a2f221ee-93de-4a4f-98ce-068d2f35a1e0

Tweede Kamer der Staten-Generaal2Vergaderjaar 2023–2024Aanhangsel van de HandelingenVragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door deregering gegeven antwoorden2016Vragen van het lid Grinwis (ChristenUnie) aan de Staatssecretaris vanFinanciën over het bericht «Spaarders in box 3 mogen oordeel Hoge Raad nietafwachten» (ingezonden 16 mei 2024).Antwoord van Staatssecretaris Van Rij (Financiën – Fiscaliteit enBelastingdienst) (ontvangen 19 juni 2024).Vraag 1Bent u bekend met de inhoud van het artikel «Massaal bezwaar spaardersbox 3» in het Weekblad Fiscaal Recht van 8 mei jongstleden en het artikel«Spaarders in box 3 mogen oordeel Hoge Raad niet afwachten» in het FD van13 mei jongstleden?Antwoord 1Ja.Vraag 2Klopt het dat u nog steeds voornemens bent de definitieve aanslagen over2023 wel aan te houden voor beleggers, maar niet voor spaarders? Klopt hetdat – wanneer de Hoge Raad een voor belastingplichtigen gunstig vonniswijst – dit dus niet vanzelf geldt voor spaarders, omdat hun aanslag dan aldefinitief is?Antwoord 2Ja, dat klopt. In de Kamerbrief van 15 april 2024 is vermeld dat de Belasting-dienst het opleggen van de definitieve aanslagen inkomstenbelasting 2023 zalaanhouden.1 Het gaat dan, net zoals voor belastingjaar 2021 en 2022, omaanslagen met box 3-inkomen dat uit meer bestaat dan banktegoeden. Ik benvan mening dat een rendementspercentage van 0,92% voor banktegoeden in2023, voor spaarders redelijk is. Nagenoeg alle aanslagen inkomstenbelasting2023 van de spaarders box 3 hebben een dagtekening van begin mei 2024,waardoor aanslagen op 6 juni, de datum dat de arresten van de Hoge Raadzijn gewezen, nog niet onherroepelijk vaststonden. De arresten zijn dus ookvan toepassing op deze aanslagen inkomstenbelasting 2023 van spaarders.1Kamerstukken II 2023/24, 32 140, nr. 183. ah-tk-20232024-2016ISSN 0921 - 7398’s-Gravenhage 2024Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel1 Vraag 3, 7, 8 en 9Klopt het dat u in het commissiedebat van 18 april jongstleden over box 3stelde: «(...) Dat is nog een slagje erger, want dat zijn mensen die gewoonnetjes hun belastingbiljet hebben ingevuld, met het volste vertrouwen dat zede wet volgden. Vervolgens komt er een uitspraak waarbij bezwaarmakerswel in het gelijk worden gesteld en niet-bezwaarmakers niet.»Vindt u het op gelijke wijze onrechtvaardig als nu opnieuw de groepniet-bezwaarmakers naast het net vist, op het moment dat een onherroepelijkoordeel van de rechter opnieuw rechtsherstel voor box 3 afdwingt?Bent u bereid, gelet op de spijtbetuiging van uw kant in het debat op 18 apriljongstleden, de rechten van alle belastingplichtigen met box 3-vermogen– inclusief spaarders – veilig te stellen totdat er een onherroepelijke uitspraakvan de rechter ligt?Indien u de vorige vraag met nee beantwoordt, wat is daartoe uw motivering,in het licht van het «doenvermogen» van de burgers als het gaat ombelastingzaken? En bent u bereid om uitgebreid en expliciet ruchtbaarheid tegeven aan het feit dat belastingplichtigen individueel en tijdig bezwaar dienenaan te tekenen tegen hun definitieve aanslag inkomstenbelasting? Welkcommunicatieplan heeft u hierbij voor ogen?Hoe voorkomt u dat belastingplichtigen hier nu opnieuw achter het netvissen? Of accepteert u dat u mogelijk nogmaals «niet rechtvaardig» en op«niet uit te leggen» wijze moet opereren, zoals u in het commissiedebat van18 april stelde over de rol van de wetgever bij het box 3-rechtsherstel?2Antwoord 3, 7, 8 en 9Het klopt dat ik dat in het commissiedebat heb gezegd. Dit was echter geenspijtbetuiging, maar een constatering dat bij deze moeilijke afweging omniet-bezwaarmakers op goede gronden (juridische afbakening, uitvoerings-technische redenen en budgettaire gevolgen) niet te compenseren toch hetrechtsgevoel werd gekrenkt.Afgelopen jaar is ervoor gekozen om de aanslagen van belastingplichtigenmet (ook) overige bezittingen aan te houden.3 Voor spaarders met name sluithet forfait zeer goed aan bij het werkelijke gemiddelde rendement. Derendementen op spaargeld zijn namelijk relatief homogeen. De categorie«overige bezittingen», waarvoor nu één rendementspercentage geldt, bevatechter veel verschillende vermogensbestanddelen met uiteenlopenderendementen.Daarom worden deze aanslagen wel aangehouden. Voor de andere aanslagenis het op dit moment technisch echter niet meer mogelijk om die nu nog aante houden. Echter, doordat de arresten van de Hoge Raad al op 6 juni zijngewezen, staan nagenoeg alle aanslagen op die datum nog niet onherroepe-lijk vast en zullen deze belastingplichtigen niet achter het net vissen. Dezearresten gelden dan namelijk ook voor de aanslagen inkomstenbelasting2023. Over de arresten wordt ook communicatie voorbereid.Vraag 4Kunt u aangeven van hoeveel box 3 belastingplichtigen anno 2023 hetbox 3-vermogen slechts (of grotendeels) uit direct opeisbare tegoeden opbankrekeningen bestaat? Klopt het dat over deze direct opeisbare vergoedingdoorgaans geen of een nihilbedrag aan rente wordt uitgekeerd, terwijlbelastingplichtigen wel worden aangeslagen voor het spaargeldforfait?Antwoord 4Het is voor mij niet mogelijk om te bepalen welk deel van de bank- enspaartegoeden van box 3-belastingplichtigen zien op direct opeisbaretegoeden. Dit onderscheid wordt niet gemaakt in de box 3-aangifte. Hetgenoemde getal van 650.000 belastingplichtigen met slechts of grotendeels21. «... Stel, je hebt een tegenvaller van 4 miljard voor het verleden; ik noem maar wat. Laat jedat in het saldo lopen of ga je dat weer ophalen bij de belastingplichtigen die het aangaat? Wijhebben de vorige keer voor dat laatste gekozen en hebben dat zo gedaan. Als u zou vragen«waar heeft u spijt van, Staatssecretaris», dan is het daarvan. Ik heb m’n begrotingsregelsnetjes gevolgd, maar ik heb wetgeving waarvan de onafhankelijke rechter zei dat die niet goedwas... Mensen hebben te veel belasting betaald. Dat hebben wij weer opgehaald bij diezelfdegroep. Dat is niet rechtvaardig. Dat is niet uit te leggen...»3Kamerstukken II 2022/23, 32 140, nr. 152.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel2 direct opeisbare tegoeden van meer dan het heffingvrije vermogen van€ 57.000 dat bij vraag 5 wordt genoemd, kan ik daarom niet verifiëren ofonderschrijven.Vraag 5Kunt u in dit licht aangeven wat de kosten zouden zijn voor de Belasting-dienst (in termen van menskracht, geld en capaciteit die niet elders ingezetkan worden), indien 650.000 spaarders gedwongen worden individueel entijdig bezwaar aan te tekenen tegen de box 3-heffing in hun aanslag 2023, omzo zeker te stellen dat eventueel rechtsherstel ook op hen van toepassing is?Antwoord 5Indien 650.000 belastingplichtigen bezwaar zouden maken tegen hun aanslag2023, zal dat een fors beslag leggen op de capaciteit van de Belastingdienst.Hoe groot dat beslag zal zijn is, onder andere, afhankelijk van de grondenwaarop bezwaar wordt gemaakt en in welke vorm (aanvullend) herstel dientte worden geboden.Vraag 6Hoeveel belastingplichtigen hebben inmiddels een aanslag inkomstenbelas-ting 2023 ontvangen? Wat is de dagtekening op de aanslag die belastingplich-tigen ontvangen? Vanaf welke datum worden nu individuele bezwaren doorde Belastingdienst afgewezen?Antwoord 6Ruim 278.000 belastingplichtigen bij wie sprake is van een box 3-inkomen datuit enkel bank- en spaartegoeden bestaat, hebben een aanslag inkomstenbe-lasting 2023 ontvangen. De dagtekening van deze aanslagen kan variëren van12 april 2024 tot heden. Het aantal aanslagen met dagtekening 12 april 2024is beperkt, het gaat hier om ongeveer 185 aanslagen waarvan mogelijk eendeel geen box 3-inkomen bevat. De aanslagen die daarna zijn verstuurdhebben een dagtekening vanaf 3 mei 2024.Vanaf welke datum individuele bezwaarschriften kunnen worden afgewezen,is afhankelijk van wanneer deze in behandeling worden genomen en dedoorlooptijd van de behandeling; bepalende factoren daarbij zijn o.a. debeschikbare capaciteit, de huidige voorraad bezwaarschriften en welkebezwaargronden een belastingplichti.ge aandraagt.Vraag 10Bent u met de ChristenUnie van mening dat de bovenstaande problematiekvoorkomen had kunnen worden door de «klassieke» massaalbezwaarproce-dure in stand te laten? Wat is de kortst mogelijke termijn waarbinnen ditmogelijk is?Antwoord 10De procedure tot 2016 sloot aan bij het moment van het aanwijzen van demassaalbezwaarprocedure. Indien op dat moment de aanslag nog nietonherroepelijk was, werd die aanslag overeenkomstig de gunstige uitkomstvan de procedure voor de belastingplichtige verminderd. Voor deze groepbelastingplichtigen gold dus feitelijk niet de eis van een tijdig bezwaarschriftom in aanmerking te komen voor een vermindering van de aanslag. Deprocedure tot 2016 zou voor een groot deel van de groep niet-bezwaarmakersdus gunstig zijn uitgepakt. Zoals ik schreef in mijn brief van 19 september2023 is een terugkeer naar de procedure tot 2016 mijns inziens een teeenzijdige aanpassing van de belastingwet.4 Een dergelijke aanpassing leidtniet tot het gewenste evenwicht tussen de individuele belangen van debelastingplichtige en het algemene belang van belastingheffing en in hetverlengde daarvan de schatkist.Een dergelijke aanpassing roept ook verschillende (rechts)vragen op over derechtseenheid binnen het fiscale bestuursrecht. Ik verricht daarom onderzoeknaar een betere oplossing. Die betere oplossing kan volgens mij wordengevonden in een vernieuwd formeelrechtelijk heffingssysteem onder denoemer «direct aanpassen». Ik wijs in dit kader ook op mijn brief van 3 april4Kamerstukken II 2023/24, 31 066, nr. 1290.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel3 2024.5 Via deze brief is getracht de Kamer zo goed mogelijk te informerenover onder andere de grootste wijzigingen bij direct aanpassen. Ik wisselgraag met de Kamer van gedachten over dit nieuwe formeelrechtelijkeheffingssysteem.Vraag 11Wilt u deze vragen voor het commissiedebat over box 3 op 22 mei aan-staande beantwoorden?Antwoord 11Bij de beantwoording van de bovenstaande vragen zijn de arresten die deHoge Raad op 6 juni heeft gewezen van groot belang. Daarom zijn deantwoorden kort nadat deze arresten zijn gewezen verstuurd.5Kamerstukken II 2023/24, 32 140, nr. 1354.Tweede Kamer, vergaderjaar 2023–2024, Aanhangsel4