en planten van 9% naar 21% ziet stijgen, de omzet daardoor ziet dalen en personeel moet ontslaan. Dat gaat in die hele sector waarschijnlijk om zo'n 2.000 voltijdsbanen. Ik had ook een gedeeltelijk arbeidsongeschikte kunnen noemen die desondanks vanuit huis blijft werken met een eigen kantoortje en die de startersaftrek voor arbeidsongeschikten ziet verdwijnen, met duizenden euro's extra belasting tot gevolg. Ik had ook de kledingwinkelmedewerker kunnen nemen voor wie de personeelskorting van €500 per jaar verdwijnt, waardoor het kopen van nieuwe kleren voor haar peuter ineens een serieuze uitdaging wordt. Ik had ook de werkgever kunnen noemen die voor zijn servicemonteur een nieuwe benzineauto koopt die ook voor woon-werkverkeer gebruikt wordt en daarom een pseudo-eindheffing van een paar duizend euro per jaar mag betalen omdat er, misschien om hele goede redenen, niet voor elektrisch vervoer is gekozen. Al deze voorbeelden, situaties die voor een deel of zelfs geheel gelden voor miljoenen Nederlanders, zijn de komende jaren de praktijk. Ze zijn het gevolg van — let op — nieuw beleid. Alle zojuist door mij genoemde situaties gaan optreden door maatregelen die het kabinet nog moet invoeren. Die komen dus boven op de mankementen die ons belastingstelsel reeds heeft. Al deze Nederlanders gaan meer en soms zelfs veel meer belasting betalen vanwege de plannen van dit kabinet. Wie werkt, betaalt meer. Wie extra werkt, verliest een groot deel. Wie begint met ondernemen, ziet zijn aftrek verdwijnen. Wie spaart, belegt of via zijn eigen bv toekomstplannen maakt, maakt vooral toekomstplannen voor de overheid. Volgens het kabinet is de Nederlander geen eigenaar van zijn inkomen, maar vooral een medewerker van en aan kabinetsprioriteiten. Bezit is verdacht, winst is collectief, sparen is het uitstellen van heffing en iets erven is vooral goed voor de rijksfinanciën. Een bos bloemen wordt een luxeproduct. Zo kijkt dit kabinet naar de samenleving. Iedere vrije keuze die een Nederlander kan maken, lijkt vooral te worden gezien als een mogelijkheid voor meer belasting. Dat is een visie die Forum voor Democratie verwerpt. De vrije, verantwoordelijke en initiatiefrijke Nederlander is wat ons betreft op geen enkele manier een probleem dat opgelost moet worden. Wij zien het als de bron van alles wat Nederland maakt, waar onze welvaart ontstaat. Daarom willen wij de Nederlander weer de ruimte geven. Dat kan, maar het vereist politieke wil en politieke moed, wil en moed waar het dit kabinet in ieder geval aan ontbreekt. In 2027 ontvangt de Rijksoverheid als het aan het kabinet ligt ongeveer 480 miljard euro aan belastingen en premies. Alleen de loon- en inkomstenbelasting en de btw brengen samen al ruim 200 miljard euro op. Daarnaast ontvangt de Staat tientallen miljarden aan vennootschapsbelasting, accijnzen, milieubelastingen en erfbelasting. 480 miljard, en toch is het kabinet van plan om bijna 40 miljard meer dan dat uit te geven. Dat spreekt boekdelen. Wie bijna 0,5 biljoen euro aan inkomsten ziet binnenkomen en alsnog bijna 40 miljard tekortkomt, heeft geen inkomstenprobleem. Die heeft vooral een uitgavenprobleem. Een werkende die elk jaar €10.000 tekortkomt, klopt niet bij zijn werkgever aan voor €10.000 extra loon, maar past zijn uitgaven aan. Zo zou iedereen dat doen, iedereen in Nederland, op één instantie na: de Rijksoverheid. Die komt, waar ze geld tekortkomt, bij de burger aankloppen om de rekening daarvan op te hoesten. Voorzitter. Dat getuigt van een fundamenteel verkeerde manier van werken. Dit kabinet — dat ligt geheel in lijn met de handelswijze van voorgaande kabinetten — kijkt eerst naar alle wensen, fondsen, internationale afspraken en ideologische ambities die het zelf heeft, en zoekt daar vervolgens geld bij door middel van belastingen die Nederlanders mogen betalen. Forum voor Democratie draait dat om en kijkt eerst naar de taken die de overheid daadwerkelijk moet uitvoeren, zo sober en doelmatig mogelijk. Pas daarna bepalen we welke bijdrage van de Nederlanders daarvoor nodig is, met als uitgangspunt — dat is wat ons betreft een keihard uitgangspunt — dat die bijdrage zo beperkt mogelijk is. Daarvoor moet de overheid zo min mogelijk geld uitgeven. Elke euro die de overheid minder uitgeeft, is een euro die niet als belasting bij een Nederlander geheven hoeft te worden. Dat betekent dat de uitgaven van de overheid zelf wat FVD betreft moeten krimpen, bij voorkeur minimaal 3% per jaar door taken te schrappen, regels af te schaffen, afdelingen samen te voegen, managementlagen te verwijderen en miljarden verslindende adviesbureaus en inhuur te stoppen. Maar denk ook eens aan de ideologische hobby's die Nederland op geen enkele manier verbeteren. Laten we ook die eindelijk eens schrappen. De weg naar beter beleid is minder beleid. Zo houden we tientallen miljarden over. Die kunnen we vrijspelen door simpele beleidswijzigingen of, beter, door beleid te schrappen. Klimaat en Groene Groei: in 2027 goed voor bijna 15 miljard. Wat FVD betreft gaat dat naar nul. Ontwikkelingssamenwerking: in 2027 goed voor ruim 6 miljard. Het levert Nederland niets aantoonbaars op. Mensen komen nog steeds massaal deze kant op. Wat FVD betreft gaat het naar nul. Dan de massa-immigratie: goed voor ongeveer 27 miljard euro per jaar. We stoppen ermee, sluiten de grenzen, stimuleren remigratie en maken toegang tot sociale zekerheid alleen nog mogelijk bij een aantoonbare bijdrage aan de samenleving. Kijk ook eens naar het rijksapparaat: ruim 160.000 voltijdbanen. De opkomst van bijvoorbeeld kunstmatige intelligentie maakt het mogelijk om ook daar eindelijk radicaal in te snijden.

De heer Schenk (FVD): Ik neem aan dat het voor de meeste mensen duidelijk was, maar ik had het vanzelfsprekend over immigratie. Als iemand hiernaartoe komt, verwachten wij dat diegene daadwerkelijk bijdraagt aan de samenleving. Als wij dat anders inrichten, voorkomen we dat mensen hier puur komen om op onze verzorgingsstaat te teren. En dat zien we helaas nu te veel.

De heer Schenk (FVD): Wat ons betreft moet iemand eerst tien jaar gewerkt hebben om aanspraak te kunnen maken op de sociale zekerheid. Dat klopt. Dat voorstel staat overigens ook in ons verkiezingsprogramma.

De heer Schenk (FVD): Zo constructief als wij zijn, willen we het CDA best tegemoetkomen als we het CDA dan aan onze zijde kunnen vinden. Laten we er geen tien jaar maar acht jaar van maken.

De heer Schenk (FVD): Ik had het over hoe kunstmatige intelligentie het mogelijk maakt om radicaal in de apparaatskosten van de overheid te snijden. Ook dat kan zo 5 miljard opleveren. En natuurlijk schaffen we wat de FVD betreft ook de expatregeling zo snel mogelijk af. Dat is ook zo weer een miljard! Voorzitter. Een beetje politieke wil en moed levert dus zo 50 miljard op en dan zwijg ik nog over de ruim 23 miljard euro voor Oekraïne en de 20 miljard euro in het stikstoffonds. Er is zo veel mogelijk om tientallen miljarden vrij te spelen en dus tientallen miljarden minder aan belasting te hoeven heffen. En wat is dat hard nodig! Ons belastingstelsel is namelijk onhoudbaar geworden. Er zit daarnaast ook een grote denkfout achter het Belastingplan van dit kabinet, namelijk de gedachte dat mensen zich niet aanpassen, de gedachte dat mensen ongeacht het handelen en het doen en laten van de overheid zich toch wel hetzelfde blijven gedragen. Het kabinet kiest een bestaande belasting, verhoogt het tarief en boekt de papieren opbrengst alvast in, zodat er weer wat klimaat- en migratieprioriteiten kunnen worden uitgevoerd. Maar dat is een verkeerde gedachte. Kapitaal kan naar het buitenland. Ondernemers kunnen stoppen. Automobilisten kunnen over de grens tanken. Dat zien we ook steeds meer. Meer belasting op rendement betekent waarschijnlijk ook minder investeringen. Zie hier de logica achter de zogeheten Laffercurve. Belastingtarieven veranderen gedrag en daardoor leidt een hoger tarief niet automatisch tot een evenredig hogere opbrengst. Bij een tarief van 0% is de opbrengst logischerwijs nul, maar bij een tarief van 100% wordt de opbrengst waarschijnlijk eveneens nul. En daartussen verandert het gedrag van mensen mee met de tarieven die veranderen. Kijk bijvoorbeeld naar de accijnzen op tabak. Dat is ook een vorm van belasting, waarvan de opbrengst inmiddels steeds zwaarder terugloopt naarmate die belasting verhoogd wordt. Het gevolg: minder inkomsten, terwijl die op papier in verband met die belastingstijging wel ingeboekt zijn. Mensen passen hun gedrag simpelweg aan als gevolg van totaal doorgeschoten heffingen. Het kabinet lijkt deze werkelijkheid wel te begrijpen wanneer het om tabak gaat, maar lijkt blind voor mogelijke gedragsveranderingen waar het gaat om ondernemen, vermogen of investeringen. En die liggen simpelweg in het verschiet nu het kabinet op z'n zachtst gezegd doorschiet in het heffen van belastingen. Een ander mooi voorbeeld in het verlengde hiervan van een maatregel om een bepaald belastingdoel te bereiken dat juist een tegengestelde werking heeft, zijn de plannen van PRO. We hoorden het Jesse Klaver afgelopen week weer roepen op tv: de allerrijksten moeten betalen. Maar die allerrijksten waar PRO het over heeft, passen zich aan. Ze verplaatsen structuren, investeringen of zelfs zichzelf. De rekening verschuift en komt vervolgens te liggen bij de middenklasse en het mkb. Voorzitter. Forum voor Democratie wil geen verschuiving van lasten, geen andere verdeling van dezelfde fiscale pijnpunten. Wij willen het fundamenteel anders: een kleinere Staat, een eenvoudig belastingstelsel en het fundamentele recht om iets over te houden. Werk moet lonen. Ondernemerschap moet de ruimte krijgen. Bezit moet worden beschermd en het dagelijks leven moet betaalbaar, vrij en veilig blijven. Voorzitter. Ik noemde het zojuist al: Nederland kan met een beetje politieke wil en moed 50 miljard vrijspelen. Laten we eens concreet maken wat we nou met die 50 miljard zouden kunnen doen. Houd u vast! Het verlagen van de hoge btw van 21% naar 19%: 8,5 miljard. Het verlagen van de lage btw van 9% naar 6%: 4 miljard. Het halveren van de brandstofaccijnzen: 3,4 miljard. Het terugbrengen van de energiebelasting op gas van €0,73 naar €0,17 per kubieke meter: 3,8 miljard. Het volledig afschaffen van box 3: 11,6 miljard. De erf- en schenkbelasting beëindigen: 4,5 miljard. Al die maatregelen tellen gezamenlijk op tot 35,8 miljard. Dan houden we dus ook nog eens 14,2 miljard euro over om de tarieven van de inkomstenbelasting te verlagen. Stel nou dat we de eerste twee schijven beide met 2,8% verlagen, dan zou dat ongeveer 14 miljard kosten. Nou geweldig, want dan gaat werken ook nog eens lonen! Dat is wat je met dat geld zou kunnen doen. Lagere belasting op werk. Lagere belasting in de winkel. Lagere lasten aan de pomp en op de energierekening. Geen vermogensbelasting. Geen belasting op wat ouders hun kinderen nalaten. Het kan gewoon. Je kunt gewoon dingen doen, geef ik het kabinet maar mee. Voorzitter. Dit debat over het Belastingplan gaat, hoe je het ook wendt of keert, wat ons betreft uiteindelijk niet over getalletjes, cijfertjes of een plusje hier of een minnetje daar. Het gaat over de verhouding tussen burger en overheid. Over de vraag of de Nederlander een vrij mens is, die een beperkt maar redelijk deel van zijn inkomen afdraagt voor gezamenlijke prioriteiten als zorg, onderwijs, defensie, politie en infrastructuur, of dat het een belastingplichtige onderdaan van de rijksoverheid is, die slechts mag houden wat na alle politieke ambities toevallig overblijft. FVD kiest vol overtuiging voor het eerste, maar het heeft er alle schijn van dat het kabinet voor het tweede kiest, net zoals al die voorgaande kabinetten dat deden. Nederland is niet voor niets al tientallen jaren in verval, maar natuurlijk is er hoop. Want Forum voor Democratie kiest voor de Nederlander, voor de verpleegkundige die de extra gewerkte weekenddienst wil zien lonen, voor de startende installateur die de kans moet krijgen iets uit de grond te stampen, voor de ondernemer met een eigen bv die erop moet kunnen vertrouwen dat de overheid niet halverwege het spel de regels verandert, voor de kleine belegger die iedere maand €500 opzijzet om vermogen op te bouwen, voor de bloemist en bollenteler die hun klanten en personeel niet willen verliezen door een btw-verhoging, voor de Nederlander die werkt, onderneemt, investeert, verantwoordelijkheid neemt of heeft genomen, en daar ook zelf de welvaartsvruchten van moet kunnen plukken. Voorzitter. Wat een Nederlander verdient, is van hem of haar. Wat een gezin spaart, is van dat gezin. Wat een ondernemer opbouwt, is van die ondernemer. Wat ouders nalaten, is van hun kinderen. Dat is ons uitgangspunt en daarmee lijken wij mijlenver van de koers van Jetten & co. af te staan. FVD zal nooit instemmen met een belastingplan dat werken structureel zwaarder belast, zo'n beetje alle aspecten van het leven duurder maakt, ondernemers in de weg zit en mensen die iets opbouwen, verdienen of succesvol zijn genadeloos afstraft. Nederland heeft geen behoefte aan een betere verdeling van lasten. Nederland heeft behoefte aan een kleinere Staat en lagere belastingen. Laat Nederlanders weer geld verdienen zonder zich daarvoor te hoeven verontschuldigen. Laat hen sparen en beleggen zonder gestraft te worden. Laat hen ondernemen in alle vrijheid. Laat hen succes nastreven en welvaart najagen. Het kan wel, maar niet zoals het kabinet en links Nederland het willen. Wat wij wel nodig hebben: veel minder regels, veel minder bureaucratie, veel minder ambtenaren. Wat wij nodig hebben, is een overheid die Nederlanders met rust laat, maar hun eigendom beschermt en de belastindruk verlaagt. Wat we nodig hebben is een wederopstanding — een Nederland waarin de Staat zich terugtrekt uit de levens van mensen, waarin de Nederlander weer centraal staat en het maatschappelijk middenveld, de gemeenschap, weer het stralend middelpunt van de natie is. Voorzitter. Wat wij nodig hebben, is een Nederland dat weer kan floreren en daarvoor alle ruimte krijgt. Dat is het Nederland van Forum voor Democratie, maar overduidelijk niet het Nederland van D66, VVD en CDA. Dank u wel.