David van Weel

Strafrechtelijke onderwerpen

Minister Van Weel: Dank, voorzitter. Ik heb geen algemene inleiding, want de diversiteit van de onderwerpen die we hier bespreken, leent zich niet echt voor een kapstok. Ik doe dat dus in blokjes. Ik begin bij de boetes. Dan ga ik door naar motorbendes en bestuurlijk verbod. Dan ga ik naar overlast. Dan zal ik confiscatie doen. Daarna kom ik bij overig. Laat ik beginnen bij de boetes en met de allermakkelijkste vraag. Die kwam van mevrouw Straatman. Zij vroeg of ik kan toezeggen dat ik geen aanvullende beleidsmatige verhogingen van de verkeersboetes doorvoer. Het antwoord daarop is: ja. Ik heb dat eerder gezegd. Ik betreur dat dat in het verleden is gebeurd. Dat heeft louter financiële achtergronden gehad. Een aantal van u merkten dat ook terecht op. Ik vind dat verkeersboetes daar niet voor bedoeld zijn. Ik heb daarom zelf gezegd dat ik geen beleidsmatige verhogingen zal doorvoeren. Ik moet overigens wel iets corrigeren: dat geld komt niet bij Justitie terecht, maar vloeit rechtstreeks door naar de staatskas. Er is voor mij as such dus geen perverse prikkel, maar die zou je als Staat natuurlijk wel kunnen hebben. Wat ik echter niet kan doen, is toezeggen dat ik de inflatiecorrectie niet jaarlijks doorvoer. Dat is gewoon een vast patroon van ons leven. Ons salaris wordt gecorrigeerd voor inflatie. De prijzen in de supermarkt corrigeren zichzelf voor inflatie. Dat geldt ook voor boetes en strafbepalingen. Als ik dat niet doe, hebben we meteen een gat, omdat mijn begroting ook wordt gecorrigeerd voor inflatie. Dat gat loopt dan per jaar op tot 30 miljoen, zeg ik uit mijn hoofd. Dat zijn structurele bedragen, want de inflatiecorrectie die je niet doorvoert, werkt door tot in de oneindigheid. Dus, nee, geen beleidsmatige verhogingen meer. Ja, ik ben het met u en vele instanties eens dat er op dit moment sprake is van een disbalans. Ik wil daar ook nog een keer naar kijken, maar met de caveat dat ik niet nu binnen de begroting 300 miljoen heb gereserveerd dan wel ga reserveren om die volledige disbalans, zoals die nu bestaat, op te heffen door het verlagen van de verkeersboetes. Daar maak ik andere keuzes.

Minister Van Weel: We zijn natuurlijk nog bezig met de evaluatie van de wet-Mulder. We komen daar later dit jaar meer uitgebreid over te spreken. Daar wil ik dit vraagstuk ook heel graag in meenemen. Dat geldt overigens ook voor alle aanbevelingen die u mogelijk heeft, samen met mevrouw Abdi, naar aanleiding van de rondetafel die u heeft gehouden. Nogmaals, ik denk dat we allemaal dezelfde problematiek erkennen. De vraag is: hoe geven we daar goed gehoor aan? Overigens was ik over de afbakening van de boetes even vergeten te vertellen dat de staatssecretaris verder in zal gaan op de ophogingen dan wel de inningen.

Minister Van Weel: Dat vereist keuzes. Als "het in balans brengen" zou betekenen dat we de overige sancties niet verhogen, maar alleen de verkeersboetes moeten verlagen, dan kost dat structureel 300 miljoen euro. Op dit moment geef ik die liever uit aan het op orde krijgen van de politiebegroting, of aan het zorgen voor meer recherchecapaciteit. Als er andere manieren zijn om die balans te herstellen — je zou daarbij kunnen denken aan een andere verdeling binnen de verkeersboetes of aan de verhoudingen tot de sancties zoals het OM die oplegt voor andere misdrijven, zoals mishandeling — dan valt daar natuurlijk wel over te spreken, maar ik ga geen 300 miljoen besteden aan het verlagen van de verkeersboetes zoals ze nu zijn.

Minister Van Weel: Het is wel heel vreemd dat iemand denkt dat hij harder mag rijden dan wij met z'n allen hebben vastgelegd in de wet, omdat hij de keuken die hij gekocht heeft niet kan betalen. Absoluut niet, zou ik willen zeggen. Ik hoop dat hij geleerd heeft dat die keuken nog onbetaalbaarder wordt als je maar ongeremd op het gaspedaal duwt. Die regels zijn er niet voor niks. We hebben het hier over de hoogte van de boetes. Dat vind ik terecht. Laten we het feit dat je boetes krijgt alsjeblieft in stand houden, want we zien nog steeds een enorm aantal verkeersdoden. We zien de hufters in de grote steden. We zien mensen met 80 kilometer per uur door een woonwijk scheuren; ik woon vlak bij zo'n weg. Wat mij betreft houden we die sancties dus in stand.

Minister Van Weel: Ik weet niet hoe dit filmpje geknipt gaat worden. Het maakt me eigenlijk ook allemaal niet zo veel uit, meneer El Abassi. Weet u, mensen moeten zich aan de wet houden. Het feit dat u het hier opneemt voor mensen die willens en wetens de wet breken en daarmee een gevaar veroorzaken voor de gezondheid van anderen, werp ik verre van mij. Daar zal ik nooit achter staan. Wij hebben het over overtredingen die zijn begaan. Die zullen bestraft worden. Het enige waar we het over hebben gehad en wat bespreekbaar is, wat mij betreft, is de disbalans die in het verleden tussen verkeersboetes en overige sancties is geslopen. Nogmaals, dat kun je op twee manieren opheffen. Dat kan ofwel door het ophogen van die overige sancties ofwel door het verlagen van de verkeersboetes ofwel door een andere distributie. Het is niet automatisch gezegd dat dat moet resulteren in het verlagen van die verkeersboetes, al zijn ze wel hoog. De allerbeste remedie tegen deze hoge verkeersboetes is je gewoon aan de wet houden.

Minister Van Weel: Laat ik onder het kopje boetes ook nog even het voorbeeld van de heer Ellian vervatten. Dat voorbeeld ging over de moeder van een verkeersslachtoffer en de boete van €1.500 voor de dader. Ik kan nooit ingaan op individuele gevallen. Het is wel zo dat verkeersongevallen heel veel complexe aspecten kunnen kennen. Het is zeker niet zo dat elk dodelijk ongeval in dezelfde mate verwijtbaar is aan de bestuurder. Nogmaals, ik weet niet wat er in dit geval gebeurd is. U vertelt dat er een vervolging is ingesteld. Ik ga er dus van uit dat het OM alle verschillende aspecten van deze casus zal wegen en dat het recht zijn beloop gaat krijgen. Dat is wel wat we vaak zien. Het is natuurlijk altijd te betreuren als er bij verkeersongevallen dodelijke slachtoffers vallen. Dat zijn er helaas veel te veel. Dat was het blokje boetes, voorzitter. Althans, dat was het voor mijn deel.

Minister Van Weel: Dit nemen we ook mee in de wetsevaluatie. We zullen ook in gesprek met het OM treden om te kijken hoe er meer balans kan worden gevonden tussen die twee sanctiestelsels, dus tussen de wet-Mulder en de OM-sancties.

Minister Van Weel: Dan kom ik op de motorbendes, de civiele verboden en de vraag of we de expertise niet missen. Nee, de expertise is geborgd, zeg ik. De landelijke en regionale expertisecentra tegen ondermijning spelen daarin een belangrijke rol. Zij houden natuurlijk ook het karakter van dit soort clubs in de gaten, die allang niet meer de Hells Angels van toen zijn, maar weer in hele andere verschijningsvormen opgeld doen. Er is ook voldoende capaciteit in de regio om de civiele verboden daarop te handhaven. Dat gebeurt ook op het moment dat die verboden worden overtreden. We blijven daar dus prioriteit aan geven. Het klopt dat ze steeds vaker uitvoerbaar bij voorraad worden verklaard. Dat scheelt natuurlijk een hoop tijd in dit soort lange processen. Sinds 2022 hebben we twee zaken gezien waarbij dat concreet is gebeurd. Een zaak was die van de Hardlinersmotorclub in 2024. De andere zaak was in 2025 en betrof een bedrijf, Jet Air, dat vliegtuigonderdelen naar Rusland exporteerde. Er wordt dus wel degelijk gebruik van gemaakt. Het heeft effect. Het heeft ook impact op de doorlooptijden: waar we bij de Hells Angels hebben gezien dat die nog 41 weken was, was die bij de Hardliners 27 weken. Dat helpt natuurlijk enorm bij het verbieden. Ik moet u eerlijk zeggen dat dat ook de reden is dat ik in mijn beleidsbrief heb aangekondigd dat ik onderzoek doe naar de mogelijkheden voor een bestuursrechtelijk verbod, waarbij ik wel breder wil kijken naar sommige gevallen waarin je acuut een gevaar voor de nationale veiligheid ziet ontstaan vanuit een organisatie. De route via artikel 2:20 van het Burgerlijk Wetboek is soms lang en omslachtig, omdat die vaak gericht is op organisaties waarbij er over een langere tijd, met een cumulatie van strafbare feiten, een strafrechtelijk dossier ligt, waarmee je uiteindelijk een rechtszaak kan voeren. We zien ook af en toe organisaties opkomen of overwaaien vanuit het buitenland die bijvoorbeeld gelieerd kunnen zijn aan een terroristische organisatie in het buitenland. We willen in ieder geval kijken hoe we in navolging van de landen om ons heen, zoals Duitsland, Frankrijk, maar sinds kort ook België, daar sneller op kunnen acteren. To be continued. U vroeg daar niet naar, maar ik geef het u wel mee. Dan kom ik bij de overlast. Mevrouw Faber vroeg daar terecht aandacht voor. Ik ben zelf langs geweest in Zandvoort. Het was gelukkig een regenachtige dag, dus ik kon ongestoord de paviljoenhouders, de boa's en de agenten van hun werk houden. Ik heb daar gesproken met alle betrokkenen. Het is schrijnend. Het was voor mij ook opvallend om te leren dat dit inderdaad een fenomeen is dat altijd in die eerste mooie weekenden van het jaar gebeurt en dan weer uitdooft, omdat mensen op vakantie gaan. Het is dus echt bepaald gedrag dat, hoe schadelijk ook, beperkt is in de tijd. Dat maakt het niet minder schadelijk. De strandpaviljoenhouders zeggen dat het lijkt alsof mensen denken dat ze in een soort vrijstaat zijn gekomen op het moment dat ze hier aankomen met de trein of de auto en dat ze alle normale regels die thuis, in hun eigen wijk of in hun eigen stad gelden van zich af kunnen gooien en kunnen losgaan op het strand. Dat uit zich in provocerend gedrag. Het uit zich in, zoals u zegt, het lastigvallen van andere gasten en in met z'n twintigen aan een tafel gaan zitten en één cola bestellen. Het is dus echt niet altijd strafbaar, maar het is wel irritant gedrag. De politie merkt daarbij op dat ze ook op de snelweg zien dat iedereen om hen heen 100 rijdt, totdat ze er een kilometer voor of achter gaan zitten, want dan zien ze in een keer een heel ander patroon. Het is dus ook lastig om deze mannen op heterdaad te pakken voor strafbaar gedrag, want ze vertonen het gewoon niet als de boa of de politie langsloopt. Wat doe je daar dan tegen? De burgemeester van Zandvoort heeft nu een aantal maatregelen genomen die echt wel effect hebben gehad, bijvoorbeeld het aanwijzen tot veiligheidsrisicogebied. Daarbij zagen ze dat het feit dat je dan preventief kunt fouilleren en mensen kunt wegsturen ook een afschrikwekkend effect had. Mensen kwamen daar daadwerkelijk in kleineren getale heen of keerden om. Dat was natuurlijk het gedrag dat de bestuurder daar wilde bereiken. Dat is niet het gedrag dat een bestuurder van een badplaats überhaupt wil bereiken. Die wil namelijk net als de paviljoenhouders dat het druk is, maar dan wel op een beheersbare manier en met klanten waar ze op zitten te wachten. Je kunt zo'n veiligheidsrisicogebied nooit permanent maken; dat laat de Gemeentewet ook helemaal niet toe. Deze burgemeester heeft echter wel het idee om te kijken of hij een temperatuurgerelateerde noodverordening kan instellen in bepaalde periodes in het jaar. Dat gaat dan om het voorjaar, de eerste mooie dagen, en het najaar, op het moment dat iedereen terugkomt van vakantie. Dat zijn namelijk de pieken. Dat is interessant en we gaan kijken of dat juridisch mogelijk is. Dan heeft hij in ieder geval een middel waarmee hij ook aan de voorkant kan zitten en niet hoeft te wachten tot er een avond van alles gebeurd is voordat hij dat doet.

Minister Van Weel: Waar strafbare feiten worden gepleegd en waar camera's behulpzaam kunnen zijn bij de opsporing en het aanhouden van mensen, gebeurt dat. Waar strafbare feiten worden geconstateerd, ofwel door boa's, ofwel door agenten, wordt daar ook tegen opgetreden. Waar strandpaviljoenhouders strafbare feiten constateren in hun zaak, hebben zij ook een portofoon waarmee zij direct verbinding hebben met de politie, zodat die daar kan komen optreden. Een heleboel van het gedrag dat we hebben gezien, is echter hoogst irritant, maar niet altijd strafbaar. Denk daarbij aan luid praten en met ziektes schelden op een terras. Je gaat daar als gezin niet meer naast zitten, dus dat is voor een strandpaviljoenhouder verschrikkelijk. Zeker als er op een gegeven moment wat drank in de man is, gebeurt dat. Er zijn ook paviljoenhouders die zeggen: om 16.00 uur ga ik dicht of laat ik geen vrouwen of meisjes meer lopen op het terras. Dat is verschrikkelijk, maar de politie is niet altijd de oplossing hiervoor. Dat is denk ik waar de strandpaviljoenhouders met de politie en met de burgemeester naar kijken: wat zijn nou de maatregelen die we kunnen nemen om te zorgen dat dit soort mensen niet in hele grote hordes zo'n badplaats overspoelt? En nogmaals, dit was voor mij echt een les: het speelt niet in juli en augustus, het is echt in het voorseizoen en het naseizoen dat dit ineens tot uiting komt en mensen denken dat er geen grenzen bestaan. Nou, die bestaan wel en die handhaven we ook.

Minister Van Weel: Ik heb geen enkele indicatie dat camera's niet gebruikt worden voor de opsporing van strafbare feiten. Dat gebeurt in elke stad. Het is gewoon aan het lokale gezag om dat te doen. Ik kan niet bedenken waarom dit niet gebruikt zou worden. En als dat zo is, dan zou ik daarover een vraag aan de burgemeester stellen, want hij heeft die mogelijkheden gewoon wel. Als ik zeg dat de politie niet overal de oplossing voor is … Natuurlijk is de politie de oplossing voor de handhaving en voor de opsporing van strafbare feiten, maar ik duidde er net al op dat veel van dit soort gedragingen niet per se strafbare feiten zijn. U noemde net een aantal strafbare feiten, namelijk vernielingen of mishandeling, maar lang niet alles is een strafbaar feit. Dat bedoel ik daarmee. Natuurlijk handhaaft de politie op strafbare feiten. Onder dit kopje ga ik heel kort in op de zaak van de Nederlandse visboer. Die zaak is onder de rechter. Het helpt niet als ik daarop reageer. Ik reageer niet op individuele zaken, en niet op dit moment. Daar is de zaak niet mee geholpen en de visboer ook niet.

Minister Van Weel: Nou, dat was ik niet voornemens op dit moment, en ook … Er is altijd wel een collega te vinden die het dan anders doet, zeg ik tegen de heer Sneller.

Minister Van Weel: Nee. Ook dat zou ik op dit moment trouwens zien als een inmenging in een zaak die onder de rechter ligt. Dat doe ik dus niet. Voorzitter. Ik ga in op het onderwerp confiscatie. Daar zijn een hoop vragen over gesteld, en terecht. Ik denk dat we in Nederland lang naïef zijn geweest over de spilrol die wij vervullen in de internationale drugswereld. Dat zijn we allang niet meer. We zijn grofweg tien jaar geleden begonnen met het aanpakken van de grootste netwerken, waaronder dat van Taghi, maar kort daarna ook dat van Bolle Jos, iemand waar we natuurlijk nu nog achteraan zitten. Daarna hebben we besloten om heel veel werk te maken van het verhogen van de weerbaarheid tegen deze internationale drugshandel, door het dichtzetten van onze havens, onze luchthavens en kwetsbare plekken, zoals bloemenveilingen, maar ook door personeel minder kwetsbaar te maken voor deze criminelen. De volgende stap is absoluut het geld. Dat heeft de volle aandacht van het OM. Laten we eerlijk zijn: ook Bolle Jos is veroordeeld tot een boete van 96 miljoen euro. Dat wil nog niet zeggen dat die meteen vandaag op mijn begroting staan, zeg ik er dan maar bij tegen de heer Ellian. Dit is dus een veelkoppig monster, ook al omdat de constructies die voor witwassen worden gebruikt uiterst geraffineerd zijn. Het Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland, dat ik vorige week in ontvangst heb genomen, geeft daar een schokkend inzicht in. Nou, laten we maar teruggaan naar het voorbeeld van de keuken. U bestelt een keuken bij IKEA, maar u heeft geen zin om die op te halen of u heeft daar niet de capaciteit voor, ook niet om die te installeren. U zoekt dus online naar een bedrijfje dat dit voor u kan doen. Zij halen die keuken bij IKEA op met een busje, komen bij u thuis en zetten die bij u in elkaar. U betaalt daarvoor. U krijgt daar een factuur voor en het lijkt allemaal in orde. De kans is echter best wel groot dat dit soort bedrijfjes een constructie met meer lagen hanteert. De eerste, de tussenhandelaar die u ziet, lijkt helemaal legitiem, maar uiteindelijk is bij de uitvoering sprake van arbeidsuitbuiting, wordt het personeel zwart betaald of krijgt het een veel lager bedrag. Dat zwart geld wordt gebruikt om uiteindelijk het werk te doen op een manier die je eigenlijk niet zou moeten willen, terwijl ondertussen via de factuur en uw betaling het witwassen geschiedt. Het kost enorm veel tijd en effort om in dit soort constructies te duiken en dat boven water te krijgen, maar dat lukt wel. Denk alleen maar aan wat er in Zaanstad is gebeurd met glazenwassers en hoe lokale bestuurders daar toch een antwoord op weten te vinden. De vermenging van de boven- en onderwereld is geslaagd, zou ik willen zeggen; die is overal om ons heen. Er is eigenlijk geen bedrijfstak waar je die niet in vindt. Ik lees dat er een hoop ophef is over Philip Morris — laat ik dat dan nu ook maar noemen — die zich mengt in een experiment met het telen van wiet. Ja, er zijn slechtere aandeelhouders te bedenken. Door de constructies die daarvoor gebruikt worden, vergt het ontzettend veel recherchewerk om dat op te sporen. Daarbovenop zien we ook nog eens de internationale component. Zeker de grotere netwerk en de grotere jongens daarin zoeken natuurlijk naar paradijzen waar helemaal geen wetgeving is om te confisqueren of waarmee wij in ieder geval niet samenwerken. Dat maakt de internationale samenwerking zo belangrijk. De VAE zijn daar, denk ik, een heel geslaagd voorbeeld van. Daarmee hebben wij niet alleen een uitleveringsverdrag afgesloten, waardoor zij daar in fysieke zin niet meer veilig zijn, maar daarmee werken wij ook steeds beter samen om ook het geld af te kunnen pakken dat veroordeelde drugscriminelen daar hebben gestald. Ook de VAE werken daaraan mee, want uiteindelijk wil een land niet de reputatie hebben het afvoerputje te zijn voor de criminelen van de wereld. Zo weten we dat er ook een hoop geld in Marokko wordt neergezet. Marokko is nu bezig met het herzien van zijn confiscatierichtlijnen — dat steunen we van harte — zodat het makkelijker wordt om dat geld over te hevelen, bijvoorbeeld naar het buitenland, naar ons. Wij zijn ook zelf bezig met de Confiscatierichtlijn. Dat werd al door een aantal van u genoemd. Die ligt op dit moment bij de Raad van State. Daarmee implementeren we de Confiscatierichtlijn na lange tijd — ik zeg het eerlijk tegen de heer Sneller. Er zijn veel pogingen gedaan, maar het is telkens gestrand. Toen de Europese Confiscatierichtlijn in beeld kwam, is besloten om daarop te wachten en die te implementeren. Daarmee gaat het inderdaad makkelijker worden om geld af te pakken van criminelen, ook als zij nog niet veroordeeld zijn voor het plegen van strafbare feiten. Dat is de kern van de Confiscatierichtlijn. Dat komt dus aardig dicht in de buurt van comply or explain: hoe komt u aan deze Ferrari? Als het OM aanleiding heeft om te denken dat het aannemelijk kan maken dat er daar crimineel geld is, dan kan daar dus beslag op worden gelegd. Ik vind dat heel belangrijk. Dat is de signaalwerking. Als ik in de wijken en buurten kom waar deze problematiek speelt, dan zie ik gouden Tesla's of enorme SUV's staan voor sociale huurwoningen met camera's aan de muur. Ik heb het al eerder gezegd: het is vaak postcodegerelateerd. Helaas wordt de kans dat je in aanraking komt met ondermijnende criminaliteit beïnvloed door waar je wieg staat; dat maakt uit. Iedereen in zo'n wijk weet dat. Zolang de overheid daar niets aan doet of niets aan kan doen, is zij haar geloofwaardigheid als rolmodel en voorbeeld voor een betere toekomst aan het verspelen. Dan gelooft men namelijk dat dat de snelste weg is naar geluk, veiligheid en geld. Dat moeten we doorbreken en daar horen zowel het afpakken van vermogen in zo'n wijk als de 96 miljoen van Bolle Jos bij. Ik denk dat dat minder is dan zijn maandinkomen, dus daar kan nog wel wat bij. Dus dat zullen we doen. Dat dit een onvolkomenheid is, heeft te maken met een vrij hoge raming die al jaren op mijn begroting staat. Die is gerelateerd aan hele grote zaken die er toen met banken zijn geweest. Die heb je niet elk jaar en die worden zeker niet elk jaar betaald, ook al heb je wel zo'n vonnis over criminelen. Ik vind die raming dus gewoon te hoog. Dat helpt ons ook niet. De ambitie moet hoger, maar dat geldt niet per se voor het bedrag op de begroting. Voorzitter. Ik kom bij het kopje overige. De heer Sneller vroeg naar de oriëntatiepunten voor de rechtspraak, bijvoorbeeld bij milieudelicten. Ik kan die niet beïnvloeden. Dat past niet bij de scheiding der machten. Het is echt aan de rechter om de op te leggen straf vast te leggen, maar het is ook aan de rechtspraak zelf om de oriëntatiepunten vast te leggen. Wat ik wel regelmatig doe — ik heb dat van de week nog gedaan over de 200%-eis bij geweld tegen hulpverleners — is het gesprek aangaan met de rechtspraak, met het OM: wat vinden we hiervan, wat constateren we, wat zijn de oorzaken die jullie hiervan vinden? Dat wil ik ook met alle liefde op dit onderwerp doen. Wat is er de afgelopen vier jaar dan gebeurd naar aanleiding van het rapport van het WODC? De afgelopen jaren is met het interbestuurlijk programma voor vergunningverlening, toezicht en handhaving onder coördinatie van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat hard gewerkt om de integrale aanpak van milieucriminaliteit te versterken. Daarbij gaat het om de versterking op het gebied van de vergunningverlening, het toezicht en de handhaving. Nou, het zit al in de naam. Ook is gewerkt aan een bijdrage van het strafrecht aan het effectiever bestrijden van milieucriminaliteit, onder andere door het formaliseren van de Strategische Milieukamer, het verbeteren van de inrichting van de politiemilieutaak en door de implementatie van de nieuwe milieurichtlijn. In het kader van dat laatste, dus de nieuwe milieurichtlijn, wordt jaarlijks 3 miljoen structureel geïnvesteerd in de versterking van de aanpak, onder andere om het High Impact Environmental Crime-team van de politie te versterken. Maar het rapport laat ook zien dat we er nog niet zijn. Die conclusie deel ik dus. In de beleidsreactie zullen we daarop terugkomen en aangeven wat we daarbovenop nog kunnen doen. Dan de genealogische databanken. De pilot loop op dit moment. De vraag vanuit die pilots is: kan dit zonder een aanvullende wettelijke basis? Ik denk dat dit de hoofdvraag is die erachter ligt. Het is een erg onderzoeksintensieve methode, vandaar dat we iets langer de tijd nemen voor de pilot, om te kijken of we daar echt resultaten uit kunnen halen. We willen het ook zo zorgvuldig mogelijk doen, om aan te tonen dat we hiermee wel binnen de grenzen blijven van privacywetgeving. Ten slotte de moties van de heer Ellian over tipgeld. Daarna zal ik nog twee woorden wijden aan Israël. Ja, dit kan al en het gebeurt ook. Maar het OM is daarbij vaak in the lead. Het OM komt ook naar mij toe met het verzoek om in uitzonderlijke gevallen ofwel onder de radar in bepaalde circuits, ofwel boven de radar in het openbaar, bedragen te verhogen. Daar stem ik dan ook gaarne mee in. Dat is iets anders dan dat ik het opleg aan het OM. Zij weten echt vanuit het onderzoek wat zij denken dat effect kan hebben op de mensen die je probeert te bereiken met wat tipgeld. Uw tip om Opsporing Verzocht in te zetten in het geldelijke domein neem ik graag mee. Ik ben gaarne bereid om ernaar te kijken of daar muziek in zou kunnen zitten.

Minister Van Weel: Ik ben sowieso gehouden om nog schriftelijk terug te komen op uw moties, dus dat zal ik doen. Ik ben altijd bereid om ernaar te kijken. Nogmaals, er is geen budgettaire reden om het niet te doen. Ik vind wel dat we het vanuit de inhoud beredeneerd moeten kunnen doen. Daarvoor is voor mij van belang dat het OM en de politie hier brood in zien en er effect van verwachten. Dat is wat ik ga meewegen in de komende periode en dan kom ik terug met een brief in antwoord op uw motie, na de zomer.

Minister Van Weel: Ik heb nu al last van al mijn toezeggingen van voor de zomer. Daar ben ik nu al elk weekend veel tijd aan kwijt. Er moeten ook nog dingen na de zomer. De heer El Abassi had het over Nederlanders in vreemde krijgsdienst. Het is niet verboden om je als Nederlander aan te sluiten bij een krijgsmacht van een ander land. Dat geldt ook voor de IDF. De enige uitzondering daarop is als men actief Nederlands militair is. Dan zul je daarvoor toestemming moeten krijgen. Die wordt hoogstwaarschijnlijk niet verleend, omdat je een actief dienende Nederlandse militair bent. Anders dan dat geldt voor Nederlanders in vreemde krijgsdienst hetzelfde als voor Nederlanders wereldwijd. Misdrijven, ook oorlogsmisdrijven, kunnen door ons vervolgd worden op het moment dat daar sprake van is. Op dit moment hebben wij geen zaken lopen tegen Nederlanders van wie er aanleiding is om te veronderstellen dat zij oorlogsmisdaden hebben gepleegd dan wel dat iemand aangifte tegen hen heeft gedaan. Dat is de stand van zaken.

Minister Van Weel: Dank u, voorzitter. Ik zal proberen daar ook weer in sneltreinvaart doorheen te gaan. Mevrouw Faber vroeg waarom het veiligheidsrisicogebied niet eerder is ingesteld. Dat is aan de burgemeester. Burgemeesters zijn terughoudend met het instrument, want het is een zwaar instrument, maar ze hébben het wel. Ik vertelde u ook al dat deze burgemeester al bezig is met een plan: "Als ik deze perfect storm weer samen zie komen, met mooi weer en gezien de tijd van het jaar, kan ik dan niet alvast, op voorhand, een noodverordening uitschrijven?" Bestuurders denken dus wel degelijk creatief na over de vraag hoe de beschikbare instrumenten ook kunnen worden ingezet voor dit soort zaken, maar het is in elk geval wel aan het lokale gezag om dat te doen. Ik heb wel gezegd: het zou helpen als jullie met een aantal badplaatsen om de tafel gaan zitten om ervaringen uit te wisselen. We zien het namelijk ook in Scheveningen gebeuren, we zien het in Nesselanden gebeuren. Zo kun je leren en hoef je niet elke keer het wiel opnieuw uit te vinden. Dat vond hij een goed idee.

Minister Van Weel: Dat vind ik toch een beetje een flauwe polemiek. Dit is namelijk gewoon hoe de bestuurlijke wereld in Nederland werkt: de burgemeester is verantwoordelijk voor de openbare orde in zijn gemeente. Daar kán ik niet eens iets aan doen en daar wil ik ook helemaal niets aan doen. Het is niet verschuilen; het is gewoon hoe de verantwoordelijkheden zijn verdeeld. Het is ook flauw om te zeggen dat de burgemeester zich zou verschuilen achter mij, want dat doet hij niet. Dit is een burgemeester die u meerdere malen op televisie hebt kunnen zien, ook toen ik er was, om uit te leggen waarom hij heeft gedaan wat hij heeft gedaan, welke uitdagingen hij kent en hoe hij juist bezig is voor die strandpaviljoenhouders, de burgers van Zandvoort en de welwillende toeristen die daar zijn. De maatregelen die ik net noemde, de noodverordening, het veiligheidsrisicogebied, zijn allemaal uitingen van wat het bestuur, in dit geval de burgemeester, probeert te doen om deze situatie tegen te gaan. Het is aan het verantwoordelijke orgaan om de bestuurder erop af te rekenen dat de uitkomst niet honderd procent perfect is, dat er misschien dingen te laat zijn gebeurd of wat dan ook. Dat verantwoordelijke orgaan bent u daar waar het om mijn acties gaat en dat is de gemeenteraad daar waar het de acties van de burgemeester aangaat. En geloof me, naast een heet weekend heeft de burgemeester daarna ook een hete vergadering gehad in de gemeenteraad. Het systeem werkt dus wat mij betreft. Ik zal mij in ieder geval nooit verschuilen achter de burgemeester, maar ik wil ook opkomen voor deze burgemeester, want dat kan hij zelf niet. Hij verschuilt zich ook niet achter mij. Dan de heer Ellian. De gegevens worden nog niet vernietigd. In het halfjaarbericht van de politie neem ik mee waar we daarmee staan. Dit is een moeilijk dossier. Het is een dossier met een hele lange baard, waar we heel veel debatten over hebben gevoerd, ook in mijn vorige termijn als minister van Justitie en Veiligheid. De Autoriteit Persoonsgegevens is klip-en-klaar en biedt heel weinig ruimte hiervoor. De Raad van State is gevraagd of we nog een geitenpaadje kunnen vinden. Op welke manier zou het dan kunnen? Ook daar zijn niet heel veel kansrijke avenues uit voortgekomen. We zijn nu met de politie aan het kijken op welke manier je welke gegevens wél zou kunnen bewaren en wat je moet vernietigen. Maar even voor de helderheid, ook voor nabestaanden, want soms lopen deze dingen door elkaar heen, het volgende. Het gaat hier niet om dossierinformatie van cold cases, of om alles wat ooit maar in het kader van een onderzoek naar een cold case naar boven is gekomen. Al die informatie blijft gewoon bewaard. Die gaat niet weg. Elke nieuwe lead die er komt, elke nieuwe DNA-technologie die er komt, kan nog steeds worden losgelaten op al die aspecten van die zaak. We zien ook dat er succesvolle coldcaseaanpakken zijn. Denk aan de hologrammen die nu gebruikt worden en die echt resultaat opleveren in oude zaken, maar we zien ook nieuwe DNA-technologieën; noem het maar op. Er zijn heel veel manieren om cold cases op te lossen. Waar het hier om gaat is de enorme vergaarbak van iedereen die ooit in Nederland op welke manier dan ook met de politie in aanraking is gekomen. Dat kan zijn omdat het achterlicht van je fiets kapot was. Daarvan zegt de AP: er is misschien een heel kleine kans dat er ooit een link gelegd wordt tussen de man die zonder licht fietste in Sneek en aangehouden werd, en een moordzaak in Zuid-Drenthe van twintig jaar geleden. Dat kan, maar de AP zegt: de speld die mogelijk in die hooiberg zit vergelijken met de hooiberg die je bewaart, daarvan vinden wij dat de proportionaliteit niet klopt. Dat is een feit waartoe ik mij moet verhouden; ik moet daar wat mee. Maar ik wilde wel even de context schetsen, om niet de indruk te wekken dat wij cold cases overboord gooien of die dossiers vernietigen. Dat doen we absoluut niet. Ik zeg ook niet dat u dat zegt.

Minister Van Weel: Dat is nu juist wat ik probeer te voorkomen. Ik hou dit juist heel graag binnen het politiedossier, omdat we daar inmiddels een lange opbouw hebben van het hele debat. Daar hebben we continu de stappen met elkaar gezet. De volgende stap die wordt gezet, is een logische vervolgstap om ook in dat kader te bespreken. Daarom hou ik 'm toch graag samen daarmee. Voorzitter. Dan is er nog één vraag. Die is van de heer El Abassi. Ondanks dat hij zegt dat hij geen vergelijking trekt tussen ISIS en het Israëlische leger, doet hij dat toch op deze manier, door te stellen dat wij hetzelfde moeten omgaan met IS-terroristen die uitgereisd zijn om deel te nemen aan een moorddadige terroristische organisatie als met die Nederlanders die in een vreemde krijgsdienst zijn gaan dienen, namelijk die van een bevriende natie. Ik zeg niet dat er in dat laatste geval geen sprake kan zijn van oorlogsmisdaden. Daar waar die aanwijzingen er zijn, zal daar onderzoek naar moeten worden gedaan. Als dat niet gebeurt door de IDF of het Israëlische overheidssysteem, dan, zo heb ik al gezegd, zijn wij prima in staat om dat vanuit het OM zelf te doen. Maar het is toch een volstrekt andere situatie dan die we destijds aan de hand hadden in Syrië.

Minister Van Weel: Nee, omdat we daar geen enkel signaal van hebben, noch aanleiding hebben voor het OM om onderzoek te doen naar een gedraging van een Nederlander die duidt op een internationaal misdrijf. Dat is compléét anders dan de situatie van ISIS. Die organisatie was gebouwd op internationale misdaad. Daar was nul kader, daar was nul recht. Het ging om het afstraffen van onschuldigen. Dat is een volstrekt andere situatie en daarom vind ik het vergelijk zo verwerpelijk. U probeert dat toch elke keer weer te doen.

Minister Van Weel: Komt u maar met signalen over betrokkenheid van Nederlanders bij internationale misdrijven. Dat is wat we nodig hebben.

Minister Van Weel: Ik zou "kan worden" veranderen in "moet worden", want ik heb nog niet de toezegging gedaan dat we het ook daadwerkelijk gaan doen. Ik wil echt die evaluatie even afwachten.