David van Weel

Boa-stelsel (CD d.d. 12/03)

Minister Van Weel: Dank, voorzitter. Dank aan de leden voor hun inbreng in dit tweeminutendebat. Ik zal meteen overgaan tot het beoordelen van de moties. De motie op stuk nr. 25 van de heer El Abassi geef ik oordeel Kamer. Wij vinden gesprekken met de mbo-instellingen onderdeel van de nieuwe inrichting, dus dat gaan we doen. De motie op stuk nr. 26, over de klachtenprocedures, geef ik ook oordeel Kamer. De eerste lijn is aan de werkgever, maar de tweede lijn verloopt via de Ombudsman. Dat wordt meegenomen in het nieuwe bestel. Daarmee loop ik al vooruit op een motie van de heer Mathlouti. De motie op stuk nr. 27 van de heer El Abassi verzoekt af te zien van een landelijk verbod op religieuze uitingen. Die moet ik ontraden. Het uitwerken van het initiatiefwetsvoorstel laten we aan de Kamer; dat zullen we als kabinet niet doen. Maar het gaat mij te ver om nu het tegenovergestelde van het initiatiefwetsvoorstel te omarmen. Daarom ontraad ik deze motie. De motie op stuk nr. 28 van de heer El Abassi moet ik ontraden. Een natuurlijk moment om eventueel een campagne te doen, zou na invoering van het nieuwe stelsel zijn. Daar zijn we nu nog niet, vandaar het oordeel. De motie op stuk nr. 29 van mevrouw Martens-America geef ik oordeel Kamer. We zullen zorgen dat EHBO ook in het basispakket zit, maar we willen het geen formele taak maken. Waar zij ertegenaan lopen, moeten zij dat inderdaad kunnen doen en zullen we ze daar ook voor toerusten. Een formele taak zou echter een te grote belasting zijn voor de boa's. Met die toelichting geef ik de motie oordeel Kamer. Dan de diensthond en de boa's.

Minister Van Weel: Ja, de motie op stuk nr. 30. Die geef ik oordeel Kamer. Het blijkt dat bij het opstellen van de nieuwe beleidsregels het woord "automatisch" is weggevallen. Zo simpel is het. Er staat dat je niet automatisch bij een vuurwapen ook een diensthond krijgt. Als je bij "niet automatisch" het woord "automatisch" weglaat, krijg je dus geen diensthond. Dit is bij één boa gebeurd. We gaan zoeken naar een passende oplossing. Daarmee geef ik de motie oordeel Kamer. De motie op stuk nr. 31, over de boa-meldkamer, van mevrouw Van der Plas geef ik oordeel Kamer. Op dit moment is er een pilot in voorbereiding in het kader van het samenwerken in de meldkamer. Ook op andere plekken wordt al goed samengewerkt. Bij het boa-deel van het halfjaarbericht politie kom ik terug op hoe ik hieraan invulling geef. Ook daarmee loop ik al een beetje vooruit op een vraag die de heer Mathlouti had. Mevrouw Faber wil met de motie op stuk nr. 32 de beleidsregels voor de boa zo spoedig mogelijk in werking laten treden: oordeel Kamer. Overigens zijn in de Staatscourant van 12 maart de beleidsregels met betrekking tot de geweldsmiddelen al in werking getreden, dus dat deel loopt en is al van kracht. Dan kom ik bij de motie op stuk nr. 33 van mevrouw Faber. Ja, we moeten de bevoegdheid van de certificering van de boa gaan regelen, maar u kadert dat hier iets te strak in op de BOA Academie. Het kan zijn dat we ook op andere opties uitkomen. Daar kom ik op terug bij de motie van mevrouw Coenradie. Zo strak geformuleerd moet ik de motie ontraden.

Minister Van Weel: Kijk, die certificering moeten we regelen. Voor de zomer kom ik in het halfjaarbericht bij de Kamer terug op de wijze waarop we dat gaan doen. Alleen verzoekt u hier echt om de BOA Academie te voorzien in die bevoegdheid. Dat vind ik te strak geformuleerd; daarom ontraad ik deze motie. Ik kom hier straks bij de motie van mevrouw Coenradie op terug. Die kan ik wel oordeel Kamer geven.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 34 van mevrouw Straatman geef ik oordeel Kamer. Ik moet wel aan iets van verwachtingsmanagement doen richting mevrouw Straatman over de private boa's. Daar is het gewoon moeilijker om bepaalde gevoelige informatie te delen, gewoon omdat daar wettelijke bezwaren in de weg staan. Met dat verwachtingsmanagement geef ik de motie oordeel Kamer.

Minister Van Weel: Dan zeg ik via de voorzitter weer tegen u dat "ook" impliceert dat de BOA Academie sowieso die certificeringsbevoegdheid krijgt. Dat weet ik ook nog niet. We gaan daar echt op terugkomen in het halfjaarbericht.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 35 van mevrouw Mutluer over PTSS geef ik oordeel Kamer. Werkgevers moeten bij incidenten passende opvang en nazorg bieden. Dat is ook een verplichting uit de Arbowet. De verantwoordelijkheid kan ik niet overnemen van de werkgever. Ook het vastleggen van PTSS als beroepsziekte moet daar liggen. Maar ik ga wel met de werkgevers in overleg om hen daartoe aan te moedigen en er het gesprek over aan te gaan. Daarmee kan ik de motie oordeel Kamer geven.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 36 gaat over onbegrepen gedrag. Die moet ik ontraden. Daar wil ik wel iets aan toevoegen. Ik vind datgene wat de NS doet met de interventiemedewerkers zeer sympathiek. Net als overal in de maatschappij hebben ook zij te maken met meer mensen met verward en onbegrepen gedrag. Ik vind het daarom een logische actie, maar ik wil die niet koppelen aan de boa-status. Die gaat namelijk over handhaving en repressie, terwijl ik vind dat dit soort interventies meer vanuit de preventieve hoek moeten worden gezien. Ik breng dit alternatief van de NS heel graag onder in het bredere debat dat we hebben onder leiding van de minister van BZK over de omgang met mensen met verward en onbegrepen gedrag, maar ik vind niet dat dit per se in het boa-stelsel hoort.

Minister Van Weel: Mijn antwoord blijft hetzelfde. Ik omarm het initiatief ook, alleen vind ik dat de invalshoek niet vanuit de boa's moet komen. Ik probeer ook om de politie meer weg te halen bij datgene wat we doen voor mensen met verward en onbegrepen gedrag.

Minister Van Weel: Dat klopt, maar dat is in het kader van de aanpak van verward gedrag en niet noodzakelijkerwijs in het kader van het boa-stelsel. Dat is het onderscheid dat ik maak. We hebben het hier nu over het boa-stelsel.

Minister Van Weel: Dan de motie op stuk nr. 37. Ook die moet ik ontraden. In het huidige bestel moeten boa's ook al voldoen aan de eisen om verdachten zelf te kunnen aanhouden en overbrengen naar de plaats van verhoor. Ik vind dat deze rol bij het arrestantenvervoer juist ook past in de verzelfstandiging van de rol van de boa. Landelijke afspraken over hoe dat wordt verdeeld met de politie kan ik ook niet maken, omdat lokale eenheden uiteindelijk gaan over hoe zij dat inrichten. Ik kan dus alleen een gesprek tot stand brengen en niet afdwingen dat er politie beschikbaar is om deze taak van boa's over te nemen. In beginsel vind ik ook dat boa's dat moeten kunnen doen.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 38 van mevrouw Mutluer geef ik oordeel Kamer. Wij gaan checken of er inderdaad geen onbedoelde belemmeringen zitten in de Wet op de economische delicten. Daar zal ik uw Kamer over informeren in het halfjaarbericht. De motie op stuk nr. 39 van mevrouw Mutluer geef ik oordeel Kamer.

Minister Van Weel: Excuus, van de heer Mathlouti. Zo veel had u er niet, mevrouw Mutluer. Die motie geef ik oordeel Kamer. In 2024 is op initiatief van ons ministerie de Richtlijn psychosociale ondersteuning binnen hoogrisicoberoepen opgesteld door kenniscentrum ARQ. Daar vallen de boa's ook onder. Die richtlijn geeft aanwijzingen voor bijvoorbeeld het adequaat melden, registreren en monitoren van incidenten, de meldingsbereidheid en hulp bij aangifte als er een mogelijk strafbaar feit heeft plaatsgevonden. We zullen deze bij de werkgeversvertegenwoordigers nogmaals nadrukkelijk onder de aandacht brengen.

Minister Van Weel: De motie op stuk nr. 40 geef ik oordeel Kamer. Dat sluit ook aan bij de eerdere appreciatie van de motie rondom meldkamers en informatie van mevrouw Van der Plas. Dan de motie op stuk nr. 41, over onafhankelijk toezicht. Ook die geef ik oordeel Kamer, ook met verwijzing naar mijn eerdere appreciatie over de klachtenprocedure. Dan de motie op stuk nr. 42 van mevrouw Coenradie. Die geef ik oordeel Kamer, met verwijzing naar de eerdere beantwoording wat betreft de motie van mevrouw Faber. Dan de motie op stuk nr. 166 (29659), die nog moet worden ingediend. Wilt u dat ik die ook apprecieer?

Minister Van Weel: Ik geef 'm oordeel Kamer, maar ook weer met verwachtingsmanagement waar het gaat om informatiedeling met private boa's, omdat dat wettelijk gewoon moeilijk is. Dat was het.