David van Weel

Uitkomsten informele Raad Buitenlandse Zaken d.d. 29 augustus 2025 (CD d.d. 10/09)

Minister Van Weel: Dank, voorzitter. Nogmaals dank aan de leden van de Kamer voor het constructieve debat dat we over dit zo moeilijke en actuele onderwerp hebben gevoerd. Dat heb ik gisteren ook gezegd in mijn tweede termijn. Ik zal beginnen met het beantwoorden van een aantal vragen die nog zijn gesteld en daarna ga ik in op de beoordeling van de moties. Ook ik zal trachten daarbij niet het debat over te doen. Allereerst de vraag van mevrouw Koekkoek waarom ik niet toch zou pleiten voor een emergencysessie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Ik heb gisteren al even kort toegelicht dat de Algemene Vergadering geen bindende resoluties kan afgeven en dat ik daarom geen realistisch pad zie tussen een bijeenkomst van de Algemene Vergadering en het gewenste resultaat van de oproep die werd gedaan. Dat was namelijk een daadwerkelijke VN-vredesmacht op de grond. Inhoudelijk ben ik er helemaal niet tegen dat de VN hierin een grote rol zou spelen, maar we weten allemaal dat de Veiligheidsraad het enige gremium is dat kan gaan over deze zaken. Op dit moment zit daar geen beweging in. Dat is de reden. Dan was er de vraag of diensten ook vallen onder de voorgenomen boycot van illegale nederzettingen. Nee, het gaat alleen over de import van goederen. Zo heb ik dat gisteren ook gezegd. Diensten zijn enorm complex om vast te leggen, laat staan in een AMvB. Ik wil daar wel naar kijken en ik wil dat wel meenemen in het opstellen van de AMvB, maar ik wil dat niet de snelheid laten tegenhouden. Als het juridisch gewoon echt niet lukt, dan moeten we dat ook niet doen; vandaar dat ik gisteren in het debat heb gesproken over "de import van goederen". Die pakken we dus met voorrang op. Ik kijk nog even naar de vragen. De heer Paternotte vroeg of Frankrijk en andere landen dan kinderen tegen de zin van landen uit de regio hebben weggehaald. Ik heb niet alle landen in de regio gesproken. Wat ik heb willen zeggen in het debat gisteren, is dat de landen waarmee ik heb gesproken zeggen: wij geven de voorkeur aan opvang in de regio, omdat we denken dat dat beter is, ook voor de kinderen zelf. Dus, één, ik sluit niet uit dat er landen zijn die het daar niet mee eens zijn. Die heb ik dan althans niet gesproken. Twee. Het is ook niet zo dat deze landen zeggen: wij zijn pertinent tegen de evacuatie naar landen in West-Europa. Dat is ook niet zo.

Minister Van Weel: Ik heb in mijn contacten met West-Europese landen ook daar gemengde verhalen over gehoord. Er zijn twee dingen: wat landen hebben gedaan en wat landen nu voornemens zijn te doen. Ik heb die signalen in ieder geval niet gekregen van landen in de regio. Ik sluit niet uit dat ze er wel kunnen zijn.

Minister Van Weel: Nee, want dat is niet de keuze die ik heb gemaakt. Ik wil het debat ook niet helemaal overdoen. De keuze die we hebben gemaakt, is vol inzetten op hulp aan evacuatie en opvang in de regio.

Minister Van Weel: Ja, daar hebben we het gisteren ook uitgebreid over gehad in het debat. We zien in Egypte vooral een gebrek aan materieel, aan bepaalde medische goederen zoals vaccins. Dat krijgen we bij een eerste inventarisatie naar boven. In Jordanië zit het op het financiële vlak. In contacten met de minister van Buitenlandse Zaken van de Palestijnse Autoriteit horen we over de Westbank dat het juist weer ging om een gebrek aan toestemming van Israël om kinderen überhaupt zorg te laten krijgen in het ziekenhuis in Hebron. Dus het is divers; dat is nou juist waarom we vanuit alle hoeken gaan inzetten op het verhogen van de capaciteit. Of dat nou met geld is, met medische experts of met medische goederen: dat is de breedte van de strategie.

Minister Van Weel: Ik zeg dat die ontlasting ook mogelijk is in de regio. Ook daar is nog meer capaciteit en ook daar kan nog meer capaciteit heen.

Minister Van Weel: Ik denk dat ik het debat tussen de heer Kahraman en de heer Van der Burg niet hoef over te doen.

Minister Van Weel: Ik ga dus niet verder in op dat verhaal.

Minister Van Weel: Dan vervolg ik mijn betoog. Ik kom bij de appreciatie van de moties. Mevrouw Teunissen vroeg naar erkenning van de Palestijnse Staat in de motie op stuk nr. 3229. Die moet ik ontraden. Ik verwijs daarmee naar het debat. Ik denk dat we daar ook vanavond in het debat over de AVVN nog op zullen komen. Nederland heeft hierin een eigenstandige positie, waarin wij bepalen op welk moment — overigens zonder dat we daar voorwaarden aan stellen, zeg ik erbij — wij dat dienstbaar vinden in het politieke proces. En dat is niet nu. Desondanks hebben we gezegd — daar gaan we het vanavond ook over hebben — dat we wel de outcome declaration ondersteunen, zoals opgesteld door Frankrijk en Saudi-Arabië namens een hoop andere landen. De motie op stuk nr. 3230 gaat over het uitsluiten van sporters en over een sportboycot. Die moet ik ontraden. Er is geen sprake van een algemene boycot tegen Israël. Wij willen burgers op dit moment niet straffen, maar wel de regering onder druk zetten. Dat is waarom wij kiezen voor de maatregelen die wij nemen. De motie op stuk nr. 3231 gaat over dataopslag in Nederland. Deze motie is ontijdig. Hier gaat Economische Zaken over. Ik weet dat er gesprekken lopen met Microsoft. Ik zal de vraag hierover doorgeleiden aan de minister van Economische Zaken en vragen om te rapporteren over de stand van zaken.

Minister Van Weel: Het gaat hier om dataopslag in Nederland. Ik weet dat de gesprekken daarover lopen. Meer weet ik er zelf ook niet van, dus ik kan het niet op voorhand toezeggen.

Minister Van Weel: Ja. De motie op stuk nr. 3232, van de heer Mohandis, moet ik ook ontraden, met verwijzing naar wat ik net al zei. We hebben geen algehele boycot van Israël, ook niet op het gebied van handel. De motie op stuk nr. 3233, van mevrouw Koekkoek, moet ik ontraden, om de simpele reden dat ik eerst het advies wil afwachten, zoals ik heb gezegd. Ik kan niet garanderen dat ik dat voor 3 oktober heb. Maar ik neem notie van de wens. Dan de motie op stuk nr. 3234 van mevrouw Koekkoek over het houden aan het Genocideverdrag. Die is overbodig. Dat doen we namelijk al. De motie op stuk nr. 3235 over medische evacuatie. Die moet ik ontraden, maar dat zal u niet verbazen. We hebben daar een lange discussie over gehad. De meningen lopen daarover uiteen. Ik heb gezegd dat ik alles wil doen om kinderen te helpen op medisch gebied, en we gaan dat in de regio doen. De motie op stuk nr. 3236 van de heer Paternotte ging over de illegale nederzettingen. Die geef ik oordeel Kamer. De motie op stuk nr. 3237 over het erkennen van de Palestijnse Staat en contact opnemen met België moet ik ontraden. Ik verwijs naar wat ik zojuist en eerder in het debat heb gezegd. Bovendien is er gisteren een Benelux-top geweest, waarbij ook gewisseld is over hoe de drie verschillende landen hiertegen aankijken. We zijn ermee bekend dat we, in esoterische termen, in dezelfde trein zitten, net in een wagonnetje apart van elkaar, en dat past ons allemaal.

Minister Van Weel: Omdat wij een andere positie innemen. "Dezelfde trein" is dat we allemaal de outcome declaration ondersteunen. We zijn dus blij met het document dat er ligt. Daarbij zit Frankrijk vooraan in de trein, zeg ik dan maar even, en Duitsland achterin. De Benelux-landen zitten dicht bij elkaar. België kiest nu voor erkenning onder voorwaarden. Wij kiezen voor erkenning zonder voorwaarden, maar wel op een moment waarop wij vinden dat het politiek dienstbaar is, en dat is niet nu. We verschillen daarin van mening met België.

Minister Van Weel: Ik zeg niet dat we geen plannen hebben om op korte termijn de Palestijnse Staat te erkennen. We staan daar compleet open in. We houden dat moment voor onszelf, maar we doen dat op het moment dat we het dienstbaar vinden aan het politieke proces. Dat is naar onze mening niet nu.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 3238 van de heer Stoffer moet ik ontraden, met verwijzing naar het debat. Daarbij hebben we juist de andere kant op gepleit vanuit de zijde van het kabinet. De motie op stuk nr. 3239 van de heer Van Baarle over geen handelsbevordering moet ik ontraden. We komen inderdaad bij de inventarisatie, maar er is op dit moment geen sprake van een boycot in handelsopzicht dan wel anderszins. U zult dus alleen een inventarisatie krijgen.

Minister Van Weel: Omdat dat al preludeert op het zetten van de volgende stap. Dat wil ik op dit moment niet. Die stap is voor mij nu niet aan de orde. We hebben de stappen genomen zoals we die gisteravond in het debat hebben besproken. Dit zou daar weer een volgende stap op zijn, al is het maar in verkennende zin. Ook daar gaat er weer een dreiging van uit, en dat gaan we niet doen.

Minister Van Weel: En het antwoord van deze minister is: ik doe dat nu niet. Overigens betekent het opschorten van het handelsdeel van het associatieakkoord niet dat we geen handelsrelaties meer hebben met Israël; het betekent dat de voordelen die voortvloeien uit het associatieakkoord daarmee wegvallen. Wat u vraagt, is echt wat anders dan wat wij in Europees verband proberen te doen. Het oordeel verandert niet. De motie is ontraden.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 3240 verzoekt om een importverbod voor het einde van het jaar. Ik moet 'm ontraden. Ik sta wel sympathiek tegenover wat er gevraagd wordt, maar ik kan niet zeggen of ik het hele proces voor het einde van het jaar kan afronden. Dat moet ik bezien. Ik hoop het wel, zeg ik tegen de heer Van Baarle, maar ik kan dat niet in een motie vastleggen. De motie op stuk nr. 3241 gaat over het inreisverbod. Ontraden, met verwijzing naar het debat dat we hebben gehad en de keuze die we hebben gemaakt voor de twee ministers nu. De motie op stuk nr. 3242 gaat over de hulpverleners. Ik geef deze motie oordeel Kamer. Het is staand beleid. Daar moeten we ons over uitspreken, zowel voor de schermen als achter de schermen. De motie op stuk nr. 3243 gaat over de handelsboycot. Dit is een herhaling van wat we zojuist hebben besproken. Die motie moet ik ontraden. De motie op stuk nr. 3244 is van de heer De Roon en gaat over Turkije. Die motie kan ik oordeel Kamer geven, als ik haar zo mag interpreteren dat we dit meenemen in de contacten met de Turkse autoriteiten. Daar ben ik zeker toe bereid.

Minister Van Weel: Er staan contacten met de Turkse regering op de planning. Daar zullen we dit in meenemen.

Minister Van Weel: Ik leg hier niet mijn reisagenda voor, maar ik kan u vertellen dat dat voor het einde van het jaar is.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 3245 geef ik oordeel Kamer. Dit is staand beleid. Onze relatie met Israël is gebaseerd op deze waarden van democratie en rechtsstatelijkheid. Daar spreken we ze zeker op aan. Ook de motie op stuk nr. 3246 van de heer Van der Burg geef ik oordeel Kamer, onder verwijzing naar wat zojuist is gewisseld. Ik zal me daarvoor inspannen in mijn werk.

Minister Van Weel: Niet letterlijk. Wij zijn dus niet voornemens om ons te mengen in de strijd tegen deze proxy's, maar we erkennen wel dat die strijd van wezenlijk belang is voor het voortbestaan van Israël. Daarom zult u ons daar wel met enige sympathie over horen spreken in voorkomend geval.

Minister Van Weel: Dat kan ondersteuning zijn in debatten en op multilaterale fora. Dat kan ondersteuning zijn door bepaalde entiteiten op sanctielijsten te krijgen. Dat kan op verschillende manieren, maar dat zal niet militair zijn. Dat zeg ik hierbij expliciet.

Minister Van Weel: U zult ons in elk geval individueel horen uitspreken wat wij vinden van deze acties. Daar doet deze motie niks aan af. Kijk ook naar de aanval op Qatar. Daarover heb ik het oordeel gegeven dat ik heb gegeven. Dus u hoeft niet bang te zijn dat wij het internationaal recht overboord gooien met deze motie. Dit gaat om erkenning van de strijd die Israël daar voert en om daar invulling aan te geven in voorkomend geval in gremia of bijvoorbeeld door bepaalde entiteiten op sanctielijsten te plaatsen.

Minister Van Weel: Dat is de eigen interpretatie van de heer Van Baarle. Zo lees ik de motie niet. Wij zullen ons in elk geval uitspreken ook voor het internationaal recht. Dat heb ik van de week ook gedaan bij de veroordeling van de aanval in Qatar.

Minister Van Weel: Dit kabinet is al ruim een jaar bezig om een Asielnoodmaatregelenwet in werking te krijgen. We hebben nu eenmaal processen in dit land. Het gaat daarbij ook om de zorgvuldigheid. Wij wijken hier af van wat wij normaal doen, namelijk het EU-sanctiebeleid volgen. Dus we doen dat via een andere route, op basis van de Sanctiewet 1977. Ik ga daar met spoed uitvoering aan geven. Ik heb gisteren in het debat uitgebreid gezegd dat ik dat zo snel mogelijk doe, maar ik ga geen garanties geven over de termijn. Als dat eerder kan, dan kan dat eerder, en als het later wordt, dan wordt het later.

Minister Van Weel: Dat laatste maakt het wel complex en daarom vereist het tijd om dat zorgvuldig uit te zoeken. Als ik in die fase ben, zo zeg ik u alvast toe, zult u een technische briefing krijgen over al deze materie, zodat helder is wat er nu wel en niet onder valt, welke nederzettingen, welke goederen et cetera, et cetera. Dan gaan we dat uitvoeren. Dit was het.

Minister Van Weel: Ja.