a2f221ee-93de-4a4f-98ce-068d2f35a1e0

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–202428 165Deelnemingenbeleid rijksoverheid24 557KansspelenNr. 427 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-GeneraalDen Haag, 20 juni 2024In het commissiedebat Staatsdeelnemingen van 27 maart 2024(Kamerstuk 28 165, nr. 425) heb ik Kamerlid Van der Lee (GroenLinks-PvdA) toegezegd schriftelijk toe te lichten waarom in het afwegingskaderuit het «Rapport Verkenning Toekomstvarianten NLO»1 (p. 25) het vakjewaarin de effecten op Nederlandse Loterij (NLO) worden beoordeeld inhet geval van een uniform stelsel als toekomstscenario, rood is gekleurd.Van der Lee heeft daarbij ook gevraagd om de achterliggende analyse. Indeze brief ga ik in op deze toezegging.AfwegingskaderOp 15 december 2023 heb ik uw Kamer het rapport gestuurd met daarineen verkenning naar toekomstvarianten voor (alternatief) eigenaarschapvan Nederlandse Loterij. Die verkenning diende om inzichtelijk te makenwat de voor- en nadelen, de mogelijke consequenties en de effecten opbelanghebbenden zijn van verschillende toekomstvarianten. Hiervoor isgebruik gemaakt van een afwegingskader met daarin criteria waarop deverschillende toekomstvarianten worden getoetst. Op pagina’s 25 t/m 30van het verkenningsrapport is een samenvattende tabel inclusieftoelichting van het afwegingskader weergegeven.Uniform (loterij)stelselEén van de toekomstvarianten die in het rapport in kaart is gebracht,betreft de variant van een open, uniform (loterij)stelsel. Een uniformstelsel betekent dat de huidige monopolies voor de prijzenloterijen(Staatsloterij, Lotto) en de open markt voor artikel 3-loterijen (de Goede-doelenloterijen) tot één open stelsel met uniforme vergunningsvoor-waarden worden omgevormd. Dit houdt in dat het verschil in de huidigevergunningsvoorwaarden tussen prijzenloterijen en artikel 3-loterijenkomt te vervallen, en er één vergunningstype komt waarmee al deze1Kamerstukken 2023/24, 28 165, nr. 414, blg-1121106. kst-28165-427ISSN 0921 - 7371’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 165, nr. 4271 loterijen actief worden. Dit betekent onder meer dat voor al deze loterijendezelfde eisen zullen gelden voor wat betreft minimale prijsuitkering enminimale afdrachten aan goede doelen. Dit zou een fundamenteleverandering inhouden ten opzichte van de status quo, waarin prijzenlote-rijen specifiek een hoog minimum prijsuitkeringspercentage kennen enartikel 3-loterijen een hoog minimum afdrachtspercentage.Effect op Nederlandse Loterij als organisatieEén van de criteria waarop de toekomstvarianten getoetst zijn, betreft degevolgen van een bepaalde toekomstvariant voor NLO als organisatie.Hierbij is onderzocht wat NLO’s perspectief is op de implicaties van detoekomstvariant op de onderneming en in hoeverre dit wel of nietondersteunend is aan haar huidige doelen.In het verkenningsrapport is aangegeven dat de toekomstvariant van eenopen uniform stelsel negatieve effecten heeft op NLO als organisatie. Hetis zeer aannemelijk dat in een open uniform stelsel het huidige afdrachts-percentage van de Staatsloterij substantieel hoger komt te liggen dan dehuidige afdracht (minimaal 15% aan de staat). Voor de Staatsloterij, eenprijzenloterij, geldt op dit moment een wettelijk minimaal prijsuitkerings-percentage van 60%. Daarnaast is er een verplichte afdracht in devergunning van 15% richting de staat. Dit laat beperkt ruimte voor deexploitatie van het product (kosten, bedrijfsvoering) binnen de huidige(vergunnings)voorwaarden. Een verdere verhoging van het afdrachtsper-centage zou volgens NLO vervolgens betekenen dat de bestaandepropositie richting de consument moeilijk kan worden gehandhaafd,mogelijk tot een niveau waarin het onhoudbaar wordt om sommigeproducten in de huidige vorm aan te bieden. Dat zou vervolgens ook eennegatief effect hebben op beneficianten. Dit is de reden waarom het vakjerood is gekleurd.Ook onderzoeksbureau SEO heeft eerder, in opdracht van het Ministerievan Justitie en Veiligheid, onderzoek gedaan naar de consequenties vanherinrichting van de loterijmarkt.2 Daarin staat, zoals ook op pagina 67van het verkenningsrapport uiteengezet is, dat NLO in een open uniformstelsel, bij afdrachtspercentages van 25% en 40%, een verwachteomzetdaling van respectievelijk 30% en 47% laat zien. Deze omzetdalingheeft een dermate ingrijpend effect dat, zoals ook reeds benoemd oppagina 86 van het verkenningsrapport, de bestaande propositie richtingde consument niet gehandhaafd kan worden. Dit betekent namelijk datNLO de prijzen (o.a. de jackpot, maar ook de kans op andere prijzen)substantieel zal moeten laten dalen, waarbij de aantrekkelijkheid van hetproduct afneemt, volumes zullen dalen, en de levensvatbaarheid van hethuidige businessmodel onder druk komt. Dit heeft naast een continuïteits-risico voor NLO ook onwenselijke gevolgen voor de uitvoering van hetkansspelbeleid en de kanalisatie van prijzenloterijen.De achterliggende analyse van NLO bevat concurrentiegevoeligeinformatie over de bedrijfsvoering van individuele loterijproducten en isderhalve niet publiekelijk deelbaar.De Staatssecretaris van Financiën,M.L.A. van Rij2Kamerstukken II, 2020/21, 24 557, nr. 175, blg-997006.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, 28 165, nr. 4272