Tijs Tijs van den Brink

Begrotingen Koninkrijksrelaties en BES-fonds 2027

De heer Tijs van den Brink (CDA): U zegt dekking te hebben gevonden, mevrouw Dijk. Ik heb uw amendement bestudeerd. Ik kon niet vinden waar u het vandaan haalt. Zou u dat nog kunnen toelichten?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat is dezelfde vraag als aan mevrouw Dijk. U wilt €200.000 extra voor weerbaarheid. Waar haalt u die vandaan?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat gaat dan om geld dat dus niet wordt uitgegeven aan onderzoeken terwijl dat er wel voor bedoeld was. Heb ik dat goed begrepen?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Goedenavond, bon dia. Ook namens de CDA-fractie een hartelijke felicitatie aan meneer Ceder. Ik zou de rol van de man bij de zwangerschap toch iets belangrijker achten dan alleen de verwekking. Maar goed, dat is kennelijk de opvatting van de VVD-fractie.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Vandaag spraken we over het Caribisch deel van het Koninkrijk en hoe wij vanuit Nederland ons daartoe verhouden. Voor het CDA geldt dat we hechte banden nastreven met de andere landen uit het Koninkrijk, sociaal, cultureel en economisch. Dat betekent ook dat we de BES-eilanden echt als een volwaardig onderdeel van Nederland beschouwen, hoewel de situatie in Caribisch Nederland anders is dan hier. Dat vraagt om specifiek beleid. Voorzitter. De economische situatie in Caribisch Nederland is voor velen niet gemakkelijk. Veel mensen, zeker ook ouderen, leven in armoede. Het CDA is blij met de 30 miljoen uit het coalitieakkoord voor de bestaanszekerheid in Caribisch Nederland. Over de invulling voor volgend jaar zijn we ook te spreken. Er wordt gekozen om te investeren in energie, water en telecominfrastructuur, met als doel de vaste lasten verlagen. Ik zou de staatssecretaris op het hart willen drukken om vooral ook bij de eilanden te rade te gaan waar zij zelf behoefte aan hebben. Wij spraken de eilandsraad van Sint-Eustatius, die hele concrete ideeën heeft over bijvoorbeeld hoe mensen uit de bijstand aan het werk geholpen kunnen worden. Graag hoor ik van de staatssecretaris hoe hij de eilanden betrekt bij zijn plannen. Voorzitter. Ik las in de Sociale Zakenbegroting dat de regering ook werkt aan de bestaanszekerheid van de mensen in Caribisch Nederland. De verhoging van de energietoeslag: 5,25 miljoen. Geld voor kinderen in armoede: 1 miljoen. Noodfonds energie: 2 miljoen. Hartstikke goed dat we dat doen. Ik vraag de staatssecretaris of hij wil waarborgen dat de 30 miljoen uit het coalitieakkoord deze uitgaven niet vervangt, maar echt aanvullend blijft. Dan iets anders. Wat het CDA betreft mag er meer aandacht worden besteed aan het één zijn van het Koninkrijk. Dat begint al op school, in de publieke ruimte. In dat kader zou ik een idee met u willen delen. We hebben bij onderwijs in Nederland de kaart van Nederland hangen. Daar staan de Caribische eilanden zelden op. Is het mogelijk om er op een of andere manier de standaard van te maken dat als er een kaart in een aardrijkskundelokaal hangt — daar zal dat meestal zijn — dan ook de Caribische delen van het Koninkrijk daar te zien zijn? Welke mogelijkheden ziet de staatssecretaris om het gebruik daarvan te bevorderen? Wat ons overigens steevast opvalt in de gesprekken met de eilandsraden, is dat men vaak een informatieachterstand ervaart. We snappen dat het ingewikkeld is, dat iedereen zijn eigen verantwoordelijkheid en rol heeft en dat het ook een verantwoordelijkheid is van de bestuurscolleges daar, maar toch. Kan de staatssecretaris zijn licht laten schijnen over een verbetering van die situatie? Zou het een idee zijn om de eilanden bijvoorbeeld op de hoogte te stellen van relevante Kamerbrieven? Dan kom ik bij de Hoogrisicolijst van de Algemene Rekenkamer. Die ga ik niet helemaal aflopen, maar ik wil wel even stilstaan bij de bevolkingsgroei in Caribisch Nederland, specifiek op Bonaire. De groei daar wordt "explosief" genoemd. In de Vishon Boneiru 2050 wordt dan ook niet voor niets voorgesteld om de bevolkingsgroei fors af te remmen. Bonaire wil beleid om meer grip te krijgen op migratie en ziet daarin ook een rol voor het Rijk: meer regie op wie zich op het eiland mag vestigen. Wat vindt de staatssecretaris van die vishon? Is de staatssecretaris bereid in kaart te brengen op welke manier Nederland daarbij kan helpen? Een ander punt van zorg is het gokbeleid. Is de staatssecretaris in het kader van de schuldhulpverlening en de verslavingszorg bereid de aard en omvang van het kansspelenaanbod en de deelname daaraan in Caribisch Nederland in kaart te brengen? Kunnen we in de bestrijding van het gokken dezelfde maatregelen nemen als in Europees Nederland? Daarmee is mijn tijd op. Ik dank u wel.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik wacht de appreciatie van de staatssecretaris af. Mevrouw Dijk zegt: ik wil het aan UNICEF geven. U zegt: ik wil het aan weerbaarheid geven. Ik vind het in beide gevallen heel weinig geld, dus ik ben heel benieuwd wat je bijvoorbeeld echt aan de weerbaarheid kan doen met dat geld. Daar hoor ik graag de appreciatie van de staatssecretaris van. Volgens mij heeft u zelf ook aan hem gevraagd wat we daar eigenlijk mee kunnen doen. Daar ben ik benieuwd naar. Daarvan zal ik uiteindelijk mijn keuze laten afhangen.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Dat zou misschien een bijdrage leveren, maar de suggestie is dat ze niet gelijkwaardig behandeld worden. Ik denk dat ze wel gelijkwaardig behandeld worden, maar in de praktijk niet gelijk, want er zijn verschillen tussen daar en hier. Dat is volgens mij al zestien jaar lang een probleem. We proberen daar zo goed en zo kwaad als het gaat telkens een stapje in te zetten en dat is ook nu weer gebeurd. Zo komen we steeds dichter bij gelijkheid, maar daar zijn we nog niet. Het zal denk ik ook moeilijk zijn om daar te komen, omdat de omstandigheden gewoon heel verschillend zijn.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik heb zojuist gezegd dat ik tevreden ben over de besteding van die 30 miljoen. Waterleidingen worden in Nederland bijvoorbeeld ook niet door het Rijk betaald. Als er een probleem is in een gemeente, dan is het aan de gemeente of aan de provincie om daar wat aan te doen en niet aan de staatssecretaris. Dus waarom zou dat ineens op het eiland waar u het over heeft, anders zijn?

De heer Tijs van den Brink (CDA): Een retorische vraag, ja.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Die zal niet heel erg afwijken van die in eerste termijn. Ik heb gezegd dat ik vind dat het kabinet goed bezig is, dat ik heel blij ben met die 30 miljoen en dat ik vind dat die goed besteed wordt. Op die manier komen we volgens mij dichter bij die gelijkheid.

De heer Tijs van den Brink (CDA): Wat goed!

De heer Tijs van den Brink (CDA): Ik heb gehoord dat we hier overal over mogen praten. Waar we over spreken, mogen we zelf bepalen. Dat is het leuke van de begrotingsbespreking. Ik vraag de staatssecretaris wat hij zou kunnen doen. Ik vraag niet om enorme investeringen. Het gaat om iets kleins en het zou mooi zijn om al bij jonge mensen in ons land in het geheugen en in de hersenpan te griffen dat Nederland niet alleen bestaat uit Europees Nederland, maar ook uit Caribisch Nederland. Wij hopen dat dit idee daaraan een bijdrage kan leveren.