Tijs Tijs van den Brink

Mensenhandel en prostitutie

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Marina zit op de rand van haar bed met tranen in haar ogen. Een halfuur geleden is de politie binnengekomen in het appartement in een grote stad in ons land van waaruit zij samen met een andere Zuid-Amerikaanse vrouw haar diensten aanbiedt. Wie rondkijkt, ziet het meteen: hier woont een man. Maar die is nergens te bekennen. Er zijn wel twee vrouwen die seksuele diensten aanbieden. De politie maakte een afspraak naar aanleiding van een online seksadvertentie. Dagelijks bieden honderden, soms duizenden vrouwen hun diensten aan via dit soort sites. Meer dan de helft komt uit Latijns-Amerika of Azië, en in de praktijk betekent dat vaak dat zij illegaal in Nederland verblijven en werken zonder vergunning, wat hun positie uiterst kwetsbaar maakt. Marina krijgt na de controle 28 dagen om het land te verlaten. Maar de kans dat haar diensten morgen alweer via een andere website en vanuit een andere plaats worden aangeboden, is groot. Zo werkt deze sector. Voorzitter. Mensenhandel is een van de meest ontwrichtende vormen van ondermijning van de menselijke waardigheid. Achter gesloten deuren en steeds vaker online worden slachtoffers uitgebuit, verkracht, onder druk gezet en misleid. Voor het CDA staat voorop dat niemand tot handelswaar mag worden gereduceerd. Er is hier sprake van een zeer zorgelijke groep sekswerkers, vaak verslaafd, financieel gedwongen, verstandelijk beperkt of een combinatie daarvan. Uitbuiting is hier altijd dichtbij. Daarom moeten er twee dingen gebeuren: slachtoffers van uitbuiting beter beschermen en daders effectiever aanpakken. Om met dat laatste te beginnen: de afstemming tussen gemeenten en politie kan en moet beter. Het Haags Economisch Interventie Team laat zien wat werkt. 27 gemeenten werken samen met de politie om echt een vuist te maken tegen uitbuiting en ondermijning. Door die schaal is er voldoende expertise om verschil te maken. Enkele vragen. Wilt u organiseren dat ook andere regio's zo gaan samenwerken, zodat een strenge aanpak niet leidt tot verplaatsing naar de volgende gemeente? Hoe kijkt u aan tegen een nationaal coördinator die regie kan brengen? Is dat nodig of kunt u zelf die rol oppakken en zorgen voor een stevigere aanpak? Voorzitter. Veel slachtoffers doen geen aangifte uit angst en schaamte. Soms zijn er wel signalen maar onvoldoende aanknopingspunten om in te grijpen. Hoe kunnen deze slachtoffers toch geholpen worden? Kunt u bevorderen dat er eerder kan worden ingegrepen, ook bij geringe vermoedens van mensenhandel? De wereld van mensenhandel is in tien jaar tijd sterk veranderd. Seksuele uitbuiting verschuift naar online platforms. Toezicht en handhaving blijven achter en Europol waarschuwt voor de groei van online georganiseerde mensenhandel. Wat het CDA betreft moet de vrijblijvendheid stoppen. Platforms die verdienen aan seksadvertenties kunnen niet wegkijken. Banken melden ongebruikelijke transacties en techbedrijven moeten optreden tegen online misbruik. Waarom geldt die verantwoordelijkheid niet voor deze platforms? In België geldt een meld- en informatieplicht voor platforms met seksadvertenties. Aanbieders moeten onder meer ID-gegevens, een recente foto, een telefoonnummer en betalingsinformatie vastleggen. Ziet de minister mogelijkheden om dit ook in Nederland wettelijk vast te leggen? Voor wat betreft de opvang: het rapport Tussen hoop en onmacht is schokkend en glashelder. Dit moet beter. Deelt de minister onze mening dat de opvang van slachtoffers van mensenhandel tekortschiet? Welke stappen worden gezet om het aantal veilige en gespecialiseerde plekken uit te breiden? Bent u bereid — het werd al eerder gevraagd — om landelijke regie te organiseren voor opvang en doorverwijzing, zodat slachtoffers niet afhankelijk zijn van een regio? Voorzitter. Mijn voorganger Harmen Krul vroeg al jaren aandacht voor misstanden in de Nederlandse porno-industrie. Inmiddels loopt er een WODC-onderzoek maar dat gaat traag. Wat is de stand van zaken en wanneer volgt afronding? Is de minister bereid om ook hierin sneller stappen te zetten om slachtoffers te beschermen? Tot slot. In de afgelopen weken en maanden ben ik in de hulpverlening rond deze sector maar ook bij de politie en veel gemeenten veel mensen tegengekomen die dolgraag het verschil willen maken voor megakwetsbare vrouwen en mannen in de seksindustrie. Ik doe vandaag een dringend beroep op beide ministers om al deze mensen in staat te stellen, daadwerkelijk verschil te maken. De problemen zijn helder, de oplossingsrichtingen meestal ook. Maak van dit onderwerp een prioriteit en ga aan de slag. De uitbuiting is te gruwelijk en verdrietig om voort te laten bestaan. Dank u wel.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik denk dat er nu op vrijwillige basis al wel veel gebeurt via convenanten. Wij zien dat dit onvoldoende werkt. Daarom mijn vraag aan de minister of het mogelijk is om dat wettelijk te regelen. Het zou heel mooi zijn als je die hosts zou vragen om een aantal gegevens vast te leggen van de mensen die daarop adverteren, zodat je, als dingen misgaan, weet om welke vrouwen het gaat. Maar dan kunnen ze het daar ook bijvoorbeeld melden als klanten zich misdragen. Dat kan beide kanten op werken, wat ons betreft.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik heb een vraag over de reikwijdte van de verhoging van die leeftijd. Op pagina 2 van de brief van 13 mei wordt namelijk ineens een onderscheid gemaakt tussen prostituee en sekswerker, wat mij niet helemaal helder is. Kunt u uitleggen wat dan precies het verschil is? Mijn vraag is vooral: geldt die leeftijdsverhoging ook voor onlinesekswerk?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ja, dan ga ik toch een vervolgvraag stellen. Wat is de reden om daar anders over te denken? Want volgens mij zijn jonge vrouwen die dat doen minstens zo kwetsbaar.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik deel de urgentie die meneer Mohandis hier etaleert. U zegt dat u nog aan het uitzoeken bent hoe u precies gaat reageren, maar u heeft kennelijk al wel de beslissing genomen dat u het zelf gaat doen en niet een coördinator gaat aanstellen. Mijn vraag is wat de afweging daarin is.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat kan dus ook via een coördinator zijn?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ook van mijn kant dank aan beide ministers voor de antwoorden. Ik ben blij met het antwoord op mijn vraag over de porno-industrie en met de vierde partij die de geringste aanwijzing of het geringste vermoeden kan onderzoeken. Ik heb nog drie punten openstaan. Ik begin met het verschil tussen sekswerk en prostitutie, zoals dat gemaakt wordt in de brief. Ik ben heel benieuwd waar dat vandaan komt. In het coalitieakkoord wordt volgens mij gewoon gesproken over sekswerk. Wat mij betreft mag u heroverwegen of u dat wel zo in het begin van de wetgeving wilt laten staan. Dan de websites. U zegt: er wordt wel veel gemeld door die websites. Ik hoor daar andere verhalen over, namelijk dat er heel weinig wordt gemeld. Wat mij betreft moet de vrijblijvendheid daar echt vanaf. Ik wil vragen of u kunt bekijken hoe u dat meer kunt stimuleren. Eigenlijk geldt een beetje hetzelfde bij wat u zei over HEIT. Ik denk dat wij ongeveer op dezelfde missie zijn geweest. Ik herkende de verhalen die u vertelde. U zegt: er gebeurt daar meer zegenrijk werk, want er komen meer mensen langs. Maar is daar iets meer druk op te zetten, zodat regio's echt zo gaan functioneren? Anders blijft het namelijk zo vrijblijvend. Dat waren mijn punten.