Tijs Tijs van den Brink

Kansspelen

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u wel, voorzitter. Ik had bij de voorbereiding van dit debat een enorme aha-erlebnis. Eerder dit jaar debatteerden we over drugs, mensenhandel en prostitutie; u had het er beiden net ook over. Ook daar is, net als bij gokken, sprake van een min of meer legale wereld en een vermoedelijk veel grotere illegale wereld. De vraag is steeds waar je als overheid goed aan doet. Een deel van de mensheid wil drugs gebruiken, betaalde seks hebben en gokken, maar de schade is enorm: verslavingsinstellingen zitten vol met drugsverslaafden, mensenhandelaren verdienen grof geld aan het uitbuiten van vaak kwetsbare vrouwen en het aantal gokverslaafden is sinds de legalisering van online gokken sterk toegenomen. Wat je als overheid ook doet, dit soort dingen gemakkelijker bereikbaar maken, is wat het CDA betreft niet de goede weg. Dat leidt tot meer slachtoffers. De gokmarkt is daar op dit moment misschien wel het duidelijkste voorbeeld van. Ik heb een aantal vragen over de voorgestelde maatregelen. We zijn blij dat het kabinet reclame voor online gokken gaat verbieden. Velen zeiden dat al bij de legalisering. Inmiddels staat vast dat daarbij grote fouten zijn gemaakt. Tegelijk zien wij dat de legale aanbieders de grenzen van de wet opzoeken, bijvoorbeeld met influencers die gokken aantrekkelijk maken. Kan de staatssecretaris bevestigen dat dit onder het reclameverbod valt? Welke consequenties hebben overtredingen voor gokaanbieders en influencers? Voorzitter. De staatssecretaris onderzoekt of het beperken van het aantal vergunningen voor onlinegokaanbieders kan bijdragen aan extra bescherming van spelers. Ook dat vinden wij een goed idee. In 2021 zijn vergunningen verleend voor vijf jaar. Die lopen per 1 oktober af. Dat is al heel snel, binnen een maand. Wat kan de staatssecretaris voor dat moment doen? Je zou zeggen dat dit het moment is om het aantal vergunningen te beperken. Of kunnen verleende vergunningen worden herzien als blijkt dat beperking wenselijk is? Wat vindt de staatssecretaris van het idee om aan alle legale aanbieders één toegangsportaal toe te wijzen? Dan is het direct duidelijk wat legaal is en wat niet. Via zo'n portaal kan je dan een basisaccount aanmaken met een speellimiet, een draagkrachttoets en betere signalering van problematisch gedrag. Ik ben heel benieuwd hoe de staatssecretaris dat ziet. Verder heeft de staatssecretaris aangegeven nu geen hogere minimumleeftijd voor online gokken in te voeren. Een leeftijdsverhoging wordt opnieuw overwogen als de aanpak van illegaal aanbod succesvol blijkt. Het zal geen verrassing zijn dat het CDA dit teleurstellend vindt. Wanneer spreekt de staatssecretaris van een succesvolle aanpak? De heer Van Dijk vroeg dat net ook. Op welke termijn verwacht ze de leeftijdsverhoging opnieuw te kunnen beoordelen? Voorzitter. Illegale aanbieders trekken zich weinig aan van Nederlandse en Europese regels. Malta heeft een van de grootste onlinegokindustrieën ter wereld. In 2023 is daar Bill 55 aangenomen, waarmee uitspraken van rechters uit andere lidstaten waarin Maltese gokbedrijven worden veroordeeld tot terugbetaling van gokkers, worden genegeerd. In april 2024 is een voorstel aangenomen om Malta hierop samen met andere Europese lidstaten aan te spreken en maatregelen te nemen tegen illegale buitenlandse casino's. Hoe staat het met de uitvoering daarvan? Welke stappen zijn er richting Malta gezet? Dat zou ik graag van de staatssecretaris horen. Bent u bereid om ook in Europa het gesprek aan te gaan over de minimumleeftijd voor online gokken? Ziet u ook een bredere mogelijkheid voor Europese samenwerking bij de aanpak van online gokken door minderjarigen? Voorzitter. De ATKM — die is ook al eerder genoemd — kan verwijderbevelen uitvaardigen, waardoor websites binnen enkele uren strafbare content moeten verwijderen. Waarom beschikt de Kansspelautoriteit niet over een vergelijkbare bevoegdheid voor illegaal online aanbod? Al in 2016 stelde mijn voorganger, mevrouw Van Toorenburg, voor om de Kansspelautoriteit de bevoegdheid te geven om illegale gokapps te laten verwijderen. Tot op heden zien we daar weinig van terug. Heeft de Ksa deze bevoegdheid inmiddels wel, en, zo ja, hoeveel illegale gokapps zijn de afgelopen jaren offline gehaald? Nog een aha-erlebnis. De Kansspelautoriteit heeft tussen 1 mei en 15 mei maar liefst 15.000 verwijderverzoeken bij Meta ingediend voor illegale content. Dat zijn zorgwekkende en indrukwekkende aantallen. De illegale gokmarkt is nog altijd stevig aanwezig op de sociale media, net als drugs en sekswerk. Zijn platforms als Meta zich voldoende bewust van hun verantwoordelijkheid? In hoeverre nemen financiële instellingen hun verantwoordelijkheden om criminele en illegale aanbieders het zo moeilijk mogelijk te maken? Tot slot. Kwetsbare mensen moeten beter worden beschermd tegen de risico's van online gokken. De aangekondigde maatregelen zijn een stap vooruit, maar voor het CDA blijft de inzet helder: minder verleiding, betere bescherming en een veel hardere aanpak van illegale aanbieders. Dank u wel, voorzitter.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Volgens mij heb ik mijn teleurstelling uitgesproken over de maatregel. Dat is wat anders dan begrip, althans bij mij thuis. Als ik ergens teleurgesteld over ben, zeggen mijn kinderen niet: wat fijn dat je het begrijpt, papa. Het is niet verdwenen. De staatssecretaris heeft het in de brief opgeschreven. Wij zijn er niet enthousiast over, want wij zouden graag zien dat die leeftijdsverhoging er wel komt. We zijn wel bereid om te luisteren naar de argumenten van de staatssecretaris. Ik vond de brief nog niet heel overtuigend, maar we gaan in de antwoorden op onze vragen vast horen hoe de staatssecretaris ernaar kijkt.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Begrijp ik goed dat u zegt dat we .nl-sites nu al op zwart kunnen zetten, maar dat dat voor sites met een andere uitgang nog niet kan, dat u daar een andere grondslag voor nodig hebt en dat de ATKM dat op dit moment wel kan, bij kinderpornografisch materiaal bijvoorbeeld? Begrijp ik dat goed?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik snap wat u zegt en daar ben ik blij mee. Mijn vraag zou wel zijn: als ze binnenkort, vanaf 1 oktober, een nieuwe vergunning krijgen, loopt die dan weer automatisch vijf jaar? Of zegt u: we kunnen nu aangeven dat we die vergunning willen beperken en dan kunnen we die in de tussentijd, binnen die vijf jaar, misschien intrekken?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ook een organisatie als het Trimbos-instituut is vrij stellig in de bewering dat het wél helpt als je het nu doet. Ook is er volgens mij vrij algemeen wetenschappelijk onderzoek, ook over drugs en alcohol, dat aantoont dat als je dit soort dingen normeert, het niet leidt tot het verdwijnen van het gebruik van dit soort dingen, maar tot uitstel daarvan. Dus op welk punt ziet het Trimbos-instituut het dan verkeerd volgens u?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ook namens mij veel dank aan de staatssecretaris voor uw betrokken betoog. Heel fijn; dank u wel daarvoor. Ook zijn wij graag bereid in te gaan op uw aanbod om met de ChristenUnie, SP, SGP en ons te praten. Ik zou het heel erg vinden als dat tot vertraging leidt. Als het moet, doen we het vanavond nog en anders zegt u maar wanneer u ons nodig heeft, want hoe eerder, hoe beter. Ten aanzien van de leeftijd ben ik nog niet overtuigd. Als u nog meer argumenten of onderzoeken heeft, hou ik mij daarvoor aanbevolen. Maar als zo veel mensen wél zeggen dat ze dit in dat geval toch maar niet gaan doen, dan is dat wel een sterk argument. Ik sta dus open voor argumenten, maar ben nu nog niet overtuigd. Tot slot. Het leukste idee van mijzelf — het was niet van mijzelf, dus durf ik het te zeggen — was om alle legale aanbieders via één toegangsportaal te laten werken. Ik ben nog wel benieuwd naar uw reactie daarop, want dan is in één klap duidelijk wat legaal en wat illegaal is. Als dat technisch kan, zou dat fantastisch zijn.