Tijs Tijs van den Brink

Justitieketen van het Caribisch deel van het Koninkrijk

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u wel, voorzitter. Goedemorgen. Bon dia. Goed dat we vandaag met deze commissie spreken over het Caribisch deel van het Koninkrijk en dan meer specifiek over de justitiële keten. Dat betekent onder andere het gevangeniswezen, de politie, criminaliteitsbestrijding en de rechtspraak. De eilanden van het Caribisch deel zijn onderdeel van ons Koninkrijk, dus dat betekent dat we met hen en met de uitdagingen die daar spelen in verbinding moeten blijven staan. Een van de grootste uitdagingen is, net als in het Europese deel van Nederland, de aanpak van de capaciteitstekorten in het gevangeniswezen en het tegengaan van criminaliteit en ondermijning. Op die onderwerpen zal ik mij vandaag dan ook richten. Onderdeel van de criminaliteitsbestrijding is ook de aanpak van illegaal online gokken. In Europees Nederland komen we hier vaak over te spreken, maar uit onderzoek blijkt dat er ook illegale gokaanbieders op Curaçao actief zijn, die hun diensten aanbieden in Europa. Eind 2024 is daar de Landsverordening aangenomen, waardoor online gokken werd gelegaliseerd. Mijn vraag daarover is: in hoeverre worden gokkers daar beschermd en wordt kennis gedeeld vanuit Europees Nederland en de Europese regelgeving rondom online kansspelen? Zijn er resultaten bekend over het aantal online gokkers sinds de legalisering? Hoe verloopt de bescherming van het aantal gokkers tegen verslavingen? Voorzitter. Dan de capaciteitstekorten in detentie. Op Bonaire staat een justitiële inrichting die al geruime tijd kampt met een tekort aan plekken. Aruba en Curaçao hebben ieder een eigen gevangenis, waar ook cellentekorten zijn. Op Sint-Maarten is begin dit jaar gestart met de bouw van een nieuwe gevangenis. Vorig jaar luidde de Raad voor de Strafrechtstoepassing en Jeugdbescherming de noodklok vanwege de onveiligheid en de slechte waarborging van mensenrechten in deze gevangenissen. Wat is daar nu de situatie? Wanneer wordt de nieuwe gevangenis geopend? Hoe staat het met de detentiecapaciteit op Curaçao nadat er in 2024 een beroep is gedaan op artikel 36 van het Statuut? Zijn de detentiefaciliteiten daar inmiddels verbeterd? Kan de minister ingaan op de algehele tekorten in detentie in het Caribisch deel van het Koninkrijk? Welke maatregelen zijn genomen of worden genomen om de druk te laten afnemen? Voorzitter. Het tegengaan van de tekorten in het gevangeniswezen houdt ook verband met de aanpak van criminaliteit in den brede. Misdaad mag niet lonen, maar de uitdagingen zijn groot. Het Caribisch gebied is gevoelig voor drugshandel over zee. In 2025 hebben de marineschepen bijna 19.000 kilo drugs onderschept. De Caribische regio blijft een doorvoerhaven voor drugs. In februari is er begonnen met de zogeheten "War Rooms" om georganiseerde criminaliteit te bestrijden. Politie, Kustwacht, marechaussee en het Recherche Samenwerkingsteam werken samen vanuit één plek. Dat bleek heel succesvol te zijn. Toch vinden criminelen altijd manieren om hun routes en methodes te verleggen. Hoe zorgen wij ervoor dat wij ze voor kunnen blijven? Hoe verloopt het toezicht in de havens nu criminelen die ook vaker willen omzeilen? De War Rooms worden ervaren als een doorbraak, zowel door de praktische resultaten als door het toenemen van vertrouwen. Worden de War Rooms inderdaad een vast terugkerend onderdeel van de strijd tegen de criminaliteit? Wanneer starten de volgende edities, is mijn vraag. Het CDA juicht toe dat binnen het Caribisch deel van het Koninkrijk bredere afspraken worden gemaakt over samenwerking rondom het versterken van de rechtsstaat en de bestrijding van ondermijning. Welke initiatieven lopen er op dit moment om die samenwerking intensief te houden en waar nodig te intensiveren? Dank u wel, voorzitter.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik deel die zorg en ik ben heel benieuwd naar de reactie van de regering. We moeten kijken hoe de verhoudingen precies liggen en wat we zouden kunnen doen. Maar ik ben voor alles wat we kunnen doen om er iets tegen te doen.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Het ging net iets te snel. Ik denk dat ik het antwoord heb gemist, maar ik stel de vraag toch nog even: zijn er resultaten bekend van het aantal onlinegokkers sinds de legalisering?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Beide.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik zal het kort houden. Ik was vergeten te vertellen dat ik mevrouw Straatman vervang vandaag. Ik heb dus veel geleerd.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat is het geval. Ik heb één aanvullende vraag aan de minister. Die gaat met name over drugs. U zei: het is een doorvoerhaven. Aan de andere kant had u vooral successen te melden over hoeveel cocaïne er is gepakt. Mijn vraag is: hebben we voldoende zicht en grip op wat er via de eilanden in onze richting komt qua drugs?