Tijs Tijs van den Brink

EU-dimensie Koninkrijksrelaties

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u, voorzitter. Ik had de oekaze van drie minuten niet meegekregen, dus ik ga dat niet redden. Maar ik stop gewoon als u zegt dat ik moet stoppen met praten. Dag, voorzitter. Bon dia. Hartelijk welkom aan iedereen die dit debat volgt. Mooi dat u kijkt. Vandaag gaat het over de relatie van het Nederlands Caribisch deel van het Koninkrijk met de Europese Unie. Een van de onderwerpen op de agenda is het onderzoek van de universiteit van Curaçao naar de voor- en nadelen van verschillende EU-statussen voor de eilanden, LGO en UPG. Het is eigenlijk iets te vroeg, want we hebben nog geen kabinetsreactie. Maar goed, we hebben al wel een aantal vragen bedacht voor de staatssecretaris. Voor ons is goed contact met de eilanden zelf van belang. Hebben zij zelf een voorkeur voor een van de statussen? We vertrouwen erop dat de staatssecretaris daarover goed in contact is met de eilanden. Klopt dat? De volgende vraag is of we op dit moment voldoende uit de huidige LGO weten te halen. Deze commissie heeft daar al eerder aandacht voor gehad. Toen bleek dat de eilanden tegen belemmeringen aanlopen bij bijvoorbeeld het binnenhalen van fondsen. Dat zijn belemmeringen die niet direct zullen verdwijnen als de eilanden een andere status krijgen. Denk aan een tekort aan ambtelijke capaciteit en het niet kunnen bieden van cofinanciering. Dan kan je je dus afvragen: als het nu al niet lukt om optimaal gebruik te maken van de mogelijkheden, waarom zou dat dan wel lukken met een andere status? Mijn vraag aan de staatssecretaris is wat de regering doet om de eilanden te helpen om Europese financiering aan te trekken. Is de regering bereid om slim te kijken waar Nederlandse gelden maximaal efficiënt ingezet kunnen worden door ze te combineren met Europese gelden, die cofinanciering vereisen? Denk aan de milieuproblematiek rondom Selibon, waar we morgen over praten. In de meest recente brief lazen we dat we sinds 2023 een speciaal gezantschap hebben voor de BES-eilanden dat ondersteuning biedt bij het aantrekken van de EU-subsidies. Heeft dat zijn vruchten afgeworpen, zou mijn vraag zijn. Daarnaast is het ook belangrijk om te kijken of een nieuwe status haalbaar is qua uitvoeringscapaciteit. Er zal nog meer Europees beleid geïmplementeerd moeten worden. We vertrouwen erop dat dat aspect meegenomen wordt in de kabinetsreactie. Dan het Meerjarig Financieel Kader van de EU, waarin ook een nieuw LGO-besluit gaat vallen. Dat is een belangrijk onderwerp. Er kunnen veel investeringen loskomen. In het huidige MFK is 80 miljoen beschikbaar voor de eilanden van het Koninkrijk. Wat verwacht de staatssecretaris van het nieuwe MFK? De leenfaciliteit lijkt op zich wenselijk en goed, maar staat of valt natuurlijk met de kleine lettertjes. Zet Nederland erop in dat een LGO alleen met voorafgaande instemming van de betrokken lidstaat gebruik kan maken van de Europese leenfaciliteit of is dit naar het oordeel van de staatssecretaris niet nodig? Eigenlijk is de achterliggende vraag hierbij ook hoe het staat met de garantstelling. Wordt Nederland verantwoordelijk voor wat de andere landen in het Koninkrijk doen? Ik kan me voorstellen dat als dat niet zo is, Nederlandse toestemming minder relevant wordt. Het belangrijkste voor het CDA hierin is dat we er met z'n allen in weten te slagen om middelen binnen te halen om de kwaliteit van leven op de eilanden te bevorderen. Ik heb nog een aantal vragen aan de staatssecretaris over wat daarvoor nodig is. Is aanvullende ondersteuning nodig voor met name de kleinere eilanden om projecten te ontwikkelen die in aanmerking komen voor financiering uit het LGO-besluit, de Global Gateway of andere EU-instrumenten? Hoe wordt voorkomen dat de nadruk op financierbare en relatief grote projecten ertoe leidt dat kleine ngo's, waaronder die op Saba en Sint-Eustatius, minder goed toegang krijgen tot Europese investeringsmogelijkheden? De landspakketten staan vandaag ook op de agenda …

De heer Tijs van den Brink (CDA): Yappa yappa yappa. Dank u wel.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat laatste deel ik natuurlijk met u. Waarom lukt het nu niet om eruit te halen wat erin zit?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik heb geen aanvullende vragen, voorzitter. Veel dank voor de altijd vrolijke beantwoording.